Селекция (Еволуция)

Мархва рижних фарбох. Виглєдоваче ARS зоз виховйованьом мархви и пиґментну селекцию достали мархву зоз фарбами дуги.

Селекция (зоз латинского selectio, значи вибор) то наука о методох за розвой и творенє файтох: рошлїнских хибридох и животиньских расох, файти микроорґанизмох зоз прикметами нєобходних за людзох. Резултат такого процеса оплеменьованя, то витворенє вельке число файтох польопривредних рошлїнох и расох домашнїх животиньох, файти микроорґанизмох итд.

Селекция то похопйованє еволуционистох же ше розвой файтох и усовершованє орґанизмох окончує през природне доберанє способних за обстоянє.

Социолоґийна теория

У дружтвених наукох и социялней роботи, то доберанє лєбо розмесцанє особох лєбо їх способносцох по даяким, напредок утвердзеним критериюму. Циль селекцийох у наведзеним смислу праґматични и найчастейше служи за утвердзованє можлївосцох з хторима ше поєдинцом може дац помоц у виборе форми школованя, ученя або змоцньованя даєдней окремней схопносци. У терапийним смислу служи за вибор приоритетох и формох фаховей помоци тим хторим вона нєобходна, сходно їх потребом.

Еволуцийна теория

Селекция то основни концепт у еволуцийней теориї и зявює ше:

1. як природна селекция або природни вибор розвою, хтори подрозумює зменшанє репродукцийного успиху одредзених єдинкох знука популациї , зоз резултатом же ше други єдинки, хтори ше ретроспективно препознаю як „порихтанши за преживйованє“, успишнєйше розмножую. Одлучуюци уплїви углавним вонкашнї фактори, фактори окруженя/околїска хтори дїлую и уплївую як фактори селекциї. „Порихтаносц“ нє значи „обставанє найспособнєйших“. Може уключовац и сотрудзованє и алтруизем. Важне же би ше ґенетски прикмети єдинки нє преношели зоз исту вироятносцу.

2. як сексуална селекция, хтора подрозумює селекцию єдинки з боку їх сексуалних партнерох. Важне же би ше преношели ґенетски прикмети хтори характеристични и хтори преферирую сексуални партнере.

3. як штучна селекция, хтора ше случує през розвой виховйованя зоз хторим руководзи чловек. Тото повекшує репродукцийни успих єдинкох хтори указую окремни прикмети по жаданю виховйовачох.

Кратка история розвоя селекциї

Научну основу и факти селекциї перши поставел Чарлс Дарвин (1859). У вязи зоз розвойом ґенетики, селекция од множества практичних мирoх за розвой и унапредзованє рошлїнских файтох, расох домашнїх животиньох и файти микроорґанизмох прешла до еґзактней науки заснованей на експериментованю Термин и вираз природна селекция створел Чарлс Дарвин. Селекция з помоцу селекцийного прициску то аспект Дарвиновей теориї еволуциї и усвоєна є у модерней еволуцийней биолоґиї як сущна часц синтетичней теориї еволуциї. Селекция то єден зоз факторох еволуциї.

Литература

• Овај чланак или његов део изворно је преузет из Речника социјалног рада Речник социјалног рада. Ивана Видановића уз одобрење аутора.

• Вавилов Н.И. Теоретические основы селекции. — М.: Наука, 1987. — 512 б.
• Генетика і селекція в Україні на межі тисячоліть: У 4 т. / Редкол.: В. В. Моргун (голов. ред.) та ін. — К.: Логос, 2001. — Т. 1. — 644 б.; Т. 2. — 636 б.; Т. 3. — 480 б.; Т. 4. — 675 б.

• Ernst Mayr und Darwin hat doch recht Piper, München 1994. (orig. (1991): One Long Argument: Charles Darwin and the Genesis of Modern Evolutionary Thought)
• Douglas J. Futuyma, Evolutionsbiologie. Springer Verlag, 1990, ISBN 3-7643-2200-4.

Вонкашня вяза

• Природна и вештачка селекција
• Evolucija danas: selekcija i širenje informacija kroz populaciju teorijaevolucije.com