Цаганка

Цаганка (серб. ажур) найчастейши закончуюци обробок концох вишиваних ручних роботох. Насампредз ше ю прави при вишивкох на панамовим и леакриловим платну рижних фарбох, алє ю у сущносци мож применїц на каждим платну з правилну основу тканя, дзе нїтки мож нєзавадзано вицаговац (лєн, юта итд.).

За обробок вишиваних ручних роботох як цо партки, салвети и под. хаснує ше вецей технїки правеня цаганкох, од тих найпростейших, по зложени украсни.

Найєдноставнєйши способ обрубиц нови вишивани парток або салвету то проста цаганка. Найлєпша є за вишивани ручни роботи на леакрилу або панами, а роби ше так же ше перше вицагнє 3 нїтки коло рубу на 3-4 центи од рубу платна, зоз шицких штирох бокох. Потим ше з основним обробком за цаганку оброби нукашнї руб роботи, a вец остаток нїтки по руб платна ше єдноставно вицагнє.

Єдноставна цаганка

Єдноставну цаганку ше прави так же ше цверну зоз хтору ше роби прецагує медзи нїтки, без ґужлїкох; лапа ше 4 вицагнути нїтки и з врацаньом лапа перши два шлїдуюци нїтки основи и так повторює до конца роботи. Так ше достанє роботу з ройточками на концу.

Други єдноставни способ обробку цаганки то з порубеньом. Перше треба одредзиц ширину порубу и додац єден цент за подкасованє його верхнєй часци. Потим ше вицагнє 3 нїтки коло нукашнїх рубох платна и єдну нїтку на єден цент од рубу платна. Руби з нукашнього боку платна треба обробиц з горнього боку вицагнутих нїткох з просту цаганку (як за гевту кед оставаю ройточки). Поруб треба формовац так же ше зогнє тоту часц 1 цент по вицагнутей нїтки, a потим поруб прифирца коло самого рубу споднєй вицагнутей нїтки на нукашнїх рубох платна и формує угли з прешиваньом дияґонално. Нукашнї руби платна з долнього боку вицагнутих нїткох треба тиж обробиц з просту технїку джобаня як за цаганку з ройточками, алє так же би ше источашнє лапало основу и поруб за перши два нїтки коло тей вицагнутей. За розлику од предходного способу, при обробку з порубом ше муши обробиц обидва боки вицагнутих нїткох на рубох ручней роботи. На хлєбовкох ше найчастейше правели цаганки зоз ройточками.

Цаганка ма ище три значеня:

1. бот. (лат. HederahelixL.) - локални дериват, прето же ше рошлїна „цага“ по муре. Хасную ше ище назви плющ лєбо блющ и сербске бршлян;

2. бот. (лат. ConvolvulusarvensisL.) - локална назва. Хасную ше ище назви фольовка, цагаче;

3. коц. цагаце квеце (серб. с. пузавица) цагаче и цаганка.

Ґалерия

Цаганка на панама платну.
Цаганка и ройточки на ручно тканим платну (вишивок, ручна робота).
Цаганка зоз ройточками на вишиваних парткох на леакрилним платну.
Ручно робени цаганки на салвети (Руски Керестур)
Цаганка, длугши ройточки на памучней хлєбовки (индустрийне тканє).
Цаганка такв. цик-цак, на леакрил платну, ручна робота, вишивана салвета Ани Надь, Р. Керестур).
Цаганка на платну леaкрил ручно робена.
Зложенша украсна цаганка на леакрил платну, (вишивана салвета ручна робота Ани Надь, Р. Керестур).