Михал Чабала
Михал Чабала (*4. фебруар 1941-†3. авґуст 2002), академски маляр русинского походзеня, єден з найвизначнєйших русинских малярох у Словацкей у другей половки ХХ вику.
Биоґрафия
[ушориц | ушор жридло]Михал Чабала ше народзел 4. фебруара 1941. року у валалє Нїзши Чабини, нєдалєко од Медзилаборцох. Закончел Штредню уметнїцку школу у Брнї у Ческей (1958-1962 и Високу школу применєних уметносцох у Братислави у Словацкей (1963-1969) дзе студирал под надпатрунком професорох Дезидерия Милого, Русина по походзеню, Мудрохо и Матєйки.
Уметнїцка кариєра
[ушориц | ушор жридло]По законченю штреднєй школи кратши час робел як пропаґандни илустратор у Музею українскей култури у Красним Броду. По законченю високей школи преподавал подобову уметносц у Трнави,[1] вец на Универзитету П. Й. Шафарика у Прешове а од 1972. року постал шлєбодни уметнїк. [2]
Жил и творел у Прешове. З початку у творчосци Михала Чабали були найчастейше фиґурални композициї з балету и театру и портрети, познєйше ше баржей унапрямел на мальованє природних предїлох, менших шаришских населєньох и побочних местох хтори були населєни углавним зоз Русинами у восточней Словацкей.
Пейзажи и портрети Михал Чабала мальовал у импресионистично-експресивней технїки хтору характеризовал меланхолични лиризем хтори вон витворйовал з комбинацию рижних ниянсох белавей и желєней фарби. Його монументални роботи краша явни будинки у даскелїх местох и валалох восточней Словацкей.
Звучни запис
|
| Михал Чабала: Михал Бицко
Приповедка о М. Чабалови хтору порихтал знавец уметносци Михал Бицко (30 мин.)[3] |
Михал Чабала участвовал у шицких колективних виставох русинских уметнїкох хтори ше одбули после 1989. року.[4]
Вон бул, як уметнїк и явна особа, у контакту зоз особами зоз русинского руху, часто бул у дружтве и дискусийох зоз Васильом Туроком, Федором Вицом и другима русинскима предняками.
Михал Чабала бул од 1974. року член Союзу словацких подобових уметнїкох. Його творчосц була презентована на 60 колективних и на 6-ох персоналних виставох. Остатня його колективна вистава була у Шаришскей ґалериї у Прешове, а остатня персонална вистава му була з нагоди його 60-ого року живота у Музею модерней уметносци Ендия Вархола у Медзилаборцох.[2]
Михал Чабала умар 2. авґуста 2002. року у Прешове.
Марта Геричкова зоз Шаришскей ґалериї по його упокоєню так о нїм гварела:
- „Бул то остатнї боем прешовскей творчей сцени”.
Михал Чабала остал запаметани и по даєдних думкох вязаних за його уметносц.
- „Кажде сце буц модерни та сом себе так гварел: Добре, нє будзем модерни як Пикасо, алє будзем свой, Мишко Чабала.”
- „До партиї ме нїхто нє волал, я сам нє мал за таке нїяке интересованє а, на концу конца, цо би партия мала од Мишка Чабали хтори нє зна нїч робиц, лєм мальовац?”
Основни дїла [1]
Балет (1969)
Пейзаж (1974)
Автопортрет (1978)
Млада учителька (1979)
Меланхолични пейзаж (1981)
Нїзши Комарнїк (1981)
Остурня (1983)
Портрет дзивчеца у народним обвлєчиве (1984)
Чесц проф. Мудрохови (1984)
Ґалерия
[ушориц | ушор жридло]-
Предїл при валалох Горнї и Долнї Чабини
-
Дзивка у народним облєчиве
-
Портрет нєпознатей жени
-
Пред уходом до валалу
-
Жима на Попрадзе
Литература
[ушориц | ушор жридло]- Владислав Грешлик: Чабала Михайло //Краєзнавчий словник русинів-українців. Пряшівщина. Упорядник Федір Ковач. — Пряшів: СРУСР, 1999. ISBN 80-85137-15-1 укр. с. 369
- Олександр Зозуляк: Михайло Чабала (Michal Čabala) //Енциклопедія історії та культури карпатських русинів. Укладачі Маґочій П. Р., Поп І. — Ужгород: Вид-во В. Падяка, 2010. — 856 c.+ХХХІІ с. ISBN 978-966-387-044-1 укр. с. 798
Вонкашнї вязи
[ушориц | ушор жридло]- Петро Медвідь (4. 2. 2021). Перед 80-ма роками народив ся Михал Чабала.
- Александер Зозуляк (3. 2. 2021). Недожытых 80 років од народжіня русиньского маляря на Словакії – Михала Чабалы
Референци
[ушориц | ушор жридло]- ↑ 1,0 1,1 Владислав Грешлик: Чабала Михайло //Краєзнавчий словник русинів-українців. Пряшівщина. Упорядник Федір Ковач. — Пряшів: СРУСР, 1999. ISBN 80-85137-15-1 укр. с. 369.
- ↑ 2,0 2,1 Петро Медвідь (4. 2. 2021). Перед 80-ма роками народив ся Михал Чабала.
- ↑ Михал Чабала: Михал Бицко
- ↑ Александер Зозуляк (3. 2. 2021). Недожытых 80 років од народжіня русиньского маляря на Словакії – Михала Чабалы
