Примордиялни божества

Примордиялни божества греческей митолоґиї представяю першу ґенерацию божествох хтори настали на початку вселени, а хтору нашлїдзели титанє, а потим и олимпийни богове. Їх мено протоґени (грч. Πρωτογενοι, єднина протоґен або протоґенос), цо значи "першонародзени" або "прастари".

Примордиялни божества перши єства хтори настали. Вони формую саму вселену и як таки су безсмертельни. То ґрупа божествох од хторих шицки други настали. После їх власци вселену превжали титанє, дзеци Ґеї и Урану.

Наставанє

Трима ше же перши божества настали углавим зоз Гаосу, гоч даєдни жридла споминаю два божества як родичох шицким другим. Тоти божества представяю розлични елементи природи. Гаос ше дакеди тримало за супругу Хрона место Ананки. Примордиялни богинї можу достац дзеци през партеноґенезу, як и зоз полнима одношенями.

Божества по Гесиодови

По Гесиодовей Теоґониї (коло 700 роки п.н.е.):

• Гаос (празнїна, початок, воздух смертельного чловека) – безполни (дакеди женского роду)
  • Ереб (цмота) – м. и Никта (ноц) – ж.
    • Етер (шветлосц, воздух богох) – м. и Гемера (дзень) – ж.
  • Ґея (Мац Жем) – ж.
    • Уран (нєбо) – м.
    • Урея (гори) – м.
    • Понт (вода, моря) – м.
  • Тартар (велька пекельна долїна, хтору ше трима и як божество и як под'жемни швет.) – м.
  • Ерос (любов) – м.

Божества спрам других жридлох

• Ананка (потреба) – ж.
• Хрон (час) – м.
• Фан (зявенє) або Гимер або Ерос (творенє) або Протоген (пешенародзени) – м. (дакеди описани як гермафродит, алє углавним є означени же є хлопского роду)
• Фусида (природа) або Тесида (творенє) – ж.
• Неси (острова) – ж.
• Таласа (морйо) – ж.
• Офион (гад; часто ше виєдначує зоз Ураном, Океаном, Фаном, або Хроном) – м.
• Еуринома – ж.

Иншаки родослови

Антични Греки мали вельо розлични идеї о своїх примордиялних божествох, хтори после Римянє прилапели. Велї родослови хтори видумали гречески писателє маю розличних богох як першонасталих.

Илияда

Илияда, еп о Троянскей войни, хтори ше приписує Гомерови, (усна традиция 700. або 600. року п.н.е.) гутори же Океан (вироятно и його жена Тетия) оцец шицких божествох.

Алкман

Алкман (коло 600. року п.н.е.) тримал же Тетида перша богиня хтора направела poros „драгу“, tekmor „подрагоказ“ и skotos „цмоту“ у нєпрекерченей, безвиразней пражнїни.

Орфизам

Орфична поезия (коло 530. п.н е.) поставела Никту (Ноц) як перше божество. Тиж так, спрам орфичней традициї, Фан (мистичне орфичне божество шветлосци и твореня, дакеди ше виєдначує зоз старшим Еросом) першебутни пан вселени, хтори ше вилягнул зоз космичкого вайца.

Аристофан

Аристофан (коло 456–386. п.н.е.) написал у своїх Птицох же Никита перше божество и же вона створела Ероса зоз вайца.

Филозофи

И филозофи класичней Греческей будовали свойо космоґониї, зоз своїма примордиялнима божествами:

• Ферекид зоз Сиросу (коло 600–550. п.н.е.) представел Хрона як перше божество у своїм Хептамиху.
• Емпедокле (коло 490–430. п.н.е.) написал же Афродита и Арес прши божества. Вони вибудовали вселену зоз штирох елементох зоз своїма моцами любови и нєзлагоди.
• Платон коло 360. п.н.е. уведол у своїм Тимаю поняце демиюрґа, божества хторих швет твори з помоцу идейох и материї.