Цукуйоми
Цукуйоми (яп. Tsukuyomi, ツクヨミ, 月読) або Цукуйоми-но-Микото (яп. Tsukuyomi-no-Mikoto, ツクヨミノミコト, 月読命) або Цукийоми (яп. Tsukiyomi, ツキヨミ)[1] бог мешаца у японскей митолоґиї и шинтоїзме.
Мено
[ушориц | ушор жридло]Мено „Tsukuyomi" зложене слово хторе настало од старояпонского слова tsuku (月, „Месец", календарски „мешац", хторе ше пермутовало до нєшкайшого tsuki) и yomi (読み, „читанє", „чишлєнє")[2]. Нихон Шоки (яп. Nihon Shoki) спомина же ше мено пише як Tsukuyumi (月弓, „лунарна дуга"), алє yumi вироятно варияция у вигварйованю слова йоми.[2] Алтернативна интерпретация то же мено комбинация словох tsukiyo (月夜, „ноц ошвицена зоз мешацом") и mi (見, „глєдац", „преглєдовац").
Мало ше зна о божестве Цукуйоми, так же му аж и пол нєпознати, гоч ше трима за под'єднак важне як його брат и шестра, ридко ше зявює у приповедкох. Медзитим, у Ман'йошу (яп. Man'yōshū) Цукуйомийово мено ше дзекеди преклада як Цукуйоми Отоко (яп. Tsukuyomi Otoko (月讀壮士, „чловек хтори чита мешац").
Леґенди
[ушориц | ушор жридло]Народзенє
[ушориц | ушор жридло]Цукуйоми бул друге од „троїх племенїтих дзецох" або „троїх драгоциних дзецох" (三貴子, Mihashira-no-Uzu-no-Miko), вєдно зоз Аматерасу (яп. Amaterasu-Ōmikami) и Сусаном (яп. Takehaya Susanoo-no-Mikoto), хтори ше народзели кед ше Изанаги-но-Микото (яп. Izanagi-no-Mikoto), творец першого острова Оногорoшимa (яп. Onogoroshima), чисцел од своїх грихох дoк ше купал после як цо сцекнул зоз под'жемя и пазурох своєй мертвей жени, Изанами-но-Микото (яп. Izanami-no-Mikoto). Цукуйоми ше народзел кед бул вимити зоз Изанаґийового правого ока.[3] Медзитим, у другей приповедки, Цукуйоми ше народзел зоз жвератка з билого бакру хторе було у Изанаґийовей правей руки.
Аматерасу и Цукуйоми
[ушориц | ушор жридло]Цукуйоми нагнївал Аматерасу кед забил Укемочи (яп. Ukemochi), божество поживи. Аматерасу раз послала Цукуйомия же би ю заступал на госцини хтору организовала Укемочи. Укемочи правела поживу на таки способ же би ше обрацела ґу океану и виплювла рибу, вец ше обрацела ґу лєсу и виплювла дзивину и, конєчно, обрацела ше ґу польом рискаши и викашляла мисочку зоз рискашу. Цукуйоми бул нательо нагоршани з фактом же госцина направена на таки одвратни способ, гоч випатрала смачно, же ю забил.
Пошвидко, Аматерасу дознала цо ше случело и була на тельо нагнївана же вецей нїґда нє сцела видзиц Цукуйомия, та ше занавше преруцела на други бок нєба. Тото тиж так причина прецо дзень и ноц нїґда нє вєдно. Медзитим, у Кодїкию єст подобна приповедка дзе Сусано забива богиню Оґецухиме (яп. Ōgetsuhime), хтору ше часто зєдинює зоз Укемочи.[4]
Описи у леґендох
[ушориц | ушор жридло]У Кодїкию и Нихон Шокию (Хронїки Япону), пише же ше Цукуйоми народзел зоз Изанаґия. Трима ше го за бога хтори панує над Мешацом и ноцу, гоч єст и други теориї. Вери ше же є младши брат Аматерасу и старши брат Сусана.
Гоч ше Цукуйоми трима за єдного з богох Мешаца[5], природа його божества варирує у зависносци од текстох. У Кодїкию пише же ше народзел зоз правого ока Изанаґия, вєдно зоз Аматерасу и Сусаном, и вєдно формую трио познати як „тройо племенїти дзеци" (Mihashira no Uzu no Miko).
Хронїки Япону понукаю алтернативи дзе вон народзени од Изанаґия и Изанами, док у другей вариянти вон вишол зоз жвератка з билей бронзи хтору тримал Изанаґи у правей руки. Його домен над хторим пановал тиж так варирує од приповедки до приповедки.
Референци
[ушориц | ушор жридло]- ↑ 小項目事典, ブリタニカ国際大百科事典. „ツキヨミノミコト(月読尊)とは”. コトバンク (на језику: јапански). Приступљено 2021-04-17.
- ↑ 2,0 2,1 国語大辞典（新装版） (Kokugo Dai Jiten, Revised Edition) (in Japanese). Tōkyō: Shogakukan. 1988.
- ↑ Roberts, Jeremy (2010). Japanese Mythology A To Z (PDF) (2nd ed.). New York: Chelsea House Publishers. ISBN 978-1-60413-435-3.
- ↑ 『日本神話事典』211頁。.
- ↑ Yaoyorozu no Kamigami – Profiles of Japanese Deities, pp. 103, 105.