Ґлисандо

Ґлисандо (glissando), скрацено gliss. (ит. glissando, франц. glisser — рсй. скользить) — музични термин). Ґлисандо то способ граня зоз хторим ше, швидко и злято, „шлїзкаю” и шорую тони. Означує ше зоз габасту линию хтора скапчує тони хтори буду виведзени на початку и на концу. Тот способ технїки граня виводлїви на рижних инструментох, алє зоз различнима резултатами. Напр. успишно мож вивесц ґлисандо на инструментох: гарфа, клавир, гармоника, тромбон, алє и на кларинету.

♦ На смикових и струнових инструментох хтори маю праги, ґлисандо ше посцигує зоз шлїзканьом пальца по струни и зоз источасним прецагованьом смика або потаргованьом (серб.трзањем) струни. Даєдни термини хтори подобни або еквивалентни у даєдних контекстох як slide, sweep bend, smear, rip (за гласни, насилни ґлисандо од початку по конєчну ноту), lip итд.^[1]

Ґлисандо на клавиру

♦ На клавиру, ґлисандо найчастейше витворени зоз барз швидким прецагованьом пальца прейґ билих клавишох-типкох (найчастейше баржей з нохцом даєдного пальца, лєбо з вецей пальцами благо притулєнима єден ґу другому).

Ґлисандо на гарфи

♦ На гарфи plop або falling hail (ґлисандо ше виводзи зоз пальцами (долня часц нохцох) хтори нїжно потаргую - „пребераю” по струнох,^[2] а на тот способ на гарфи оможлївене грац и хроматски ґлисандо.

Паночка Тромбон (1908), реґтайм Хенрия Филмора зоз ґлисандом. Грає воєни оркестер.

♦ Джез терминолоґия, lip - кед ше ґлисандо виводзи зоз пременку амбажури на дуйним инструменту.^[3]

Ґлисандо на тромбону (звучни приклад)

♦ На тромбону ше виводзи зоз поступним рухом часци такв.,,поцаговача” (серб. повлачка), окрем тих хтори меняю у цеку граня амбажуру.^[4]

♦ на тимпану або пременки штимованя у цеку такв. вирбла (лєм на педалнiм тимпану) або у цеку одгуку (еха) вдереного тона.

Ґлисандо ше означує зоз габасту линию хтора скапчує тони на початку и на концу ефекта, над ноти дзе ше пише (нє обавязно) glissando або лєм gliss. Виведзени тони зоз ґлисандом углавним краткого тирваня, алє кед ше жада надпомнуц хтори интервал-длужину нотох треба одграц (залапиц), вец ше ґлисандо записує як у долнїм прикладу.

Нотна илустрация записованя ґлисанда

Случує ше у музичним дїлу же даєдни тони ґлисанда треба же би були знїжени, повисшени або розришени и иншаки су од пред'знакох у тоналитету. Теди ше тони означую на початку и на концу а медзи нотами и габастим знаком у загради означени мали глави нотох.

Опатриц долню илустрацию:

Постоя вельо способи на хтори мож грац ґлисандо:

♦ Мож го грац оштро з нохцом и вивесц крешендо-диминуендо (поглашнїц-сцихшац).

♦ Ґлисандо зоз пошвидшаньом темпа. Кед ше знак - I находзи на концу ґлисанда, то значи ше ґлисандо грає зоз одредзену швидкосцу, алє швидкосц т.є. темпо треба ище баржей пошвидшац.

♦ Мож пременїц нє лєм моцносц звука, алє и швидкосц рушаня руки: єдна часц ґлисанда ше грає помалши, а друга швидше. Же би ше визначело пошвидшованє темпа на самим концу мож направиц оштри акцент-потаргнуце же би ше витворел одредзени ефектни конєц. У жарґону ше гвари; Грал аж отаргал струни).

♦ Тиж мож грац ґлисандо нє у континуитету, алє го мож претаргнуц и знова ше врациц на ноту.

♦ Мож грац ґлисандо у интервалох - терцох, секстох, у октавох.

♦ Мож грац хроматски ґлисанда або диятонски.

Шицки тоти способи музично збогацую композициї зоз своїм виводзеньом ґлисанда.

Означени ґлисандо и реални приказ нотох хтори ше виведзе зоз граньом.

Литература

Hoppe, Ulrich, Frank Rosanowski, Michael Döllinger, Jörg Lohscheller, Maria Schuster, and Ulrich Eysholdt. 2003. "Glissando: Laryngeal Motorics and Acoustics". Journal of Voice 17, no. 3 (September): 370–76.
Boyden, David D., and Robin Stowell. 2001. "Glissando". The New Grove Dictionary of Music and Musicians, second edition, edited by Stanley Sadie and Tyrrell. London: Macmillan Publishers.

Вонкашня вязя

Глисандо - Музичко свезнање
Kako zabeležiti "haotično" glisando
What is a glissando? Видео знїмок ґлисанда, youtube.com

Референци

↑ Anon. (2003). "Rip". In Sadie, Stanley; Tyrrell, John (eds.). The New Grove Dictionary of Music and Musicians (2nd ed.). London: Macmillan Publishers. ISBN 978-1-56159-239-5. (Though the editor is Deane Root, not L. Deane Root).
↑ Harp Spectrum - Glossary A - M". harpspectrum.org. Harp Spectrum. Archived from the original on October 21, 2006. Retrieved May 8, 2015. falling hail: gliding in the center of the strings with the back of the fingernails. (C. Salzedo)
↑ Witmer, Robert (2001). "Lip". Stanley Sadie In Tyrrell, John (eds.). The New Grove Dictionary of Music and Musicians (2nd ed.). London: Macmillan Publishers. ISBN 978-1-56159-239-5. ‎, from The New Grove Dictionary of Jazz, second edition, edited by Barry Dean Kernfeld (New York: Grove Dictionaries, 2002).
↑ Scoop". Grove Music Online. Oxford Music Online. Oxford University Press. 2001. doi: 10.1093/gmo/9781561592630.article.J400300

[1] Anon. (2003). "Rip". In Sadie, Stanley; Tyrrell, John (eds.). The New Grove Dictionary of Music and Musicians (2nd ed.). London: Macmillan Publishers. ISBN 978-1-56159-239-5. (Though the editor is Deane Root, not L. Deane Root).

[2] Harp Spectrum - Glossary A - M". harpspectrum.org. Harp Spectrum. Archived from the original on October 21, 2006. Retrieved May 8, 2015. falling hail: gliding in the center of the strings with the back of the fingernails. (C. Salzedo)

[3] Witmer, Robert (2001). "Lip". Stanley Sadie In Tyrrell, John (eds.). The New Grove Dictionary of Music and Musicians (2nd ed.). London: Macmillan Publishers. ISBN 978-1-56159-239-5. ‎, from The New Grove Dictionary of Jazz, second edition, edited by Barry Dean Kernfeld (New York: Grove Dictionaries, 2002).

[4] Scoop". Grove Music Online. Oxford Music Online. Oxford University Press. 2001. doi: 10.1093/gmo/9781561592630.article.J400300

[1]

[2]

[3]

[4]