Мертва костка
Мертва костка (лат. haluks valgus, серб. чукљеви) представя структурни деформитет ставца велького пальца талпи, хтори характеристични по одступаню першого, т.є. велького пальца на вонка (оддальованє од централней линиї цела) и поцагованю першей метатарзалней косци ґу нукашньосци. Тот деформитет ма ґенетску основу, а стан ше погоршує кед ше ноши нєодвитуюцу обуй, пре обтерхованє або покалїченє.
Гоч деформитет нє вше боляци, вон часто часц ширшого патолоґийного прерозподзельованя структурох преднєй часци талпи, хторе провадзене з деформитетами других пальцох (як цо „млаткасти пальци”) и больом под главами метатарзалних косцох. Коло косцових аномалийох, тот стан уключує видлужованє тетивох и лиґаментох на нукашнїм боку велького пальца и скрацованє гевтих ґу нукашньому боку, як и поцагованє малих сезамоїдних косцох хтори змесцени под першу метатарзалну косцу. Подруче коло ставцу може постац загрубнуте и червене; то шлїдок прициску на бурзу (мещок виполнєти з чечносцу) нєдалєко од ставцу, хтора ше може запалїц (бурзитис).
Мертва костка може буц лєм на єдней ноги, алє є найчастейше на обидвох.
Лїченє
[ушориц | ушор жридло]Haluks valgus або мертва костка ше лїчи без операциї, з применьованьом защитних уложкох або шинох хтори ше ноши док ше шпи (ткв. коректорох). Їх ефикасносц нє доказана, а вежби даваю под'єднак нєпрешвечлїви резултати. Гирурґийне лїченє подрозумює ошлєбодзованє скрацених мегких тканьох, резанє и репозицию косцох або имобилизацию ставцох. Розвити велї методи – спомедзи хторих анї єдна нє универзална – а вибор процедури завиши од файти деформитету.
Тераз ше найчастейше окончую шлїдуюци операциї:
♦ Chevron остеотомия – резанє косцох у форми букви V и репозиция, з фиксацию зоз шрубом;
♦ SCARF остеотомия – остеотомия у форми букви Z, репозиция и фиксация зоз шрубом;
♦ Brandes-Keller-ова ресекцийна артропластика – одстраньованє проксималней часци фаланґи велького пальца талпи; Проксимална остеотомия – резанє косци блїзко при проксималним концу першей метатарзалней косци, репозиция и фиксация зоз шрубом;
♦ Lapidus-ова процедура – имобилизация ставцу медзи метатарзалну и тарзалну косцу, з фиксацию зоз шрубами або з плохочку;
♦ Метатарзофаланґеална артродеза – имобилизация и корекция положеня ставца на вельким пальцу талпи;
♦ McBride-ова процедура – лєм корекция мегких тканьох, без репозициї косцох.
Состойна часц каждей процедури одстранїц випупчену часц глави першей метатарзалней косци, хтора спричинює прицисок у обуї.