Прейдз на змист

Полиендокрини метаболични овариялни синдром

Материял зоз Википедиї
Ґрафични приказ цистох у ваєчнїкох

Полиендокрини метаболични овариялни синдром (ПМОС), скорей познати як синдром полицистичних ваєчнїкох (анґл. polycystic ovary syndrome, PCOS),[1] єден є з найчастейших гормоналних поремеценьох женох репродуктивного периоду.[2][3][4] Синдром характеристични по вельочислених и вариябилних симптомох – нєправилни менструални

циклуси, звишок хлопских полних гормонох хтори приводзи до змоцньованя шерсцатосци, а у составе синдрому ше дакеди можу зявиц и вельочислени цисти у ваєчнїкох, хтори нє обовязни пренаходок, без огляду на назву хороти.[5]

Патоґенеза, симптоми и знаки синдрому полицистичних ваєчнїкох

[ушориц | ушор жридло]

Нєправилни менструални циклуси

Нєправилни менструални циклуси найчастейши симтом синдрому полицистичних ваєчнїкох. Дефиную ше як нєзвичайни образец циклусу – розмак медзи двома менструалнима кирвавенями длугши як 35 днї, одсуствованє або нєзвичайно вельке и длуготирваце менструалне кирвавенє.

Прейґмирне количество андроґенох (гиперандроґенизем)

Акни (папулозна форма

Звишок хлопских полних гормонох у креви (андроґени) може привесц до физичних пременкох – до змоцнєней шерсцатосци цела и твари (гиртуизма), до зявеня акнох хтори можу варировац од благих формох до чежких случайох, а дакеди и до зявеня хлопскей лисосци.

Гиртуизем

Гиртуизем ше дефинує як стан змоцнєней шерсцатосци у форми прейґмирного зявеня цмих, черствих власкох (терминални власки) у одношеню на ценки,

Вираженша форма гиртуизма

седефасти – vellus власки. Гиртуизем при синдроме полицистичних ваєчнїкох углавним вираженши на бради, шиї и долнєй часци твари и батюшкох. Прейґмирне роснуце власкох ше часто ясно обачує у долнєй части хрибта, на бруху, задку, на прегинох при карлїци (перинеуме), нукашнїм боку сцегнох и у часци коло брадавкох. Гиртуизем ше може поступнє розвивац и змоцньовац зоз звекшаньом тїлесней маси.

Найчастейше ше за преценьованє гиртуизму хаснує модификовани Фериман-Ґаливей скор (Ferriman-Gallwey) зоз хторим ше роснуце власкох преценює на точно дефинованих местох и бодує зоз 0 до 4 бодами, у зависносци од випатрунку власкох и ступню шерсцатосци, дзе ше зоз 0 бодами оценює одсуствованє т.є. нормална шерсцавосц, а зоз 4 бодами виражена шерсцавосц зоз вельким числом терминалних власкох. Конєчни резултат одвецей як 8 указує на гиртуизем.

Полицистични ваєчнїки

Под час нормалного менструалного циклусу приходзи до дозреваня малого числа фоликулох спомедзи хторих ше углавним лєм єден розвиє до стадиюму дзе може одпущиц ваїчкову клїтинку (ovuum), цо ше случує коло 14. дня циклусу и вола ше овулация. У синдроме полицистичних ваєчнїкох дакеди ше зоз ултразвучним препатрунком може обачиц вецей вельки фоликули хтори зоз своїм випатрунком здогадую на цисти и найчастейше су розпоредзени по рубе ваєчнїку (знак бисерного ланцущка). Критериї за поставянє дияґнози полицистичносци то присутносц 12 або вецей цистох и/або волумен ваєчнїку векши як 10 mL. [3][4] Таки фоликули ше углавним нє розвиваю правилно и нє приводза до ошлєбодзованя ваїчковей клїтинки.

Причини

[ушориц | ушор жридло]

Точни причини синдрому полицистичних ваєчнїкох нє познати, алє дефиновани фактори хтори можу допринєсц розвою того поремеценя.[6] Даєдни з нїх то: прейґмирне лученє инсулину (инсулинска резистенция),[7][8] нашлїдство,[9] хронїчна, блага инфламация [10] як и хиперандроґенизем.[11]

Лїченє

[ушориц | ушор жридло]

Лїченє синдрому полицистичних ваєчнїкох завиши од доминуюцих симптомох або насталих компликацийох, возросту жени як и єй обчекованьох – планованє ваготносци (лїченє стерилитету), зменшанє тлїлесней маси, реґулованє нєправилних менструалних циклусох, лїченє физичних пременкох хтори загрожую квалитет живота и подобне.

Лїченє женох хтори планую зачаце

За жени хтори планую потомство найчастейше ше хаснує медикаментну терапию унапрямену на лїченє нєплодносци або злєпшованє плодносци, и то найчастейше зоз применьованьом лїкох хтори меняю чувствительносц рецепторох за естроґен (кломифен), алє и лїкох хтори звекшую чувствительносц рецепторох на инсулин (метформин) хтори ше примарно хаснує у лїченю диябетесу мелитуса типу 2. Метформин, попри значного уплїву на успих зачаца [12] приводзи до зменшованя тїлесней маси, злєпшованя масци у креви, контролованю кревового прициску, ма антиоксидацийни свойства и звекшує уровень протеїнох хтори вяжу полни гормони (анґл.. SHBG - sex hormone binding globulin)[13]. Вецейдеценийне искуство хаснованя метформину одкрило и його дозно-зависне, защитне дїйство од розвою канцера ендометриюму, першох, черевох и печинки [14][15].

Други лїки хтори ше хаснує у лїченю нєплодносци при женох зоз синдромом полицистичних ваєчнїкох то ґонадотропини хтори стимулую овулацию, алє ше хаснує и хирурґийни технїки як цо то даєдни лапараскопски процедури хтори можу порушац овулацию як цо то биопсия ваєчнїку зоз ценку иглу, електрокаутеризация, трансваґинални гидролапараскопия и други.[6]

Други можлївосци лїченя [6]

При женох чий циль нє представя ваготносц, лїченє ше зводзи на зменшованє симтомох. То и найчастейша причина першому явяню лїкарови, алє и найзначнєйши фактор хтори уплївує на квалитет живота. Лїки чий циль реґулованє циклусу и контролованє менструалного кирвавеня то орални контрацептиви зоз хторима ше, попри основного ефекту, найчастейше посцигує и контрола уровня андроґенох, а зоз тим и прейґмирна шерсцатосц, акни и подобне. Метформин ше хаснує за реґулованє цукру у креви, кревового прициску и уплївує на зменшованє прейґмирней тїлесней маси.

Лїк хтори ше хаснує у лїченю акнох (дериват 13-цис ретиноичней квашнїни) ма одлични терапийни ефект и у лїченю акнох при женох зоз синдромом полицистичних ваєчнїкох. Лїченє андроґеней алопециї уключує локалне применьованє розпущенїни миноксидилу, хтори зоз ширеньом кревових судзинох помага и карми фоликул власох або применьованє лїкох хтори блокирую ефект хлопских полних гормонох (андроґенох) як цо то ципротерон або финастерид (блокатор 5α редуктази), алє хтори уплївую на звекшованє тїлесней маси.

Локални процедури хтори ше применює за ришованє симптомох уключую и козметични третмани, одстраньованє звишку власкох, електролизу або ласерске знїщованє фоликули.

Попри медицинских интервенцийох, пременки способу живота – редукованє тїлесней маси, правилне и порядне костиранє, умерена физична активносц значно уплївую на квалитет живота и успишносц лїченя.

Компликациї

[ушориц | ушор жридло]

Компликациї синдрому полицистичних ваєчнїкох [15] можу буц нєплодносц (инфертилитет), диябетес ваготносци (ґестациони диябетес), гипертензия ваготносци, вируценє плоду або вчасне родзенє, метаболични синдром (множество симптомох хтори уключую високи кревови прицисок, високи цукер у креви, звекшанє голестеролу и триґлицеридох), а хтори значно звекшую ризик од кардиоваскуларних хоротох, диябетесу мелитуса типу 2 або предиябетесу, депресиї, анксиозносци и поремеценя костираня, абнормалного пражнєня мочового мехира, карцинома ендометриюму и подобне.[3][4] Затитосц повязана зоз синдромом може погоршац компликациї.

Вонкашня вяза

[ушориц | ушор жридло]
Полиендокрини метаболични овариялни синдром на Викимедиї


Референци

[ушориц | ушор жридло]
  1. ↑ „Stanje poznato kao sindrom policističnih jajnika dobilo je novo ime”. N1 Info RS (на язику: сербски). 2026-06-14. Приступљено 2026-06-14.
  2. ↑ Escobar-Morreale, Héctor F. (2018). „Polycystic ovary syndrome: definition, aetiology, diagnosis and treatment”. Nature Reviews Endocrinology (на yзику: английским). 14 (5): 270—284. ISSN 1759-5029. PMID 29569621. doi:10.1038/nrendo.2018.24.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Goodman, Neil F.; Cobin, Rhoda H.; Futterweit, Walter; Glueck, Jennifer S.; Legro, Richard S.; Carmina, Enrico (новембар 2015). „American Association of Clinical Endocrinologists, American College of Endocrinology, and Androgen Excess and PCOS Society Disease State Clinical Review: Guide to the Best Practices in the Evaluation and Treatment of Polycystic Ovary Syndrome - Part 1”. Endocrine Practice (на анґкийсим язику). 21 (11): 1291—1300. PMID 26509855. doi:10.4158/EP15748.DSC.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Goodman, Neil F.; Cobin, Rhoda H.; Futterweit, Walter; Glueck, Jennifer S.; Legro, Richard S.; Carmina, Enrico (децембар 2015). .„American Association Of Clinical Endocrinologists, American College Of Endocrinology, And Androgen Excess And Pcos Society Disease State Clinical Review: Guide To The Best Practices In The Evaluation And Treatment Of Polycystic Ovary Syndrome - Part 2”. Endocrine Practice (на язику: анґлийским). 21 (12): 1415—1426. PMID 26642102. doi:10.4158/EP15748.DSCPT2.
  5. ↑ Meier, Renate K. (2018). „Polycystic Ovary Syndrome”. Nursing Clinics of North America (на језику: енглески). 53 (3): 407—420. PMID 30100006. doi:10.1016/j.cnur.2018.04.008
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 Bednarska, Sylwia; Siejka, Agnieszka (2017-04-27). . „The pathogenesis and treatment of polycystic ovary syndrome: What's new?”. Advances in Clinical and Experimental Medicine. 26 (2): 359—367. ISSN 1899-5276.PMID 28791858. doi:10.17219/acem/59380. Архивирано из оригинала 01. 12. 2020. г. Приступљено 07. 08. 2022.
  7. ↑ Moghetti, P.; Tosi, F. (2021-02-01). „Insulin resistance and PCOS: chicken or egg?”. Journal of Endocrinological Investigation (на язику: анґлийским). 44 (2): 233—244. ISSN 1720-8386 PMID 32648001. doi:10.1007/s40618-020-01351-0.
  8. ↑ Moghetti, Paolo (2016-11-11). .„Insulin Resistance and Polycystic Ovary Syndrome”. Current Pharmaceutical Design (на језику: енглески). 22 (36): 5526—5534. PMID 27510482. doi:10.2174/1381612822666160720155855.
  9. ↑ Khan, Muhammad Jaseem (24. 12. 2019). .„Genetic Basis of Polycystic Ovary Syndrome (PCOS): Current Perspectives”. The Application of Clinical Genetics. 12: 249—260. PMC 6935309. PMID 31920361. doi:10.2147/TACG.S200341
  10. ↑ Rudnicka, Ewa; Suchta, Katarzyna; Grymowicz, Monika; Calik-Ksepka, Anna; Smolarczyk, Katarzyna; Duszewska, Anna M.; Smolarczyk, Roman; Meczekalski, Blazej (2021). . „Chronic Low Grade Inflammation in Pathogenesis of PCOS”. International Journal of Molecular Sciences (на язику: анґлийским). 22 (7): 3789. ISSN 1422-0067. PMC 8038770 . PMID 33917519. doi:10.3390/ijms22073789.
  11. ↑ Rosenfield, Robert L.; Ehrmann, David A. (2016-10-01). . „The Pathogenesis of Polycystic Ovary Syndrome (PCOS): The Hypothesis of PCOS as Functional Ovarian Hyperandrogenism Revisited”. Endocrine Reviews (на језику: енглески). 37 (5): 467—520. ISSN 0163-769X. PMC 5045492.PMID 27459230. doi:10.1210/er.2015-1104.
  12. ↑ Sharpe, Abigail; Morley, Lara C; Tang, Thomas; Norman, Robert J; Balen, Adam H (2019-12-17). Cochrane Gynaecology and Fertility Group, ур. . „Metformin for ovulation induction (excluding gonadotrophins) in women with polycystic ovary syndrome”. Cochrane Database of Systematic Reviews (на језику: енглески). 2019 (12): CD013505. PMC 6915832.PMID 31845767. doi:10.1002/14651858.CD013505.
  13. ↑ Foretz, Marc; Guigas, Bruno; Bertrand, Luc; Pollak, Michael; Viollet, Benoit (2014). „Metformin: From Mechanisms of Action to Therapies”. Cell Metabolism (на језику: енглески). 20 (6): 953—966. PMID 25456737. doi:10.1016/j.cmet.2014.09.018.
  14. ↑ Chung, Hyun Hee; Moon, Jun Sung; Yoon, Ji Sung; Lee, Hyoung Woo; Won, Kyu Chang (2013). „The Relationship between Metformin and Cancer in Patients with Type 2 Diabetes”. Diabetes & Metabolism Journal (на језику: енглески). 37 (2): 125—131. ISSN 2233-6079. PMC 3638223.PMID 23641353. doi:10.4093/dmj.2013.37.2.125.
  15. ↑ 15,0 15,1 Patel, Seema (септембар 2018). „Polycystic ovary syndrome (PCOS), an inflammatory, systemic, lifestyle endocrinopathy”. The Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology (на язику: анґлийским). 182: 27—36. PMID 29678491. doi:10.1016/j.jsbmb.2018.04.008.
Превьате зоз "https://rsk.wikipedia.org/w/index.php?title=Полиендокрини_метаболични_овариялни_синдром&oldid=20650"