Шветова здравствена орґанизация

Шветова здравствена орґанизация
	World Health Organization
	Шедзиско ШЗО у ЖеневиМапа членїцох держави члани у процесу поцаговня (ЗАД) держави провадзаче поволани делеґациї нє члени
Скрацено	ШЗО
Тип	Специялизована аґенция Зєдинєних нацийох
Шедзиско	Жененва Швайцарска
Директор	Тедрос Адханом Ґебреєсус, Етиопия
Члени	192 держави
Официйни язики	анґлийски, русийски, французки, китайски, арабски
Матична орґанизация	Економски и социялни совит Зєдинєних нацийох
Веб - сайт	www.WHO.

Шветова здравствена орґанизация (ШЗО) (анґл. World Health Organization (WHO); араб. منظمة الصحة العالمية; кит: 世界卫生组织 франц. Organisation mondiale de la Santé (OMS); рсй. Всемирная организация здравоохранения; шп. Organización Mundial de la Salud) то окремна орґанизация Зєдинєних нацийох хтора дїлує як координуюце цело медзинародного явного здравства. Основана є 1948. року.^[1] Зашеданя ше отримую у Женеви. Єй циль привесц шицки народи на найвисши можлїви уровень физичного и менталного здравя и спокоя; бори ше процив вельких ендемских хоротох и епидемийох, а циль єй доприношенє розвою гиґиєни, координовац зоз медзинародну акцию у обласци здравства, допринєсц напредованю наукового и фахового сотруднїцтва у обласци медицини.^[2]

ШЗО принєсла и поставела специялни програми за наукове виглєдованє, як цо програми о тропских хоротох (у договарки зоз ПИНР-ом и Шветову банку), о акцийох за борбу процив малариї або о стандардох костираня (у догварки зоз ФАО), намагаюци ше прецизно дефиновац поживово продукти, а источашнє безпечни, прилапююци уровень поживових адитивох лєбо допущени гранїци остаткох пестицидох итд.

Орґанизує кампанї обвисцованя народох (зоз плакатами) або персонала у здравству у рижних державох (зоз доручованьом фахових публикацийох/лїсткох). Вона тиж орґанизує кампаню за старосц о вакцинациї (єден зоз найзамеркованших успихох то напевно елиминованє вельких покох).

История

Початок снованя

У цеку конференциї Зєдинєних нацийох о медзинародней орґанизациї 1945. року Сцеминґ Сце, делеґат зоз Китаю, дискутовал зоз норвежскима и бразилскима делеґатама о идеї о снованю медзинародней здравственей орґанизациї под покровительством нових Зєдинєних нацийох. Нє удало ше им пласовац резолуцию пошвецену тей теми. С. Сце и други делеґати лобировали и консеквентно принєшена декларация хтора поволує на медзинародну конференцию о здравю.^[3] Хаснованє слова „шветова”, намесце „медзинародна”, наглашує ґлобалну природу цильох тей орґанизациї.

Конєчно, конституцию Шветовей здравственей орґанизациї 22 юлия 1946. року подписали шицки tтедишнї держави Зєдинєних нацийох (51 держава) и 10 други жеми.^[4] Вона так постала перша специялизована аґенция Зєдинєних нацийох хтора мала потримовку шицких членох.^[5]

Єй конституованє урядово ступело на моц у цеку першого Шветового дня здравя, 7. априла 1948, кед була ратификована з боку 26 жемох членїцох. Перше зашеданє Шветовей здравственей скупштини закончене 24. юлия 1948. Теди обезпечени буджет од 5 милиони долари (теди то було 1.250.000 фунти) за 1949. рок. Андрия Штампар бул перши предсидатель Скупштини, а Г. Брок Хишолм бул поставени за ґенералного директора ШЗО. После того бул вивершни секретар у цеку периода планованя.

Приоритети

Перши приоритети орґанизациї були контрола ширеня малариї, туберколози и сексуално преношацих хоротох, злєпшованє здрая мацерох и дзецох, костиранє и еколоґийна гиґиєна. Єй перши законодавни акт ше занїмал зоз компилацию точних статистичних податкох о ширеню и морбидитету хоротох.^[1]

Лого Шветовей здравственей орґанизациї приказує Асклепийову палїчку як симбол вилїчезносци.

История оперативносци

♦ 1947. року ШЗО запровадзела епидемиолоґийни информацийни сервис телекс, прейґ хторого ше обвисцовало нациї и народи.

♦ Так по 1950. була масовна туберкулозна инокулация хаснуюци Бе-се-же вакцину хтора була у цеку применьованя.

♦ 1955. року лансирована програма за викореньованє малариї, хтора после преориєнтована як циль.

♦ 1965. року обявени перши звит о цукровей хороти и креирована Медзинародна аґенция за виглєдованє канцера.^[6]

♦ 1958. року Виктор Зхданов, заменїк министра за здравє СССР, поволал Шветову здравствену скупштину же би ше запровадзело ґлобалну инициятиву за ерадикацию вельких покох. У тим чаше 2 милиони людзе умерали вельких покох каждого року.

Общи фокус дїлованя

Устав ШЗО наводзи же єй циль „же би шицки людзе витворели найвисши можлїви здравствени уровень”. ШЗО витворює свойо цилї з помоцу своїх функцийох, цо дефиноване зоз їх уставом:

♦ Же би дїловала як унапрямуюци и координируюци авторитет за медзинародну здравствену роботу.

♦ Же би запровадзела и отримала ефективне сотруднїцтво зоз Зєдинєнима нациями, специялизованима орґанизациями, державнима здравственима администрациями, професийнима ґрупами и велїма другима орґанизациями хтори одвитуюци.

♦ Же би помагала державним владом, по їх вимоги, у моцнєню здравствених службох.

♦ Же би давала одвитуюцу технїчну помоц и, у урґентних случайох, нєобходну помоц на вимогу або з приставаньом Владох.

♦ Же би дала або помогла обезпечованє, по вимоги Зединєних нацийох, здравствених услугох и пошореньох специялним окремним ґрупом, як цо людзе зоз поверених територийох.

♦ Же би запровадзела и отримовала административни и технїчни сервиси хтори нєобходни, як цо епидемиолоґийни и статистични служби.

♦ Же би стимуловала и мала совитодавну улогу у роботи на ерадикациї епидемийних, ендемских и других хоротох.

♦ Же би промововала, по потреби у сотруднїцстве зоз другима специялизованима аґенциями, превенцию случайних покалїченьох.

♦ Же би промововала, по потреби у сотруднїцстве зоз другима специялизованима аґенциями, злєпшаня костираня, биваня, санитариї, рекреациї, економски або роботни условия и други аспеки гиґиєни животного штредку.

♦ Же би промововала сотруднїцство медзи науковима и професийнима ґрупами хтори доприноша напредованю здравя.

♦ Же би предкладала конвенциї, спорозуменя и предписаня и давала препоруки у вязи зоз медзинароднима здравственима питанями.

Року 2012. ШЗО дефиновала свою улогу у явним здравю на шлїдуюци способ:

♦ Даванє и понуканє лидерства по питаньох хтори маю значни значеня за здравє и анґажованє у партнерствох хтори потребни же би вєдно дїловали.

♦ Формованє виглєдовацкей програми и мотивованє за творенє, преношенє и ширенє значного знаня.^[7]

♦ Поставянє нормох и стандардох, промовованє и провадзенє їх имплементациї.

♦ Артикулованє етичних и евидентованє основних политичних опцийох.

♦ Даванє технїчней потримовки, катализованє пременкох и поставянє отримуюцих институцийних капацитетох.

♦ Провадзенє здравственей ситуациї и оценьованє здравствених трендох.


Ґенерални директоре ШЗО
Мено	Держава	Датум мандата	Слика
Др. Брук Чизхолм (Brock Chisholm)	Kaнада	1948-1953
Др. Марколино Ґамез Кандау (Marcolino Gomes Candau)	Бразил	1953-1973
Др. Холфдан Т. Махлер (Halfdan T. Mahler)	Данска	1973-1988
Др. Хироши Накаїма (Hiroshi Nakajima)	Япон	1988-1998
Др. Ґро Харлем Брунтленд (Gro Harlem Brundtland)	Норвежка	1998-2003
Др. Ли Йонґ-Вок (Lee Jong-wook)	Южна Корея	2003-2006
Др. Андерс Нордстром (Anders Nordström)	Шведска	2006-2007
Др. Марґарет Чен (КНР) (Margaret Chan)	Хонґ Конґ Китай	2007-2017
Др. Тедрос Аданом Ґебреєсус (Tedros Adhanom Ghebreyesus)	Етиопия	2017-

Ґалерия

Будинок ШЗО у Женеви
Шветова здравствена организация, Пренї-Шамбези.
Сала вивершного одбора ШЗО
Главни будинок шедзиска ШЗО, Женева, (югозаходно)
Преня-Шембези (Шветова здравствена орґанизация)
Застава ШЗО

Вонкашня вяза

"Constitution of the World Health Organization". www.who.int. Retrieved 18 November 2024]
World Health Organization. (2021). "COVID-19 Dashboard."

Референци

↑ ^1,0 ^1,1 „World Health Organization”. The British Medical Journal. BMJ Publishing Group. 2 (4570): 302—303. 7. 8. 1948. JSTOR 25364565.
↑ „Chronicle of the World Health Organization, 1947” (PDF). Приступљено 18. 7. 2007.
↑ Sze Szeming Papers, 1945–2014, UA.90.F14.1, University Archives, Archives Service Center, University of Pittsburgh.
↑ „The Move towards a New Health Organization: International Health Conference” (PDF). Chronicle of the World Health Organization. 1 (1–2): 6—11. 1947. Архивирано из оригинала (PDF) 9. 8. 2007. г. Приступљено 18. 7. 2007.
↑ Shimkin, Michael B. (27. 9. 1946). „The World Health Organization”. Science. American Association for the Advancement of Science. 104 (2700): 281—283. JSTOR 1674843. PMC 1614381. doi:10.1126/science.104.2700.281.
↑ „WHO at 60”(PDF). WHO. Приступљено 31. 3. 2012.
↑ Hoffman S.J.; Røttingen J-A. (2012). „Assessing Implementation Mechanisms for an International Agreement on Research and Development for Health Products” Bulletin of the World Health Organization. 90 (12): 854—863. PMC 3506410 Слободан приступ. PMID 23226898. doi:10.2471/BLT.12.109827.

[:0-1] 1,0 ^1,1 „World Health Organization”. The British Medical Journal. BMJ Publishing Group. 2 (4570): 302—303. 7. 8. 1948. JSTOR 25364565.

[2] „Chronicle of the World Health Organization, 1947” (PDF). Приступљено 18. 7. 2007.

[3] Sze Szeming Papers, 1945–2014, UA.90.F14.1, University Archives, Archives Service Center, University of Pittsburgh.

[4] „The Move towards a New Health Organization: International Health Conference” (PDF). Chronicle of the World Health Organization. 1 (1–2): 6—11. 1947. Архивирано из оригинала (PDF) 9. 8. 2007. г. Приступљено 18. 7. 2007.

[5] Shimkin, Michael B. (27. 9. 1946). „The World Health Organization”. Science. American Association for the Advancement of Science. 104 (2700): 281—283. JSTOR 1674843. PMC 1614381. doi:10.1126/science.104.2700.281.

[6] „WHO at 60”(PDF). WHO. Приступљено 31. 3. 2012.

[7] Hoffman S.J.; Røttingen J-A. (2012). „Assessing Implementation Mechanisms for an International Agreement on Research and Development for Health Products” Bulletin of the World Health Organization. 90 (12): 854—863. PMC 3506410 Слободан приступ. PMID 23226898. doi:10.2471/BLT.12.109827.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]