Нєлитурґийне облєчиво богослужебних особох
Богослужебни особи, людзе и гражданє, алє су и специфични служителє Церкви. Церква мала и ма жаданє же би священство мало свойо униформне облєчиво як поза богослуженьох, так, ище баржей, у богослуженю.
По глїбокей традициї, до позабогослужебного облєчива за покриванє цела ше учишлюю:
- ◆ Подрясник[1]
- ◆ Ряса[1]
А за покриванє глави ше хаснує:
- ◆ Колпак[1]
- ◆ Скуфия[1]
- ◆ Камилавка[1] и
- ◆ Паникамилавка[1].
Подрясник то священїческе, позабогослужебне облєчиво хторе покрива цале цело од шиї по костки. На предку є нє зошити. Два преднї половки, уключуюци и ґалєр, прекриваю ше и капчаю на ґалєру и при пасу. Рукави узки и длугоки, а крой за целом. Подрясник ше звичайно шиє зоз чарного штофу, алє дакеди и зоз других материялох (гадвабу, клоту) и у других фарбох (шива, белава). То характеристики подрясника восточного типу, односно, грекокатолїцкого. Кед у питаню заходни, римокатолїцки стил, то реверенда. Реверенда подобна подряснику, лєм же ма два специфично поскладани ранци, на предку розпор хтори ше капча зоз велїма чарнима ґомбичками и то през цалу длужину, односно од ґалєра по сподок, т.є. по костки. Реверенди монсиньорох и владикох маю обшив дзиркох, односно ґомбички червеней фарби. Подрясник, а и реверенда з єдного и другого боку маю кишенки.
Святїйши папа римски ноши реверенду и пояс з билого штофу. Римокатолїцки владикове и папа на реверенди ноша наперсни украшени крест, хтори виши на ланцущку и обешени є коло шиї.
Ряса то облєчиво подобне подряснику, лєм же ма широки рукави. Єст два типи рясох: греческа и славянска. Греческа ряса ше з предку нє покрива, ма вельо ширши и длугши рукави и ровну линию од горе по долу. Капча ше або вяже лєм у предїлу дзе ше на предку сходзи ґалєр. Славянска ряса скоро иста як и подрясник, лєм же ма ширши рукави, алє нє нательо широки як на греческей. На предку ше прекрива и капча - у предїлу ґалєра, як и у предїлу паса.
Реверенда нєлитурґийне облєчиво римокатолїцких богослужебних особох, подобна є подряснику. Подрясник облєчиво восточночо типу, та и грекокатолїцкого, а реверенда облєчиво у заходно римокатолїцким стилу.
Мантия то епископске (владическе) нєбогослужебне облєчиво и нє даяке порядне облєчиво. То плащ без рукавох хтори прекрива цале цело, на предку лєм на ґалєру закапчани, а вец у двох полох нєзакапчани пада до долу.
Епископ (владика), та и презвитер (священїк), у позаобрядних и нєурядових случайох може покривац главу з гоч яку конвенционалну пристойну шапку. Медзитим, кед случай урядови, та гоч и нє обрядни, тоти особи муша буц облєчени и покрити по шицких правилох облєканя у одредзеней ситуациї.
Колпак то шапка хтору нашо священство обовязно ношело до конца першей половки XX вику. Тота шапка висока коло 20 центи, ушита зоз шейсцох полох, горе є заокруглєна. Медзи верхом и поставу ше находзи картон. Кед колпак нє на глави, може ше поскладац. Панує думанє же колпак настал зоз скуфиї.
Скуфия ма штири поли, менєй поли од колпаку, и нє ма у себе картон та є мегчейша. Скуфию тиж мож поскладац.
Камилавки єст два файти: нїзка и висока. Нїзка висока 9 центи, а висока камилавка два раз висша. Шиє ше зоз чарного материялу и ма картон медзи верхнїм пасмом и поставу. Тоту шапку нє мож поскладац. Єст три форми камилавки: греческа, сербска и русийска. Греческа цилиндраста, алє горе доокола ма водоровну крису. Сербска цилиндраста, алє без криси. У русийскей долнї круг узши, одвитує обсягу глави, а вец ше при горньому рубцу благо шири.
Паникамилавка то панилавка прейґ хторей преруцена чарна, або при даєдних найвисших достоїнственїкох, била плахитка и покрива хрибет. Паникамилавку ноша лєм монахи и владикове.
Литература
[ушориц | ушор жридло]- Протоєрей ставрофор о. Йоаким Холошняй, Дзвони, април 2003. рок
- Протоєрей ставрофор о. Йоаким Холошняй, Дзвони, марец‒април 2006. рок
Вонкашня вяза
[ушориц | ушор жридло]- Službeno odijelo pravoslavnog svećenika, orthodoxhr.wordpress.com