Приклєт

Приклєт (хлопски род) то простория у обисцу з хторей ше уходзело до преднєй и заднєй хижи.

Приклєт на два часци дзелєла греда и звичайно нє мал облаки.

До приклєта ше уходзело з отвореного конку, а кед го нє було вец з двора.

Мал два часци:

а) приклєт з повалу и

б) оддзелєну часц без повали з отвореним комином.

Тота часц дзе ше находзел отворени комин служела як кухня, ту ше варело єдло. На муре хтори патрел на дзвери, т.є.на муре од сушеда було полукружне углїбенє, до хторого були поприбивани дески на хторих стала судзина. То такволана карина. З бокох ше находзели дзири до пеца, такволани челюсци з брилами, одкаль ше топело до пецох, хтори ше находзели у преднєй и у заднєй хижи.

През єдну дзиру була вимурована з глїни або з валькох патка. На нєй стали желєзни ножки з котлянку. На желєзни ножки (волали их ище троножнїк, або желєзни ноґари) ше кладли при вареню шпижово шерпенї, шерпенки и глїняни гарчки, а под нїма горел огень.

Познєйше, место тей патки домашнї муровали шпоргет. На другей патки, хтора стала на процивним боку од гевтей з отворену котлянку стала судзина. Кед ше селєли, Руснаци зоз собу принєсли велї ствари у зайдох. Медзи иншим у тих зайдох було и судзини: танєри, миски, гарчки, древени ложки.

Медзи Руснацами нє було гарчкарох, алє ше глїняну судзину куповало на пияцох або на вашарох. Часто гарчкаре на кочу ходзели по валалє та предавали глїняну судзину. Кед ше гарчок розбил, нє одруцовало ше го, алє ше го давало дротарови задротовац. Зоз глїни були и миски, коршови, дзбани, шольки.

Зоз глїняних мискох ше єдло. Нє було танєри за шицких членох фамилиї, та ше уварене єдло усипало до велькей миски, зоз хторей шицки єдли. Познєйше кажде обисце мало за каждого танєри (украсни), хтори вишели на муре у приклєцє. Вони тиж були глїняни, а могли стац на карини, або на древених рамикох за танєри. Рамик бул длугоки дас 2 метери. Бул направени з древа и зоз вонкашнього боку мал крису, же би танєри нє попадали. Криса була вирезована, або на нєй були нарисовани ружи.

Глїняни кантички за млєко тиж стали у приклєце. У нїх ше огривало млєко. У олїваней судзини ше варело на шпоргету и барз ше ю чувало же би ше з нєй нє отлукла глейта. Кед ше олївана судзина отлукла, однєсло ше ю до кломфера заляц.

Плехова судзина (напр.тепши, дзирави варехи,тарла и друге) тиж була состойна часц приклєта. Судзину ше куповало у кломфера.

У приклєце стали и древени гордови до хторих ше квашело капусту, а куповало ше их у пинтера. Попри нїх ту були и сакайтови, виплєцени з дикиню. У приклєце з повалу стал орманчик за судзину, лада зоз шматами, столїк за єдзенє. Ту ше нє єдло, бо стол за єдзнє стал у заднєй хижи, алє кед у обисцу було векше друштво, вец ше єдло и у приклєце.

Литература

• Олена Папуга, Руске обисце, Нови Сад, 2012. рок, 10-13. бок

• Словњик рускохо народного јазика II, О-Я, Нови Сад, 2017. рок, бок 335, 336