Ширка

Ширка (серб. шибица, горв. žigica, слц. zápalka) ше хаснує як алат за правенє огня у контролованих условийох. Вона представя преношаци и лєгки способ за правенє огня. Нєшкайша ширка направена з фалаткох древа або твардого паперу. Єден конєц обложени з материялом, найчастейше зоз фосфором, хтори може буц подпалєни з чуханьом того материялу за одвитуюцу поверхносц.

Дараз ше зоз словом ширка означовало сумпор (слц. sirka = сумпор, поль. siara и siarka, укр. сира и сирка, рсй. сера). Нєшка хаснуєме сербизем сумпор.

История розвою ширкох

Ширки у XIX вику

Гоч огень стари тельо кельо и чловек, ширки и їх єдноставносц постоя од 1827. року. Анґлийски лїкар Джон Вокер предавал верх палїчки премасцени зоз сумпором, наволани конґревес (анґл. Congreves). Тоти перши ширки представяли форму експлозиву и були опасни за хасновательох. Вон нє патентовал свой пренаходок, алє го указовал людзом. Самюел Джонс видзел його єдну презентацию, после хторей почал продуковац тоти, як их вон наволал, луцифери. После того их предавал на тарґовищох южних и заходних територийох Зєдинєних Америцких Державох. Були познати по тим же после хаснованя зохабяли моцни запах огньомету.

Джошуа Пусей, адвокат з Филаделфиї, перша особа хторей приписане хаснованє шкатулки за ширки. Поставел поверхносц за палєнє ширкох з нукашнього боку, зоз чим би ше шицки ширки запалєли одразу. Вєдно зоз ширками хтори направел за власне хаснованє, вон придал права на патент Даймонд Меч корпорациї 1896. року за 4.000 долари. После купованя патенту, компания поверхносц за палєнє ширкох поставела з вонкашнього боку шкатулки.

Найстарша позната реклама на шкатулки за ширки була 1895. року. На нєй була реклама з поздравами од Менделсонскей опери. Опера купела коло сто шкатулки ширкох, на хторих члени опери рисовали и писали порученя.

Ширки у XX вику

Року 1910. компания Даймонд Меч патентовала першу ширку хтора на себе нє мала сумпор, алє хасновала фосфор. Рок познєйше, америцки предсидатель Вилиям Тафт питал од Даймонд Мечу най прида свой патент, пре добробут чловечества.

По Другей шветовей войни продукция ширкох ше звекшовала. Тот цо предавал ширки нє лєм же могол прекармиц свою фамелию, алє и обезпечиц ствари хтори ше по войни тримало за луксуз. Фабрики ширкох ше розвивали и витворйовали вельки профити. Популарносц ширкох цали час провадзела популарносц циґаретлох.

Нєшкайши ширки и їх хаснованє

Бутаново запальки у векшей часци швета углавним заменєли хаснованє ширкох, алє и коло того, ширки ше и далєй продукує и хаснує.

Литература

Словнїк руского народного язика II, О – Я, Нови Сад 2017, б. 754.

Hrvatska enciklopedija, Broj 11 (Tr-Ž), str. 831. Za izdavača: Leksikografski zavod Miroslav Krleža, Zagreb 2000.g. ISBN 953-6036-29-0

Beaver, Patrick (1985). The Match Makers: The Story of Bryant & May. London: Henry Melland Limited. ISBN 0-907929-11-7

Emsley, John (2000). The Shocking History of Phosphorus: A Biography of the Devil's Element. Basingstoke: Macmillan Publishing. ISBN 0-333-76638-5

Беловинский Л. В. Спички // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 645—646. — 784 с. — 5000 экз. — ISBN 978-5-699-24458-4

Вонкашнї вязи

A History of the Match. The Museum of Everyday Life
Процес продукциї ширкох: Японска фабрика хтора продукує 6,3 милиони ширки дньово, www.youtube.com.

Ґалерия

Шкатулка зоз ширками
Ширки
Розлични ширки
Колекция ширкох