Оплєчко

Oплєчко, споднє женске облєчиво.

Оплєчко (серб. оплећак, слов. oplecko, укр.диялект оплече) при Руснацох то слово за женске споднє облєчиво.

Постоя два вариянти оплєчка:

♦ То була горня часц женского облєчива хтору ше ношело пред тим як ше зявели блузни. Оплєчко було ушите зоз платна своєй роботи, длужини дакус нїжей од пасу, найчастейше билей фарби. Рукави були барз широки и длугоки од плєцох (од шиї) аж по длань. Теди ше их зоз пантлїчку звязало над локцами и дакус подзвигло та ше так направели ранци такв. „бурки” а тота горня наранцована часц рукава падала долу-на нїжей и прекривала локци. Лєбо ше рукави вязали (завишело од рочнєй часци) долу опрез ставца дланї. Найчастейше на предку и на рукавох бул даяки вишивок. Нєшка таке оплєчко то часц традицийного фолклорного облєчива, поготову Румунох, Українцох, Словацох итд.

Оплєчко ше облєкало так же ше здзивало прейґ глави, а на предку бул розпор (розрез) хтори ше вязал зоз пришитим гачнїком. Часто ше по верху оплєчка облєкал и ношел брушлїк (лайбик).

После Першей шветовей войни зявели ше красши фабрични платна зоз хторого ше шило и тото мено за облєчиво оплєчко щезовало, односно мено постало застареле. Вше частейше ше хасновало слово блузна. Медзитим нашо жени рускинї по местох дзе жили Руснаци длуго ище хасновали оплєчко та и слово, док младши дзивки и жени вше вецей прилапйовали мено; блузна, кошуля лєбо рекельче кед то була блузна зоз краткима рукавами.

Оплєчко назву достало вироятнє по упадлїво широких рукавох хтори були позберани (циґовани) на „бурки” починаюци од плєцох по локци.

♦ Друге значенє оплєчка (поготову наших рускиньох) то женске споднє облєчиво. Було шите зоз памучного платна, обовязно билого пре лєгчейше отримованє (райбанє и пейґланє). Крой оплєчки бул ширши около цела а рукави нє нательо широки анї нє наранцовани кельо у предходней вариянти. Длужина оплєчки була дакус длугша (нїжей) од пасу и запасовало ше до подолку (подсукнї). Оплєчко ше облєкало през главу, мали округли вирез лєбо такв. „V ” вирез (мено „Ве” достало по букви „V ” зоз латинки). На долнєй часци вирезу, (на першох), жени оплєчко прикрашовали по своїм жаданю; пришивали рецочку, лєбо дали видзирковац даяки мотив хтори прикрашел вирез/отвор за облєканє, лєбо вишили менши деталь алє то нє було правило. Тиж таки деталї ручней роботи могло ше додац и на рукавох. Познєйше ше зявели вариянти оплєчка и зоз капчаньом на предку лєбо на боку. А капчанє було зоз такв. патентами.

У 20. вику зоз интензивним продукованьом фабричного текстилу и рижних памучних платнох оплєчко ше шило зоз вше ценшого платна и ношело ше виключно як споднє облєчиво. По верх нього Рускинї ношели облєчиво за одредзену нагоду; роботни шмати за кажди дзень, шветочни до церкви, за швета, за свадзбу, за друженє до ґаздинї итд.

Нєшка оплєчко як споднє облєчиво анї дзивки анї жени нє облєкаю. Постоя други типи споднього облєчива зоз иншакима сучаснима менами. Облєчко хтори даєдни фамелиї ище зачували од своїх предкох, бабох и мацерох, оставаю нам на памятку и як жридло нашого народного скарбу.

Вонкашня вяза

• Речник српских говора Војводине, измењено и допуњено издање у 4 тома, приредили мр Дејан Милорадов, Катарина Сунајко, мр Ивана Ћелић и др Драгољуб Петровић, Матица српска, Нови Сад.

• Оплєчко, як ше крої и шиє youtube.com
• bogato ukrasene kosulje zvane oplecak prepoznatljiv simbol banacana.html