Teмбр звука (музика)

Приклад тембра: Спектроґрам першей секунди одграного акорда Е9 одграного нa Стратокастер ґитари. Долу аудио запис истого акорда Е9: зоз фреквнцию-ехом тонох.

Тембр (од франц „timbre“ - дзвон, ознака, препознатлїви знак) то фарба главного звука помоцу аликвотних тонох такв. обертонох; єдна зоз специфичних характеристикох музичного звука (вєдно зозйого висину тона, гласносцу и тирваньом).

Тембр розликує звуки истей висини и гласносци, виведзени на розличитих инструментох, розличних гласох, або на истим инструменту, алє з розличнима технїками граня итд. Значи же тембр представя ,,фарбу'' звука, односно характеристичну тонску фарбу хтора нам оможлївює розликовац инструменти або людски гласи, гоч продукую исти тон (исту висину и гласносц). То специфична тонска офарбеносц хтору творя аликвотни тони и хтори провадза основну фреквенцию. Прето ше заправо тембр толкує як ,,фарба гласу'' або ,,фарба тона''.

Тембр музичного инструмента одредзени спрам материялу з хторого є направени, форми, конструкциї и условийох вибрациї його вибратора, розличних прикметох його резонатора и акустики просториї у хторей ше на инструменту грає. Ключни фактори формованя тембра каждого специфичного звука уключує його аликвотни тони (обертони), одгуки/ехо тонох и його одношенє початного импулса твореня звука, характеристики вибрата, форманти (спектер музикалних звукох) и други фактори.

З перцепированьом тембра, звичайно ше зявюю рижни асоцияциї: звучни характеристики тембра ше поровную зоз орґанолептицкима сензациями одредзених предметох и зявеньох. Напр. звуки ше описує як шветли/ясни, цми, назални, цепли, жимни, глїбоки, полни, оштри, богати, предзераюци, метални, або склєняни. Хасную ше и аудиторни дефинициї (напр. дзвонки, тупи, глухи, гаотични, гласни (серб. бучни) .

Строго науково одношенє и потвердзена типолоґия тембра ище вше нє устаємнєна. Утвердзене лєм же слух тембра ма зонску природу. Тембр ше хаснує як важне средство музичного виражованя: може ше хасновац за визначованє одредзеней компоненти музичней цалосци, за змоцньованє або зменшованє контрасту; пременка тембра єден зоз елементох музичней драматурґиї.

Историйска инструментална пракса 19. вика

Инструментални тембр визначовал вше значнєйшу улогу у оркестровей пракси и оркестрациї у цеку осемнаестого и дзеветнастого вику.

Композиторе поготов Хектор Берлиоз и Рихард Ваґнер допринєсли значеню розвою тембра у цеку 19. вика. Напр. Ваґнеров Мотив сна зоз трецей дїї його опери Валкира приказує ,,зиходзацу” хроматску скалу (на нїжей), хтора преходзи през оркестерски тембри; перше древени дуйни инструменти (флаута, затим обоа), затим масовни звук смикарох зоз виолинами хтори граю ношацу мелодию, и на концу плехово дуйни инструменти (французки хорни).

Илустрация: нотни и звучни приклад:

Ваґнер Музика за сон зоз 3. дїї опери „Валкера“

Клод Дебиси (французки композитор-импресиониста), хтори  компоновал у цеку остатнїх деценийох 19. вика и першей децениї 20. вика, заслужни за дальше воздзвигованє улоги тембра у инструменталней музики: „У значней мири Дебисийова музика воздзвигує тембр на висши структурови статус; уж у прелудиюму Пополадня єдного фауна; фарба тона на флаути и гарфи функционує референциялно.“

Малеров приступ оркестрациї илуструє вше векшу улогу диференцированих темброх у музики вчасного 20. вика. Таки приклади у музичней пракси єст вельо у епохи 20. вику, а тембр здобувал вше значнєйшу виражайну улогу и фарбово-колоритову моц звукох у инструменталней музики и пракси.

Тембр звука 20. вику

У музики 20. вику зявела ше тенденция змоцньованя и наглашованя тембралного аспекта звука (паралелизми, кластери) хаснованє гармониї и текстури. Сонорска и спектрална музика то окремни подруч'я за вихасновйованє уметнїцких прикметох и потенциялох тембровей палети. У обласци електронскей музики нєшка витворени барз обсяжни банки нових (углавним штучно синтетизованих) темброх.

Опатриц ище:

• Тон

Литература

• Теорија музике, Дејан Деспић, Завод за уџбенике и наставна средства, Београд, бок 15-16

• Назайкинский Е., Рагс Ю. Восприятие музыкальных тембров и значение отдельных гармоник звука, в кн.: Применение акустических методов исследования в музыкознании, М., 1964.

• Гарбузов Н. Зонная природа тембрового слуха, М., 1956.
• Володин А. Роль гармонического спектра в восприятии высоты и тембра звука, в кн.: Музыкальное искусство и наука, вып 1, M., 1970.

Вонкашня вяза

• Tembar sr.wikipedia.org (на сербским язику)
• Dixon Ward, W. (1965). "Psychoacoustics". In Audiometry: Principles and Practices, edited by Aram Glorig, 55. Baltimore: Williams & Wilkins Co. Reprinted, Huntington, N.Y.: R. E. Krieger Pub. Co., 1977. ISBN 0-88275-604-4.