Фурма

Фурма

1.(серб. облик) випатрунок, подоба:

Исус Христос поскладал тоти триски так на чловечу фурму;

2. справа, слика и под. з помоцу хторей ше випродукованому предмету дава одредзену форму:

а) майсторска фурма:

Кажди колєсар у своїм мигелю мал фурми за шицки криви виробки хтори правел. Фурми були вирезани зоз ценких дещичкох, а вишели на муре у мигелю;

б) фурма за вибиванє мустрох за вишиванє:

Було вшелїяки фурми, зоз специялного паперу хтори ше приложело на платно, посипало зоз белавим пращком и пошприцовало зоз ширитузом ше би тото цо вибите нє скодзело док ше вишива;

в) малярска фурма:

Mаляре мали рижни фурми зоз твардого паперу хтори прикладали на мури и вец по нїх билєли венчик коло повали, венєц коло лустера итд.;

г) справа зоз хтору ше виправя форму предмета:

Кед з плугом заквачел до кореня, та ше плуг скривел, майстор положел скруцени плуг до фурми и випросцел го;

3. способ:

Теди раховали по тей истей фурми як и ми – раховали на исти способ як и ми.

Деминутивна форма слова фурма – фурмочка – кухньови прибор за правенє одредзених колачох (нєт лєпше, медово колачи, бухти итд.) и других печивох (переци):

Розженє ше цесто и поправи з поґачикову фурмочку.

Фурмочки звичайно плехово, а у новшим чаше пластични.

Фурмочка тиж и древени прибор за правенє масла же би достало штироуглову форму. Тоту фурмочку ше наполнєло з маслом, прицисло з верхом, та з нєй на масни папер виходзело масло у форми цегли.

Фразеолоґия

На фурму дачого – у форми дачого:

До учительского квартелю треба дац положиц два цегелково пеци на фурму єдного ормана;

Буц направени на єдну (исту) фурму – буц (направиц) дацо єднаке з дачим; здабац єдно на друге по форми:

Вони шицки на єдну фурму, браца, шестри – здабу єдно на друге.

Литература

Словнїк руского народного язика II, О – Я, Нови Сад 2017, б. 660. и 661.