Покрива
| Покрива | |
|---|---|
Покрива
| |
 Випатрунок покриви у квитнуцу
| |
| Наукова класификация | |
| Царство: Plantae
Класа: Magnoliopsida Ряд: Rosales Фамилия: Urticaceae Род: Urtica Файта: U. dioica | |
| Биномне мено | |
Urtica dioica L
| |
Покрива[1] ( лат. Urtica dioica, серб. коприва, рсй. крапива двудомная, горв. kopriva, укр. кропива, поль. pokrziwa, слц. pŕhľava dvojdomá, чес. kopřiva dvoudomá, праслслав. kropiva, kopriva – по фонетских прикметох – полонизем, а вариянта зоз метатезу позната и у других бешедох) - вецейрочна, лїсцаста, єднодомна або дводомна рошлїна з фамилиї покриви (Urticaceae).
Опис: корень покриви жилкасти. Стебло просте, длугоке коло 1,5 метер. Лїсца видлужено вайцасти, як пилка назубени и рапави. Змесцени су на конарчкох хтори закрити зоз печацима нєвидлївима мехирчками [2] прецо их барз нєприємно дорушиц, бо вилєю оштри, печаци сок на скору рукох або ногох. Покрива пече, та ше прето у народзе гвари за дакого хто нє прешол як треба у даякей ситуациї же – прешол як голи у покриви. Рошлїна закрита з власками. Квет двополни, желєно-жовтей фарби, малих димензийох, ґруповани до векших ґириздочкох.[2] Квитнє од юлия до септембра. Нашенє барз дробенке, алє го єст вельо, и ма вельки потенциял ключканя и преживйованя у нєвигодних условийох.[2]
Розшеванє и розмножованє: покрива ше розшева з витром, а розмножує ше веґетативно або з нашеньом.
Ареал розпресцераня: покрива присутна на шицких континентох. Мож ю найсц по лєсох, на пажицох, пасовискох, коло драгох.
Хаснованє: младнїки и лїсце покриви богати з минералами, желєзом, калциюмом, фосфором, витамином Ц и пиґментами, та ше их хаснує у костираню як шалату або як додаток рижним єдлом.[3] Тиж з покриви мож увариц юшку або направиц питу. Тею з покривового лїсца або квиткох ше хаснує як диaуретик або при реуматских проблемох.
Корень покриви мож похасновац при проблемох зоз запалєньом простати або як додаток шампону за моцнєнє власох.
Лїковитосц: Покрива у каждей форми приятель чловекового орґанизма, гоч у питаню артритис, астма, жовч, уринарни або респираторни проблеми, проблеми на скори або корчи у жалудку. Ма антибактерийски, антивирусни, процивзапалєнски, диуретични прикмети, зменшує боль и застановює кирвавенє. Витамини А, Б2, Б5 и К, у комбинациї з каротеном, лецитином и велїма аминоквашнїнами, бильчками и угльовима гидратами доприноша же би покрива була нєзаменлїви лїк за велї хороти.
Покрива пре пошвидшане вилучованє чечносци з орґанизма уплївує на реґулацию кревного прициску, стимулує роботу печинки и панкреасу, помага при оралних инфекцийох, а тиж и охореньох як цо екцеми, акни и опадованє власох.
Коло того, реґулация цукру у креви, помоц при нєспаню и нервози важна часц велїх вигодносцох хтори нам тота приятелька з двора приноши.
Тинктура зоз устатей покриви ше часто хаснує як инсектицид у заградкох и заградох, а барз є добра за залїванє квеца. 2г У наших крайох рошнє и ткв. глуха покрива (Lamium L.). Вона нє пече як звичайна покрива.
Садзенє покриви: ховац тоту рошлїну може буц барз профитабилна робота, понеже тарґовище ма вше векши потреби за покриву, а нашо поднєбє єй одвитує. Пестованє покриви мало познате. Людзе ю звичайно обераю за свойо потребе на местох дзе вона рошнє як самошейка. Нажаль, польопривреднїки ю часто видза як коровче и завадзанє на польох. Вона нє вимага вельо. Лєпше рошнє кед ма вельо шветлосци и цеплоти. У фази мированя подноши температури и спод нули. Покриву ше хова як вецейрочне шаце, так же нє уходзи до класичного плодоряду. Перши рок дава мали урожай бо ше рошлїни помали розвиваю, та ше полни род очекує у другим и наступних рокох. Покриву ше коши кед рошлїни досцигню висину коло 30 центи, односно док су ище млади. Кажде шлїдуюце кошенє ше окончує кед рошлїни одрошню же би ше их могло кошиц, алє нє треба дошлєбодзиц же би розвили стебелко. У периодзе веґетацийней сезони мож мац 6 до 10 одкоси. Сушиц лїсце мож на природни способ або у сушарньох на температури 40-50 ступнї без присуства шветлосци. Осушени материял треба чувац у паперових мещкох защицени од влаги, шветлосци и чкодлївцох. За преробок мож хасновац и корень и нашенє. Корень ше винїма на концу другого року.
Ґалерия
[ушориц | ушор жридло]-
Млада покрива -
Стебелко покриви зоз печацима мохотками -
Лїсце покриви -
Корень покриви -
Мещки зоз покривовим нашеньом -
Покрива у квитнуцу
.jpg)
Литература
[ушориц | ушор жридло]• Словнїк руского народного язика II, О – Я, Нови Сад 2017, б. 219 Оксана Тимко Дїтко, Назви рошлїнох и животиньох у руским язику, Вуковар 2016, б. 30, 59, 60
• Радмила Шовлянски, Словнїк защити рошлїнох и животного стредку (сербско-руско- латинско-анґлийски), Нови Сад 2010, б. 301
• Elliott, C. (1997). Rash Encounters. Horticulture 94: 30. Schofield, Janice J. (1998). Nettles ISBN 0-585-10500-6
• Thiselton-Dyer, T. F., (1889). Domino Pesquisa The Folk-Lore of Plants. Glawe, G. A. (2006). Sex ratio variation and sex determination in Urtica diocia. ISBN 90-6464-026-2 Grlić, Lj. (1980). Samoniklo jestivo bilje, Zagreb
Вонкашнї вязи
[ушориц | ушор жридло]• Kopriva. Vikipedija na srpskohrvatkom jeziku, sh.wikipedia.org. 29. jula 2009.
• Kopriva u ishrani, kako se bere stetoskop.info
Референци
[ушориц | ушор жридло]- ↑ „Биолошка разноврсност Србије.” bioras.petnica.rs.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 „Kopriva (Urtica dioica)”. Plantea (на язику: горватски). 2014-10-18. Приступене 2019-09-04
- ↑ „Nutritivna i farmakološka svojstva semena koprive (Urtica dioica L.) – Pregled naučnih istraživanja i smernice za