Путир

Путир (греч. ποτήρ = погар, чаша) то єден зоз найважнєйших предметох у церкви, бо ше у нїм находзи крев Исуса Христа. Спочатку путири були зоз древа, познєйше склєняни або камени. Нєшка путири зоз металу, по можлївосци з драгоциного – злата або стрибла.
История
[ушориц | ушор жридло]
З аспекту археолоґиї, путир бул погар зоз ножку на ширшей основи (бази). Стариромски путир бул погар або судзинка за напой, нєясно дефинованей фурми. Гречески путир бул плїтша и ширша судзинка зоз ножку и двома горизонталнима ручками. То погар за вино хтори мож видзиц на малюнкох на хторих приказане друженє, односно пиянки после госцини. Зоз часом термин путир представя лєм погар за литурґийни потреби.
Путири ше хаснує од вчасного християнства. Исус под час своєй остатнєй пасхалней вечери з апостолами, над хлєбом вигварел слова: „Вежнїце, єдзце, то мойо цело”, а над чашу з вином (путиром) слова: „Пийце з нєй шицки, бо то крев мойого нового завиту, хтора ше прелїва за велїх на одпущенє грихох”, и додал: „Тото робце на мой спомин”, так же преслава Евхаристиї централна часц Литурґиї. Вшелїяк, путири ше у тим важним чину богослуженя хаснує зоз вельким страхопочитованьом и барз су украшени. Велї прикладнїки путиру широки судзинки зоз двома вертикалнима ручками. З часом велькосц судзинки ше зменшала, а основа постала ширша пре стабилносц. Урядови предписаня диктираю виробок, пошвецанє и поступанє зоз путиром, так же даєдни путири муша буц позлацени голєм зоз нукашнєй часци.[1]
Сучасни путири
[ушориц | ушор жридло]У заходним християнстве на путирох часто мож видзиц прикраски з истого металу: ґомбички, яблуко або ґузли на месце дзе ручка на судзинки же би ше ю лєгчейше подзвиговало. При римокатолїкох фурма путиру ше нєпреривно усовершує.
При восточних християнох путири часто на себе маю емайловани або видлабани икони або и крижик. Свята причасц ше людзом дзелї з ложичку, та прето судзинки ширши.
Путири ше вирабя у рижних уметнїцких стилох, наприклад у барокним, ґотским або другим стилу. Представя єден з найважнєйших святих предметох у Литурґиї, а пошвеца го владика або од владики овласцени священїк.
Ґалерия
[ушориц | ушор жридло]-
Путир (чаша) зоз XII вику
-
Путир у Мадярским националним музею, Будимпешта (зоз XV вику)
-
Чаша зоз XII вику пренайдзена у Скопскей твердинї
-
Чаша зоз XVI вику, Шпания
-
Златни путир у Националней библиотеки Францускей (зоз позного VI вику)
Вонкашнї вязи
[ушориц | ушор жридло]- Thurston, Herbert (1908), "Chalice", The Catholic Encyclopedia, vol. III, New York: Robert Appleton Company, retrieved June 13, 2008, www.newadvent.org
- Stem glass classification, www.artofvenice.com
Литература
[ушориц | ушор жридло]- о. др Роман Миз, ЦЕРКОВНИ ЛИТУРҐИЙНО ЛИТУРҐИЧНИ ЛЕКСИКОН, НВУ Руске слово и Грекокатолїцка парохия св. Петра и Павла, Нови Сад 2001, б. 255.