Чинели

Чинели
	Удерни инструментЗвук чинелох
Класификация по Хорнбостел-Сакс	111.142 кед ше грає у пару, або 111.242 кед ше грає з палїчками
Походзенє	Азия (розширеносц; Анадолия, Вавилон, Асирия, Єгипет, Греческа, Рим)
Розвой	7. вик п.н.е.
Зродни инструменти
	Китайси чинели,Cowbell, Sizzle cymbal, Splash cymbal, Swish cymbal Tamburine

Чинели мн. (лат. cymbalum, походзи зоз греческого слова kymbalon, значи „танєри") то музични удерни инструмент ^[1]^[2]^[3] (зоз палїчками), хтори ше состої зоз ценкого, округлого диска (танєр) направеного зоз металу (найчастейше зоз леґури бронзи або месинґа). Часто през штредок диска видзиравена дзирка през хтору прецагнута скоряна шнурка на хторей ше трима чинелу. Чинели продукую оштри, метални звук кед ше по нїх дуркнє/вдери зоз палїчками. Звук чинелох ше достава на два способи:

♦ З вдереньом чинели єдней до другей

♦ Кед чинела стої на видзвигнуцу, з помоцу механїзма и скоряней педали.

Звук чинелох-танєрох спада до нєодредзеней висини тона. Чинели меншей танєрастей форми, можу буц засновани и на звуку одредзених нотох (дакус су присподобени-наштимовани). Чинели ше хаснує у шицких оркестрох як провадзаци удерни инструмент, ридко ше хаснує як солистични инструмент; у ансамблох удерного типу, джез составох, „чежких” метал бендох и у маршируюцих ґрупох.

Хаснованє

Чинели важна часц комплета буґнох и перкусийних-идеофоних (удерних) ансамблох. У музики ма улогу и служи за наглашованє ритмичних комбинацийох, додатно наглашує динамику, поготов у forte (гласно) и дава фарбу-тембр музики рижнородних жанрох. Постоя розличити файти чинели у комплету буґнох, як цо hi-hat, ride, crash и други.

История

Чинели исновали од давна, а можу ше пренайсц на релєфох и сликох зоз Хетитскей Анадолиї, Ларса, Вавилона, Асириї, Старого Єгипта, Античней Греческей и старого Рима. Споминаю ше чинели тиж и у Библиї. Можлїве же чинели унєшени до Китаю зоз централней Азиї у 3. або 4. вику новей ери. Чинели хасновали турски янїчаре у 14. вику або и пред тим.

Од 17. вику чинели хасновани у европскей музики и часто ше их могло видзиц у воєних составох и оркестрох по штредок 18. вика. Од 19. вику дзепоєдни композиторе у своїх музичних дїлох давали значнєйши улоги чинелом.

Структура

Структура чинелох ма вельку учасц у твореню звука. Дзира видзиравена у штред чинели ше хаснує за монтиранє чинели на штанд або шнурох (за ручне гранє). Дзвон чинели, купола, або '' погар'' то дакус видзвигнута часц коло дзирки. Дзвонаста часц на таких чинелох дава гвиздзацши звук як други чинели. Лук то бочни поверхносци хтори окружую дзвон. Лук дакеди описани як два напрямки – „воженя и збиваня”; часц хтора грубша и блїжей є куполи, а ценша часц спрам концох чинели, односно рубцу рама. Рубец дава обсяг чинелом. Чинели ше мераю спрам пречнїка часто у инчох и центиметрох.

Велькосц чинели

Велькосц чинелох вплївує на єй звук, векша чинела звичайно гласнєйша и звук длужей тирва. Чежина описує кельо чинела груба. Чежина чинели важна за звук хтори продукує.

♦ Чежши чинели маю гласнєйшу моцносц, баржей дзвиня и даваю лєпшу артикулацию з палїчку (кед ше хаснує палїчки за буґни).

♦ Ценки чинели маю полнєйши звук, нїзжши тон и швидши одгук.

Файти чинелох

Оркестерски чинели

То найчастеше два идентични чинели (танєри).^[4] [5][6] Звук таких чинелох завиши од леґури метала, чежини (лєгки, штреднї, чежки) и пречнїка (найчастейше 35-56 центиметри). У штредку обидвох чинелох ше находза дзирки за ременьчки хтори найчастейше зоз скори.

Кина клеш чинели

Постоя тип оркестрових чинелох з назву кина клеш и вони нє маю додатни тримача, алє су виляти зоз самого метала. Тоти чинели найчастейше повязани зоз шнуром єдна за другу. Звук кина клеш чинели барз предзераюци и драматични, та ше прето хасную у музики за моцни, нервозни и анксиозни хвильки. Оркестерски чинели понукаю композиторови вельке количество ,,фарбох,, и ефектох. Єдинствена и окремна фарба звука им оможлївює же би ше звучно видвойовали и були гласнєйши од самей оркестри и през ,,найчежше” оркестрованє и злєпшану артикулацию и скоро кажду динамику.

Збивци чинели

То файта збивацих чинелох хтори хасновани у Асаму, Индиї. Тот инструмент ше хаснує у Асамских танцох наволани Биху. Збиваци чинели ше традицийно хаснує як пара ^[5] и кажда з нїх ма ременьчок або шнурку удзату до дзирки, куполи дзвона на чинели хтори их вєдно трима.^[6] Таки пари вше познати як збиваюци чинели.

Звук хтори мож на рижни способи достац зоз чинелами то:

● Зоз чуханьом рубцох чинели зоз рухом шлїзканя за шкрипаци звук.

● З вдереньом єдней чинели до другей, то виволує прасканє.

● З прицисканьом або преклапяньом рубца єдней чинели на другу чинелу; то ше вола збиванє зоз злучованьом.

● Зоз струганьом рубца єдней чинели зоз нукашньосцу дзвона до рубца другей чинели достава ше сущаци звук.

● або заверанє чинелох вєдно зоз приглушованьом звука, то ше вола ,,дробенє".

Искусни музичар може достац вельку динамичну лепезу звука зоз типом такого пара чинелох и схопносцу виводзеня.

Хи-хат чинели

Характеристична рок хи-хaт ритмична формула (образец/шема).часц.

Звук хи хат чинели

Файта Хи-хат чинели хаснує ше як часц комплета буґнох з вдереньм у ритму блуз музики, гип-гоп, диско, джез, метал, рок ен рол, гаус, реґе и других формох сучасней популарней музики. То стандардна часц модерного комплета буґнох.

Хи-хат ше состої зоз двох чинелох хтори ше монтирую на ножку (серб. сталак), єдна над другу и педали хтора оможлївює прейґ механїзма збиванє чинелох и трима их вєдно (опатриц фото у ґлериї).

● Отворени и заварти хи-хат одноши ше на гранє з вдереньом, док два чинели одвоєни або су вєдно єдна над другу (отворени або заварти).

● Док ше ножни хи-хат одноши на часци або ноти грани лєм з хаснованьом педали (з вдереньом двох чинелох єдна до другей).

Важни надпомнуца

Постоя рижни способи и методи граня на тим инструменту у зависносци од потребох.Треба надпомнуц и наглашиц же нїґда нє треба вдериц директно по чинели кед су у горизонтали, гоч то барз часте зявенє у рисованих филмох и при аванґардних музичарох. Таки способ барз зменшує контролу звука, а при тим ше чинели после даскельо вдереньох „вивраца” и престаню буц хасновити, лєм два-три таки вдереня директно у горизонтали достаточни же би ше чинели очкодовали.

Палїчки Клави мн. представяю два мали древени палїчки (длугоки коло 20 цм) Найчастейше су направени зоз ружового, ґренадила або ебанового древа. Нєшка их часто мож найсц и пластични хтори витримовнєйши. Палїчки творя основу автентичних латино ритмох, дзе треба тримац константни ритем през цалу композицию. Зоз вдереньом даваю гласни, одрезани и резонантни звук. Постоя способи зоз хторима мож достац и roll - „рол звук.”

Ґалерия

Хи хат чинели
Чинели зоз механїзмом
Чинели у комплету бубньох
Чинели сучасно дизайновани
Чинелист
Пар збиваюцих чинелох (нарисовани обриси)

Литература

Дејан Деспић, Музички инструменти Факултет музичке уметности, Београд
Poznavanje glazbenih instrumenata BIGZ knjižara
James Blades, Percussion Instruments and Their History, (1970).
Shen, Sinyan, Acoustics of Ancient Chinese Bells, Scientific American, 256, 94 (1987).

Вонкашнї вязи

Музички форум Остали инструменти (класификација)
Боја звука чинела истраживање, Тродимензионално бинаурално звучно снимање чинела различитих боја звука.

Референци

↑ Philharmonia Orchestra”. Philharmonia.co.uk. Архивирано из оригинала 2013-07-22. г. Приступљено 2015-03-30.
↑ „Percussion — Musical Instruments at your Fingertips”. www.miayf.org. Архивирано из оригинала 4. 7. 2015. г..
↑ 534m Membranophones” SIL. Архивирано из оригинала 10. 7. 2006. г. Приступљено 4. 1. 2007.
↑ Epstein, Frank (2007). Cymbalisms: A Complete Guide for the Orchestral Cymbal Player. Sonner, Robert (Ed.). Hal Leonard. ISBN 978-0-634-06329-9.OCLC 166368068.
↑ Strain, James Allen (2017). A Dictionary for the Percussionist and Drummer. Rowman & Littlefield Publishers. бок 48. ISBN 978-0-8108-8693-3.OCLC 974035735.
↑ Solomon, Samuel Z. (2016). How to Write for Percussion: A Comprehensive Guide to Percussion Composition (2nd изд.). Oxford University Press. бок 149. ISBN 978-0-19-992035-8.OCLC 936117814.

[1] Philharmonia Orchestra”. Philharmonia.co.uk. Архивирано из оригинала 2013-07-22. г. Приступљено 2015-03-30.

[2] „Percussion — Musical Instruments at your Fingertips”. www.miayf.org. Архивирано из оригинала 4. 7. 2015. г..

[3] 534m Membranophones” SIL. Архивирано из оригинала 10. 7. 2006. г. Приступљено 4. 1. 2007.

[4] Epstein, Frank (2007). Cymbalisms: A Complete Guide for the Orchestral Cymbal Player. Sonner, Robert (Ed.). Hal Leonard. ISBN 978-0-634-06329-9.OCLC 166368068.

[5] Strain, James Allen (2017). A Dictionary for the Percussionist and Drummer. Rowman & Littlefield Publishers. бок 48. ISBN 978-0-8108-8693-3.OCLC 974035735.

[6] Solomon, Samuel Z. (2016). How to Write for Percussion: A Comprehensive Guide to Percussion Composition (2nd изд.). Oxford University Press. бок 149. ISBN 978-0-19-992035-8.OCLC 936117814.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]