Прейдз на змист

Менопауза

Материял зоз Википедиї
Симптоми менопаузи

Менопауза представя конєц репродуктивней способносци при особох женского полу.[1][2]Приходзи до преставаня ооґенези. Менопауза то природне зявенє при старших женох.[3]

Дефиниция и епидемиолоґия

[ушориц | ушор жридло]

Менопауза, позната ище як климактерий або климакс, то час у животним периодзе женох кед менструални период престава завше и жени вецей нє можу родзиц.[4][5] Менопауза то процивне од менархи, час кеди дзивчатом почина менструация. Углавним ше зявює у периодзе помедзи 49. и 52. роки.[6] Медицински фаховци часто менопаузу дефиную як зявенє кед жена рок нє мала менструалне кирвавенє.[7] То ше тиж так може дефиновац як зменьшованє продукованя гормонох у ваєчнїкох.[8] При женох хтори мали операцию же би одстранєли плоднїцу, алє ище вше маю ваєчнїки, може ше думац же менопауза наступела под час операциї або кед им уровень гормонох спаднул. [8] После одстраньованя плоднїци, симптоми ше часто зявюю скорей, просеково на 45 роки.[9]

Животни период

[ушориц | ушор жридло]

У ридких случайох, женски ваєчнїки преставаю функционовац у барз вчасним возросту, у периодзе од пубертету до 40 рокох. Тото зявенє познате як вчасне затаєнє ваєчнїкох. Спонтане вчасне затаєнє ваєчнїкох ше зявює при 1% женох до 40 рокох и 0,1% женох до 30 рокох. То нє нормални пошлїдок стареня. Пре нєясносци податкох у велїх обласцох на швеце, найстарши период зявеня менопаузи нє познати. Постоя податки о нормалним зачатку и породзеню у 70. року, алє вони контроверзни.

Нормални обсяг

[ушориц | ушор жридло]

У Заходним швеце, обсяг возросту менопаузи (пре природни причини) помедзи 30 и 61, [10] а просекова старосц задонього периоду 51 рок. [11] Просекови возрост природней менопаузи у Австралиї 51,7 роки,[12] медзитим постої значна вариябилносц. У Индиї и Филипинох, штреднї возрост менопаузи значно вчаснєйши, 44 роки. [13]

Наймладши возрост

У ридких случайох, женски ваєчнїки преставаю функционовац у барз вчасним возросту, у обсягу од пубертету до 40 рокох. Тото зявенє познате як вчасне затаєнє ваєчнїкох. Спонтане вчасне затаєнє ваєчнїкох ше зявює при 1% женох до 40 рокох старосци, и 0,1% женох до 30 рокох. То нє нормални пошлїдок стареня.

Найстарши возрост

Пре нєясносци податкох у велїх обласцох на швеце, найстарши период зявеня менопаузи нє познати. Постоя податки о нормалним зачатку и породзеню у 70. року, алє вони контроверзни.

Симптоми и проґноза

[ушориц | ушор жридло]

У рокох скорей менопаузи, менструациї углавним поставаю нєпорядни,[14][15]цо значи же периоди можу буц длукши або крадши, або лєгчейши або чежши у количестве цеку. [14] У тим периодзе, жени часто доживюю валунґи (налєти цеплоти); вони углавним тирваю од 30 секунди до дзешец минути и можу буц повязани зоз трешеньом, зноєньом и червенїдлом скори. [14] Цепли валунґи ше часто преставаю зявйовац после рока або двох рокох.[5] Други симптоми можу буц сухосц ваґини, проблеми зоз спаньом и пременки розположеня.[14] Озбильносц симптомох варирує медзи женами. Гоч ше часто дума же менопауза повязана зоз хоротами шерца, то ше першенствено случує пре старенє и нє ма директну вязу зоз менопаузу. При даєдних женох при хторих були присутни проблеми, як цо то ендометриоза або боляци менструациї (периоди), вони поставаю менєй виражени после менопаузи. [5]

Виволовач

[ушориц | ушор жридло]

Менопауза то углавним природна пременка.[16] Може ше случиц скорей при женох хтори куря доган.[3] [17] Други виволованя уключую операциї у хторих ше одстранюю ваєчнїки або даяки файти хемотерапийох. [3] На физиолоґийним уровню, менопауза ше случує пре зменьшованє продукованя гормонох естроґену и проґестерону у ваєчнїкох.[1] Гоч углавним нє потребна, дияґноза менопаузи ше може потвердзиц зоз мераньом уровню гормонох у креви або мочу.[18][19]

Углавним нє потребни специфични третман.[20] Медзитим, даєдни симптоми ше можу злєпшац зоз лїченьом.[20] З оглядом на валунґи, часто ше препоручує керованє куреня, кофеину и алкоголу.[20]Може помогнуц спанє у жимней хижи и хаснованє вентилатору.[20] Шлїдуюци лїки можу помогнуц: гормонална терапия менопаузи (МГТ), клондин, ґабапентин або ССРИ.[20] Физични вежби можу помогнуц при проблему зоз спаньом.[20] Гоч МГТ дакеди була рутински преприсована, тераз ше препоручує лєм тим цо маю значни симптоми, прето же постої застараносц пре нуспояви.[20] Нє найдзени висококвалитетни докази о ефикасносци алтернативней медицини.[2] Постоя рамикови докази за фитоестроґени.[21]

Знаки и симптоми

[ушориц | ушор жридло]

У цеку вчасного преходу периода менопаузи, менструални циклуси оставаю правилни, алє ше интервал помедзи нїх почина предлужовац. Уровень гормонох почина варировац. Овулация ше можебуц нє случи зоз каждим циклусом.[22] Термин „менопауза” ше одноши на часови период хтори шлїдзи рок после заднєй менструациї. [22] У цеку менопаузалного преходу и после менопаузи, жени можу дожиц вельо розлични симптоми.

Ваґина и плоднїца

[ушориц | ушор жридло]

У цеку преходу до менопаузи, менструални образец може указац крадше поцагованє циклусу (за 2-7 днї); ище вше могущи длукши циклуси. [22] Може постояц нєпорядне кирвавенє (лєгчейша, чежша, обачлїва). [22] Дисфункционалне кирвавенє зоз плоднїци часто маю жени хтори ше приблїжую менопаузи, пре гормонални пременки хтори провадза менопаузални преход. Обачованє або кирвавенє можу єдноставно буц повязани зоз ваґиналну атрофию, добредзечним вчасним (полипом) або лезиї або можу буц функционални одвит ендометриюму. Европске дружтво за менопаузу и андропаузу публиковало напрямки за преценьованє ендометрию, хтори углавним главне жридло капканя або кирвавеня.[22] [23]

Медзитим, при женох у постменопаузи гоч хторе ґениталийне кирвавенє алармантни симптом хтори вимага одвитуюце виглєдованє же би ше виключела могущносц малиґних хоротох.

Симптоми хтори ше можу зявйовац у цеку менопаузи и наставиц през постменопаузу то:

♦ Боляци одношеня [22]

♦ Сухосц ваґини

♦ Атрофийни ваґинитис – сценьшованє мембрани вулви, ваґини, гарлочка и вонкашнього мочового тракту, вєдно зоз значним зменьшованьом и траценьом еластичносци шицких вонкашнїх и нукашнїх поверхносцох ґениталийох.

Други физични пременки

[ушориц | ушор жридло]

Други физични симптоми менопаузи уключую нєдостаток енерґиї, боль у ставцох, здревнєтосц,[22] боль у хрибце, звекшованє першох, боль у першох, лупанє шерца, главоболя, круценє у глави, сухосц, швербенє скори,[22] сценьшованє, зацерпнуце скори, загрубнуце, мочова инкотенция, [22][24][нєодложносц мокреня, образци попретаргованого спаня,[25][26]ноцне зноєнє, горуци валунґи.[22]

Вонкашнї вязи

[ушориц | ушор жридло]
  • European Menopause and Andropause Society
  • Menopause: MedlinePlus
  • Menopause and Menopause Treatments
  • Menopause.org, The Official Website of The North American Menopause Society

Референци

[ушориц | ушор жридло]
  1. 1,0 1,1 Клімакс Архівовано 16 березня 2016 у Wayback Machine.
  2. 2,0 2,1 Мишић, Милан, ур. (2005). Енциклопедија Британика. Л-М. Београд: Политика : Народна књига. стр. 159. ISBN 86-331-2116-6.
  3. 3,0 3,1 3,2 Takahashi TA, Johnson KM (May 2015). "Menopause". The Medical Clinics of North America. 99 (3): 521–534. doi:10.1016/j.mcna.2015.01.006. PMID 25841598.
  4. „Menopause: Overview”. Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development. 28. 6. 2013. Архивирано из оригинала 2. 4. 2015. г. Приступљено 8. 3. 2015.
  5. 5,0 5,1 5,2 „Menopause: Overview”. PubMedHealth. 29. 8. 2013. Архивирано из оригинала 10. 9. 2017. г. Приступљено 8. 3. 2015.
  6. Takahashi TA, Johnson KM (maj 2015). „Menopause”. The Medical Clinics of North America. 99 (3): 521—34. PMID 25841598. doi:10.1016/j.mcna.2015.01.006.
  7. „What is menopause?”. Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development. 28. 6. 2013. Архивирано из оригинала 19. 3. 2015. г. Приступљено 8. 3. 2015.
  8. 8,0 8,1 Sievert, Lynnette Leidy (2006). Menopause : a biocultural perspective ([Online-Ausg.] изд.). New Brunswick, N.J.: Rutgers University Press. стр. 81. 9780813538563. Архивирано из оригинала 10. 9. 2017. г..
  9. International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach. DIANE Publishing. 2002. стр. 36. ISBN 9781428905214. Архивирано из оригинала 10. 9. 2017. г..
  10. Minkin, Mary Jane; et al. (1997). What Every Woman Needs to Know about Menopause.Yale University Press. ISBN 0-300-07261-9.
  11. Kato I, Toniolo P, Akhmedkhanov A, Koenig KL, Shore R, Zeleniuch-Jacquotte A (1998). „Prospective study of factors influencing the onset of natural menopause”.J Clin Epidemiol. 51 (12): 1271—1276. PMID 10086819.[doi:10.1016/S0895-4356(98)00119-X.
  12. Do KA; Treloar SA; Pandeya N; et al. (1998). „Predictive factors of age at menopause in a large Australian twin study”. Hum Biol. 70 (6): 1073—91. PMID 9825597.
  13. Ringa, V. (2000). „Menopause and treatments”. Quality of Life Research. 9 (6): 695—707. JSTOR 4036942. doi:10.1023/A:1008913605129.
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 „What are the symptoms of menopause?”. Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development. 6. 5. 2013. Архивирано из оригинала 20. 3. 2015. г. Приступљено 8. 3. 2015.
  15. What Is Menopause?”. National Institute on Aging. Приступљено 6. 10. 2018.
  16. „What causes menopause?”. Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development. 6. 5. 2013. Архивирано из оригинала 2. 4. 2015. г. Приступљено 8. 3. 2015.
  17. Warren M, Soares CN, ур. (2009). The menopausal transition: interface between gynecology and psychiatry ([Online-Ausg.] вид.). Basel: Karger. бок 73. ISBN 978-3805591010.
  18. „How do health care providers diagnose menopause?”. Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development. 6. 5. 2013. Архивирано из оригинала 2. 4. 2015. г. Приступљено 8. 3. 2015.
  19. Wood J. „9”. Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography. Transaction Publishers. стр. 401. ISBN 9780202365701. Архивирано из оригинала 10. 9. 2017. г..
  20. 20,0 20,1 20,2 20,3 20,4 20,5 20,6 „What are the treatments for other symptoms of menopause?”. Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development. 28. 6. 2013. Архивирано из оригинала 20. 3. 2015. г. Приступљено 8. 3. 2015.
  21. Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T (juni 2016). „Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis”. JAMA. 315 (23): 2554—63. PMID 27327802. [://sr.wikipedia.org/wiki/Digitalni_identifikator_objekta doi:10.1001/jama.2016.8012 Слободан приступ
  22. 22,00 22,01 22,02 22,03 22,04 22,05 22,06 22,07 22,08 22,09 Hoffman, Barbara (2012). Williams Gynecology. New York: McGraw-Hill Medical. бок 555–56. ISBN 9780071716727
  23. Dreisler E, Poulsen LG, Antonsen SL, Ceausu I, Depypere H, Erel CT, Lambrinoudaki I, Pérez-López FR, Simoncini T, Tremollieres F, Rees M, Ulrich LG (juni 2013). „EMAS clinical guide: assessment of the endometrium in peri and postmenopausal women”. Maturitas. 75 (2): 181—90. PMID 23619009. doi:10.1016/j.maturitas.2013.03.011.
  24. Pérez-López FR, Cuadros JL, Fernández-Alonso AM, Chedraui P, Sánchez-Borrego R, Monterrosa-Castro A (decembar 2012). „Urinary incontinence, related factors and menopause-related quality of life in mid-aged women assessed with the Cervantes Scale”. Maturitas. 73 (4): 369—72. PMID 23041251. doi:10.1016/j.maturitas.2012.09.004.
  25. Arakane M, Castillo C, Rosero MF, Peñafiel R, Pérez-López FR, Chedraui P (juni 2011). „Factors relating to insomnia during the menopausal transition as evaluated by the Insomnia Severity Index”. Maturitas. 69 (2): 157—61. PMID 21444163. doi:10.1016/j.maturitas.2011.02.015.
  26. Monterrosa-Castro A, Marrugo-Flórez M, Romero-Pérez I, Chedraui P, Fernández-Alonso AM, Pérez-López FR (april 2013). „Prevalence of insomnia and related factors in a large mid-aged female Colombian sample”. Maturitas. 74 (4): 346—51. PMID 23391501. doi:10.1016/j.maturitas.2013.01.009.