Шух
| ШУХ | |
|---|---|
| СИСТЕМ | Империялни (УС) єдинки |
| Мерна єдинка | Длужина |
| Симбол | ft або ′ |
| Претварянє мерних єдинкох | |
| 1 ft | єднаке зоз: |
| Империялни (УС) єдинки | 1/3 yd або 12 in |
| Мерни (SI) єдинки | 0.3048 m, 30.48 cm або 304.8 mm |
Шух (серб стопа, диял. шув, слц. šúch „мера за длужину“, карп.укр. (бук.) шух „исте“. Од нєм. Schuch „исте“ (30,48 cm). Tо мера за длужину, коло трецини метера (длужина, односно ширина двох дланьох кед им вельки пальци нацагнути єден ґу другому и дорушую ше.
Приклади:
• И вец почала шашка исц горе на жито кед жито подросло так дас пол шуха.
• Так вода замарзла на єден шух. Ват ше дзелї на шейсц шухи, а шух на шейсц цоли.
Стопа
[ушориц | ушор жридло]Зєдинєни Америцки Держави єдина индустриялизована нация хтора хаснує медзинародну меру - стопа и ґеодетску меру стопа
(шух) за меранє (звичайну єдинку за длужину) у одношеню на метер у своїх комерциялних, инженєрских и стандардних активносцох.
Стопа (шух) правно призната [1] у Зєдинєним Кральовстве; драгокази муша хасновац империялни єдинки (медзитим, розстояня на драгоказох ше вше означує у мильох або ярдох, а нє у стопох), док їх хасновитосц на широко розширена у британскей явносци за меранє висини.[2][3] Стопа (шух) призната як алтернативне виражованє длужини у Канади,[4] (6) урядово дефинована як єдинка виведзена зоз метера,[5] гоч Зєдинєне Кральовство и Канада звичайно з часци метриковали свойо мерни єдинки.
Меранє надморскей висини у медзинародней авияциї єдна з ридких обласцох дзе ше стопа (талпа) хаснує звонка анґлийского бешедного подруча.
Историйне походзенє
[ушориц | ушор жридло]Историйно патраци, людске цело похасноване за основу мераня єдинки длужини. Талпа одраснутого хлопа звичайно коло 15,3% його висини, то дава особи висини 175 cm (5 ft 9 in) длужину талпи коло 268 mm (10,6 in), просеково.

Археолоґове веря же у прешлосци людзе Єгипта, Индиї и Месопотамиї за меранє преферировали локец, док людзе у Риму, Греческей и Китаю преферировали талпу. Под харапских линеарних мерох, варошох Инда у цеку бронзового периода хасновали талпу зоз 333,5 mm (13,2 in) и локец од 528,3 mm (20,8 in). Єгипетски еквивалент талпи — мера штирох дланьох лєбо 16 пальцох — було познате як джесер и реконструиновани є на коло 30 cm (11,8 in).
Поступок верификациї талпи описани у постхумно обявеним дїлу Якоба Кебела у його кнїжки Geometrei. Von künstlichem Feldmessen und absehen зоз 16. вику:[6][7]
„Станьце на нєдзелю на церковни дзвери и замодлїце 16 хлопох, високих и нїзких, кед виходза после законченей Служби Божей най дакус останю; потим их замодлїце же би покладли лїву талпу єдну за другу, и так достата длужина будзе точна и законїта полуга за меранє и ґеодетске премерйованє жеми, а шеснаста часц будзе тота ,,права'' (точна) и законїта стопа.”
Поровнанє з другима єдинками
[ушориц | ушор жридло]Єден интернационални шух єднаки:

• 0,3048 метери
•12 инчи
• ярди
•1/6 фатоми
Литература
[ушориц | ушор жридло]- Словнїк руского народного язика II, О – Я, Нови Сад 2017, б. 789
- Alder, Ken (2002). The Measure of all Things—The Seven-Year-Odyssey that Transformed the World. London: Abacus.
- BS350:Part 1:1974 Conversion factors and tables Part 1. Basis of tables. Conversion factors. British Standards Institution. 1974. стр. 5, 91.
- Bennett, Keith (2004), The Metrology Handbook, American Society for Quality Measurement, ISBN 978-0-87389-620-7.
Вонкашнї вязи
[ушориц | ушор жридло]• Stopa, Vikipedija na srpskom jeziku, sr.wikipedia.org, 12. novembar 2006.
• Шув, Викиречник на српском језику, sr.wiktionary.org
Референци
[ушориц | ушор жридло]- ↑ „Appendix G – Weights and Measures” The World Factbook. Washington: Централна обавештајна агенцијa 17. 1. 2007. Архивирано из оригинала 23. 2. 2011. г.
- ↑ Kelly, Jon (21. 12. 2011).„Will British people ever think in metric?” „Will British people ever think in metric?”. BBC Архивирано из оригинала 24. 4. 2012. г.
- ↑ Alder, Ken (2002). The Measure of all Things—The Seven-Year-Odyssey that Transformed the World. London: Abacus.
- ↑ ,,Weights and Measures Act” Архивирано из oригинала accessed January 2012, Act current to 2012-01-18. Basis for units of measurement 4.(1) All units of measurement used in Canada shall be determined on the basis of the International System of Units established by the General Conference of Weights and Measures. (...) Canadian units (5) The Canadian units of measurement are as set out and defined in Schedule II, and the symbols and abbreviations therefore are as added pursuant to subparagraph 6(1)(b)(ii).
- ↑ Weights and Measures Act” Архивирано из оригинала 16. 10. 2012. г. Приступљено 19. 02. 2022.
- ↑ Jacob Koebel (1535).Geometrei. Von künstlichem Feldmessen und absehen (язик: нємецки). Архивирано из оригинала 16. 11. 2011.
- ↑ Geometrey”. digital.slub-dresden.de (на язику: нємецки). Saxon State Library. Архивирано зоз оригинала 08. 03. 2021. г.