Шмих

Шмих то реакция на одредзени вонкашнї або нукашнї надраженя, вираз подполного задовольства, радосци. Слово общеславянске, походзи од праслав. směхъ. Шмих можу спричинїц активносци як цо ґуцканє, гумористични приповедки або думки. Найчастейше ше трима же то визуална експресия велїх позитивних емоционалних станох як цо радосц, вешелє, щесце, олєгчанє итд.

У дзепоєдних ситуацийох шмих можу спричинїц процивни емоциї як наприклад ганьба або збунєтосц. Таки шмих воламе нервозни шмих. Фактори як цо пол, образованє, язик и култура детерминанти фактори чи ше даєдна особа будзе шмеяц у одредзеней ситуациї чи нє.

Дефиниция

Шмих часц чловекового справованя реґулована з мозґом хтори помага людзом пояшнїц їх намири у социялней интеракциї и дава емоционални контекст конверзацийом. Шмих ше хаснує як сиґнал припадносци даякей ґрупи - вон сиґнализує прилапеносц и позитивни интеракциї з другима. Шмих зна буц дакеди обераци, бо шмих даєдней особи може спричинїц шмих при других особох як позитивне зявенє. Популарносц знїмку шмеяня у телевизийних комедийох ситуациї мож з часци приписац праве тому.

Преучованє гумору и шмиху и їх психолоґийних и физиолоґийних ефектох на чловеково цело вола ше ґелотолоґия.

Шмих як терапия

Предносци шмиху вельочислени. Пре шмих зме одпорнєйши на стрес, вон змоцнює нашу имуну систему и злєпшує функцию шерца. Кед ше поряднє шмеєме, можеме зменшац кревови прицисок и ризик од хоротох шерца. Окрем того, шмих стимулує активносц мозґа и злєпшує коґнитивни функциї. Тиж так, шмих ма позитивни уплїв на нашо медзилюдски одношеня, бо прави вязи и змоцнює блїзкосц медзи людзми. Прето можеме шлєбодно повесц и же шмих терапия, а нашо стари гварели же шмих – нє грих.

Фразеолоґия

♦ брац дакого/дацо на шмих – вишмейовац дакого/дацо: Та, палє тераз кого вжала на шмих вжац!

♦ на шмих людзом – зоз своїм поступаньом випаднуц шмишни пред людзми: Вона могла предац швинї по осем динари, а ти по седем на шмих людзом.

♦ робиц (правиц) шмих з дакого/дачого – вишмейовац дакого/дацо: Тоти цо робя шмих з Вас же сце «батогаш», то глупи людзе.

♦ як на шмих – о дачим нєозбильним, цо виволує шмих людзох: Розкошни забави як на шмих, принєшу пар тисячи динари за даяки добри циль.

Литература

Словнїк руского народного язика II, О – Я, Нови Сад 2017, б. 768.

Вонкашнї вязи

Smeh – kako utiče na naše raspoloženje i zdravlje, tensilen.com

Kerensa McElroy, Human laughter up to 16 million years old, cosmosmagazine.com.

99 авдиозаписи чловечого шмиху, маґазиноване на archive.org