Новина

Новина ма у нашим язику два значеня:

1. новосц: (серб. новост; слц.диял. novina – исте):

Приклад:

Вилєцел ми сокол з желєного гаю, / то ми перша новина.

Фразеолоґия:

Нєдобра (зла) новина – нєдобра новосц:

а) Нєдобра ше стала новина. Мойо обисце и мой ґрад єден обешеняк шицко попалєл и мою челядз шицко позабивал;

Цо би скапали лєм барани, то би нїч нє було, алє и сланїна, то є зла новина;

б) Нєдобра новина на дакого – дацо нєдобре ше о даким приповеда:

Сину мой, нєдобра новина на тебе цо ше чує же ши ми нєверни;

Мой дзвонар, нєдобра на вас новина ... Тот чловек гутори и його дзивка же ви виновати же вона груба;

Югаше, югаше, зла новина на вас: / скапали барани, так гуторя на вас!

Стала ше новина – случело ше:

Стала ше нам весела новина / же пана Мария породила сина;

Цо то за новина? – цо то за новосц?:

Ґазда ше чудує цо то за новина же ґаздиня тельо єдзеня наготовела;

Цо то, мужу, за новина? / Седем рочки з тобом жила, / на прехадзку нє ходзела!

2. – Новини: друковани медиї хтори поряднє виходза, найчастейше дньово або тижньово и обявюю рижни вистки з дружтвеного, политичного, културного и спортского живота и информую о важних подїйох, приноша приповедки, романи у предлуженьох, обявюю оглашки, реклами итд. Новинаре або журналисти то людзе чия робота писац за новини. Дїялносц писаня и видаваня новинох ше вола новинарство або журналистика ( франц. journalisme, од франц. journal – журнал = новини).

Приклади:

Просвита почала видавац такой и Руски новини, хтори у початку мали скоро чисто вирски карактер. Людзе хтори були нєзадовольни, читали и таку новину лєм прето же вона була єдина новина на нашей бачванско-сримскей бешеди;

Так наш Союз видава свою новину Русску зарю, хтора є народна новина.

Познєйше превладала форма множини новини: дньови або периодични глашнїк:

Ми нїкого нє нагваряме да нє чита Руски новини або їх Заградку або даяки нємецки, мадярски ... новини.

Хаснує ше и слово новинка (гипок. новини):

Приклади:

За тот пенєж цо би мал буц видани за доган, купиме дацо нужне до господарства, купиме добру новинку, кнїжку;

Новинка у Абисиниї виходзи тижньово, а нє векша як нашо Руски новини;

Навершело ше уж полни дзешец роки одкеди ше зявела медзи Русинами єдна новинка котра ше волала Руски батог.

У нашим язику ше хаснує и слово новинки (мн. гипок. новини):

Приклад:

Ми, хтори зме у ширим швеце знаме ценїц, же яка то благодат за єден народ кед ма свойо новинки ... Нашо новинки шицких нас довєдна звязую.

Литература

Словнїк руского народного язика I А – Н, Нови Сад 2017, б. 822.

Вонкашня вяза

Новине. Википедија на српском језику, sr.wikipedia.org, 26. јануар 2007.