Орман

Стари древени орман

Орман (слово латинского походзеня armarium; укр. гардеро́б, шифоньє́рка шафа; анґл. Wardrobe, франц. garderobe), цо значи: висока лада за одкладанє, триманє и чуванє шматох, сукньох, кнїжкох и других хижних и роботних стварох. Орман то часц стварох у хижох, кондзеларийох и роботних просторийох. Найчастейше ше прави зоз древа и плеху, а у новшим чаше и з других модернєйших (сучаснєйших) материялох.

История

Историйно патраци, слово за орман як лада - место дзе ше одклада облєчиво, похасноване коло 1400. року. Як хижни предмет стварох, „орман за чуванє шматох“ хтори ше отвера, зазначени 1794. року. Специфичне значенє „лада у хторей ше чуваю костими за театер“ потвердзене 1711. року.

Креированє орманох

Скорей ормани правели ремеселнїки: тишлїре або столаре, ручно, так же могли представяц прави уметнїцки дїла (украшовани зоз резбарену технїку). Новши часи допринєсли тому же ше правя индустрийни ормани у вельких серийох, або ше их поручує и прави у сучасних столарох з полуготових материялох.

Орман у историйно - етноґрафскей збирки Руска одлога у Дюрдьове

Орман у руским обисцу

Хто кельо мал ормани завишело од того хто яки бул маєтни: маєтнєйши обисца мали по три-штири ормани, а гевти худобнєйши єден, а дзекеди анї єден. Ормани стали у преднєй хижи, а у нїх нука шмати, партки, ручнїки и под. Руснаци мали найчастейше двокридлово ормани з двоїма дзверками. Найстарши Руснаци после приселєня найчастейше мали ормани на чарно офарбени. По тей основней - чарней фарби були нарисовани ружи, тулїпани рижних фарбох, алє преoвладовала червена фарба. Могли буц украшени и з „главками”- ґомбульки. То гвоздзики хтори ше забивали до ормана, а мали били полцорово главки. На бокох, там дзе ше отверали дзверка, могли мац як прикраски розвалки, хтори були виточени з древа. На дзверкох, у древе, дакеди були повирезовани ружи, хтори нє були офарбени.

На верху, ормани могли мац драбинку або корунку же би нє попадало з нїх тото цо на нїх було положене. Орман зоднука бул попреградзовани з дещичками. На дзверка зоднука ше виписовали зоз клайбасом важнєйши датуми (родзенє дзецох, винчаня, датум дачиєй шмерци у обисцу) або дацо друге цо ше нє шмело забуц.

Часто до позней єшенї на орманє стали бишалми зоз 1-2 лїсцами хтори ширели приємни овоцов пах у просториї.

Ґалерия

• 
• 
• 
• 
• 

Литература

• Олена Папуґа, Руске обисце, Нови Сад, 2012. рок, бок 33, 34

• Vujaklija, Milan, Leksikon stranih reči i izraza, Prosveta, Beograd, 1991. godina

• Andrews, John (2006) British Antique Furniture. Antique Collectors' Club ISBN 1-85149-444-8; p. 226

• Bravery, Suzanne (10 May 2008), "The Linen Cupboad", Mother's Day Address at Eryldene (PDF), Gordon, NSW: Eryldene Trust, retrieved 30 March 2009

Вонкашня вяза

• Nutting, Wallace (1928). Furniture Treasury : (mostly of American origin) New York: MacMillan.