Орноґла

Орноґла або орнодла (карп. укр. гарнадля: така з дрота називали гарнадл’і „исте”; слц. диял. harnadľa, hornodla, hernágla „исте”; серб. арх. орнодла „исте”; од нєм. Haarnadel дословно значи ,,игла за власи”). Орнодла и орноґла то двокрака игла зоз хтору жени припинаю власи.

Руски жени хасновaли орноґлу

Машлю (баршоня) ше перше спинало зоз ґомбошками, вец ше ю зоз двома орноґлами запинало ґу варґочом же би ше нє звишела на долу.

Орноґли хасновали и жени хтори з варґочох правели контю: длуги власи ше заплєтло до варґочох и вец круцело доокола до круга, контї. Же би ше контя нє розпадла, спинало ше ю з даскелїма орноґлами хтори тримали скруцени варґочи.

Кед ше варґочи нє заплєтло до контї, окруцало ше их коло глави и вец ше волали околки. Околки ше тиж спинало з орноґлами.

Уж у першим року народзеня мац дзивчатку починала заплєтац власи до „околкох”. Околки то мали варґочики плєцени отройнє. ... Приплєтаю ше ґу глави и по тим ше розликую од варґочох, хтори виша шлєбодно. Дзецко мало на глави и вецей околки;

Спрам приповеданя ... и нашо стари (т.є. нє лєм дзеци) заплєтали длуги власи до околкох ... заплєтанє хлопских власох до околкох познате було при велїх народох, а познате було и на Карпатох.

Орноґла додаток (медзи женскима дробнїцами) хтори ше хаснує за ,,моцнєйше'' утвердзованє, односно триманє и прикрашованє фризури. Доступна є и напрaвена у велїх формох, материялох (лєгки метал, плещки, древо, пластика и под.) и стилох - од єдноставних металних орноґлох у форми слова латинки U по богати прикраски зоз палїчкох за подзвигнуту фризуру и контї. Даєдни ше орноґли хасновало ище у античним чаше. Служели же би контя лєпше стала и же би була красше формована, притвердзена ґу глави.

Файти орноґлох

Менши метални (з дроту) орноґли, часто габасти, за єдноставне триманє власох.

• Орноґли у форми слова U (французки орноґли), практични за подзвигнуту фризуру, контї и французки канджурки.

• Палїчки за власи: часто направени зоз древа або металу - ценкого обробеного плеху, зоз прикрасками, хаснує ше их за азийски, китайски и японски фризури або за притвердзованє ,,ґузлох'' у власох.

• Декоративни орноґли (чати): зоз бисерами, квециками (сушенима або штучнима), кришталями або у форми других прикраскох, часто ше хаснує за винчаня.

Материяли и дизайн

Материяли: метал (желєзо, бакар, стрибло), древо, слонова косц, коритнявков щит, косц, пластика, смола, платно и друге (напр. квитки).

Дизайн: Зоз єдноставного и функционалного (орноґли и чати) материялу, по луксузни (племенїти метали), алє и ражнородни цифровани (квеца, келтски ґузли итд.).

Орноґли нєшка

Нєшка, уж длуши час, значенє орноґли ше пременєло баржей спрам функционалней наменки; длугоки орноґли (игли за власи) и надалєй популарни у Японє, Китаю и Индиї.

Тераз мож орноґли за власи подзелїц до двох категорийох:

♦ орноґли за триманє власох же би на своїм месце крашнє стали,

♦ орноґли лєм за прикрашованє и ,,збогацованє'' випатрунку фризури - же би була компактна. У тим случаю, орноґли часто прикрашени на глави зоз лєгким металом, бисерами або штучнима кришталями.

Хаснованє

• Орноґли ше хаснує за фиксированє, стабилнєйше триманє опущених канджуркох, варґочох лєбо форми подзвигнутих власох.

• Декорация и стил орноґлох: за интеґрацию фризури и як декоративни елемент, орноґли часто ускладзени зоз шмату за даяку шветочну нагоду як напр. винчанє, матурски вечар, абсолвентски и други вешеля.