Шметанка

Шметанка (серб. павлака; горв. vrhnje; анґл. cream; всл. šmetanka; слц. smetana, поль. śmietana и śmietanka, укр. и рсй. сметана; oбщеславянске слово од праслав. sъmetana) то млєчни продукт: масне верхнє пасмо кислого млєка зняте пред гомоґенизацию. При нєгомоґенизованим млєку млєчна масц нє така барз густа, та з часом приходзи на верх. У индустрийней продукциї шметанки тот процес ше пошвидшує з помоцу центрифгуґох хтори ше волаю сепаратори.

Шметанка позберана з млєка ше вола сладка шметанка же би ше розликовала од шметанки позбераней зоз серватки, побочного продукту правеня сира. Шметанка зоз серватки ма менєй масци и сланша є, кваскавша и грудкава. Нашо руски жени шметанку нє правели так. У даєдних жемох як цо южна Сербия, Сиверна Македония, Болгарска, Турска и Україна таку шмтанку волаю урда.

Шметанку ше хаснує у велїх сладких и сланих єдлох.

Судзина до хторей ше злїва шметанка з кислого млєка вола ше шметанїк: Шметанка ше зоз ложку зберала до глїняней судзини – шметанїка; Шметанїк бул таки як глїняни гарчок, груби у штредку, до ньго ше зберала шметанка; долу на боку була дзирка заткана з рендочку; кед ше сцело муциц, вицагла ше рендочка, та вичурела серватка, вец ше шметанка сипала до збущка же би ше ю муцело.

Шметанїки- лепинї зоз шметанку по верху. Часто ше така лакотка - шметанїк засладзел по верху зоз цукром. За фриштик звичайно у руских обисцох були єдла зоз хлєбового цеста: белюши, олєйнїки, цукровнїки, шметанїки.

Ґалерия

Назберана шметанка
Препущованє млєка з центрифуґу на сепараторе
Индустрийне пакованє шметанки
Староєгиптянски хиєроґлифски рисунок хтори приказує приклад хованя домашнїх животиньох (крава хтору ше дої).

Литератрура

Словнїк руского народного язика II, О – Я, Нови Сад 2017, б. 767.

Вонкашнї вязи