Милениюм

Милениюм то часови интервал хтори тирва 10 вики односно 1000 роки.

1 Назва настала зоз комбинованьом латинского слова mille, цо значи тисяч и annum, цо значи рок.

Милениюм може буц гоч хтори период длугоки 1000 роки алє заш лєм у пракси широко прилапене же би ше роки раховали од першого по тисячити. Так маме же ше за роки помедзи

1. и 1000. гутори же то перши милениюм, од 1001. по 2000 же то други милениюм, а од 2001. по 3000 же треци милениюм. То так прето же нє еґзистовал нулти рок. После 31. децембра першого року пред нову еру пришол 1. януар першого року новей ери. 2

Дискусия о преславох милениюма

Вочи преслави 2000. року водзело ше явну розправу о тим чи треба початок того року похопиц як початок "нового" миленияма. Историйно патрене, дискусия ше водзела на преходзе предходних деценийох, викох и миления. Питанє шлїдзи зоз розлики медзи конвенцию хаснованя шорних числох за чишлєнє рокох и милениюмох, як у "трецим милениюме", або хаснованя народногоопису, як у "двох тисячох". Розлика у думаню ше зводзи на тото чи славиц конєц або початок року "-000". Перша конвенция узвичаєна у жемох анґлийского бешедного подруча, алє друга фаворизована, наприклад, у Шведскей (tvåtusentalet, цо ше дословно преклада як период два тисячи).

Гевти хтори тримаю же приход нового милениюма треба славиц на преходзе з 2000. до 2001. (тє. 31. децембра 2000. до 1. януара 2001) твердзели же Anno Domini система чишлєня рокох почина од 1. року (нє було нултого року та прето перши милениюм бул од 1. по конєц 1000 року, други мелениюм од 1001 по конєц 2000, и треци милениюм хтори почал 2001. и закончи ше концом 3000 року).

Популарна култура потримовала преславу приходу нового милениюма на преходзе зоз 1999. до 2000. року (т.є. 31. децембра 1999. до 1. януара 2000. року), у смислу пременки числох стотки у чишлє рока, зоз обрацаньом нулох, у складзе є зоз народним розгранїченьом деценийох з їх числами "дзешатки" (напр. менованє период од 1980. по 1989. як "1980-и" або "осемдзешати"). Тото ше дзекеди наволує "ефект одометра". 7 Додатково своєй културней значносци, "2000. рок" бул популарна фраза хтора ше одношела на часто утопийну будучносц, або на роки кед ше збували приповедки о такей будучносци. Постояло и интересованє медийох и явносци за компютерску гришку Y2K.

Треце становиско винєсол Бил Пауп, почесни конзул Карибатия: "За мнє, єдноставно нє видзим о чим ше ту роби...то нїч нє пременї. Шлїдуюцого дня видзе слунко ознова и вец шицко тото будзе забуте." 8 Та аж и за гевтих хтори славели, астрономски патрене, нє було нїчого окремного у вязи з тоту конкретну подїю. 9

Стивен Гай Ґулд у своїм есею Денисова дискусия загашеного деминутива (анґл. Dousing Diminutive Dennis' Debate або DDDD = 2000) (Диносаурус у копки шена), розправял о толкованю транзициї у култури "високей" наспрам "поп" култури. Ґулд замерковал же висока култура зоз свою строгу конструкцию була доминантна на початку 20. вику, алє же модел видзеня поп култури доминировал на концу спомнутого вику. 10

Початок 21. вику и 3. милениюма ше преславйовало у цалим швеце на початку 2000. О рок познєйше, на початку 2001. року, преслави ше углавним врацели на узвичаєне означованє зоз дзвонєньом ище єдного нового року,11 гоч даєдни привитали "правдиви милениюм", уключуюци ту и америцку институцию хтора урядово мера час а то Морнарицка обсерваторя ЗАД, 12 и жеми Куба и Япон.

Популарни 17 приступ бул же би ше конєц 1999. року третировал як конєц "милениюма" и же би ше преслави милениюма отримало на пол ноци медзи 31. децембром 1999. и 1. януаром 2000. року зоз културну и психолоґийну значносцу спомнутих подїйох, понад комбинованя же би ше преслави означели рок скорей од урядового датума. 15

Опатри ище

Литература

Gould, Stephen (1995). https://archive.org/details/dinosaurinhaysta00goul Dinosaur in a Haystack. Harmony Books.

Callendar, Craig (2010). https://archive.org/details/introducingtime0000call_i4w2 Introducing Time. Icon Books. ISBN 978-1-84831-120-6.

Das, Tushar Kanti (1990). The Time Dimension: An Interdisciplinary Guide. New York: Praeger. ISBN 978-0-275-92681-6. – Research bibliography

Benjamin Gal-Or, Cosmology, Physics and Philosophy, Springer Verlag, 1981, 1983, (1987). ISBN 0-387-90581-2.

Landes, David (2000). https://archive.org/details/revolutionintime00land Revolution in Time. Harvard University Press. ISBN 978-0-674-00282-1.

Reichenbach, Hans (1999) [1956]. https://store.doverpublications.com/products/9780486409269 The Direction of Time. New York: Dover. ISBN 978-0-486-40926-9.

Whitrow, Gerald J. (1980). https://archive.org/details/naturalphilosoph0000whit_j4t5 The Natural Philosophy of Time. Clarendon Press (Oxford).

Whitrow, Gerald J. (1988). https://archive.org/details/timeinhistoryevo00whit Time in History. The evolution of our general awareness of time and temporal perspective. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-285211-3.

Референци

1 https://languages.oup.com/ „Millennium https://web.archive.org/web/20160913153002/http://www.oxforddictionaries.com/us/definition/american_english/millennium Архивирано на веб-сайту Wayback Machine (13. септембер 2016)”. Oxford Dictionaries. Oxford University Press. 2016.

2 https://www.merriam-webster.com/dictionary/anno%20Domini „Anno Domini”. Merriam Webster Online Dictionary. Merriam-Webster. 2003. „Etymology: Medieval Latin, in the year of the Lord”

7 https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2000-dec-26-mn-4810-story.html „For the Chronologically Correct, Now It's Time for the Millennium”. Los Angeles Times. 26. 12. 2000.

8 https://web.archive.org/web/20060628045504/http://trussel.com/kir/dateline.htm „Millennium: Date Line Politics”. WaybackMachine.

9 https://www.timeanddate.com/counters/mil2000.html „When Did the 21st Century Start?”. timeanddate.com.

10 Gould, Stephen (1995). https://archive.org/details/dinosaurinhaysta00goul Dinosaur in a Haystack. Harmony Books.

11 https://www.washingtonpost.com/archive/local/2000/12/31/millennium-gets-little-notice/0230972d-8c7c-4eb9-80de-9c47912b962f/ „Millennium Gets Little Notice”. The Washington Post.

12 https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2000-dec-26-mn-4810-story.html „For the Chronologically Correct, Now It's Time for the Millennium”. Los Angeles Times. 26. 12. 2000.

15 Associated Press, https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2001-jan-01-mn-7177-story.html "Y2K It Wasn't, but It Was a Party", Los Angeles Times, January 1, 2001.