Прейдз на змист

Крива турня у Пизи

Материял зоз Википедиї
Крива турня у Пизи
Torre Pendente di Pisa
Крива турня у Пизи
Крива турня у Пизи
Oсновни информациї
ЛокацияПиза, Италия
Координати43.723056° С; 10.396389° И
РелиґияХристиянство
ГородПиза
ДержаваИталия
Веб-сайтwww.opapisa.it
Архитектонски опис
Основане1173. року
Закончене будованє1372. рок
Спецификациї
Висина (максим.)55,86 m (183,3 ft)
МатериялиМрамор . камень
Крива турня у Пизи
Torre di Pisa
Шветово нашлїдство УНЕСКА
МестоПиза, Италия
Координати43° 43′ 23″ С; 10° 23′ 48″ И
Поверхносц500 m2 (5.400 sq ft)
КритериюмКултурна: i, ii, iv, vi
Референца[1]

Крива турня у Пизи (итал. Torre pendente di Pisa або єднoставно Torre di Pisa то дзвонїца Kатедрали у Пизи, Италия, на площи хтора ше вола Кампо де Мираколи (Campo dei Miracoli).[2] Дзвонїца мала буц зошицким вертикална, алє ше почала викривйовац такой кед ше ю почало правиц у авґусту 1173. року. Висина турнї од жеми по нїзши бок 55.86 метери, а од жеми по висши бок 56.7 метери. Грубина мурох при дну 4.09 m, а при верху 2.48 m. Турня викривена за 5.5%.[3] Маса турнї преценєна на коло 14.453 тони.[3] Дзвонїца ма 294 ґарадичи.

Турня ше почала нагинац под час будованя у 12. вику пре мегку жем хтора нє могла адекватно поднєсц чежину конструкциї, и тото ше погоршало по законченє будованя у 14. вику. По 1990. рок нагнуце досцигло 5,5 ступнї.[4][5][6] Конструкция стабилизована зоз санируюцу роботу медзи 1993. и 2001. роком, зоз чим нагнуце зменшане на 3,97 ступнї.[7]

Правенє Турнї

[ушориц | ушор жридло]

Фундаменти турнї поставел познати архитекта Бонано Писано (Bonanno Pisano) 1173. року и на нєй робел по 1185. року кед нєсподзивано нєстал и зохабел будовню лєм зоз трома поверхносцами. Нєт точни податки о тим чи Бонано застановел роботи прето же похопел же ше Турня нагина, чи можебуц умар. Так Турня, до поли закончена, стала полни 90 роки, док ше други архитекта, Ґулєлємо де Инстрик, нє пошвецел тому проєкту. Року 1250. Аж даскельме архитекати пробовали випросциц Турню, алє ше вона и далєй викривйовала. Будованє законченє 1360. року.

Випросцанє Турнї

[ушориц | ушор жридло]

По 1990. рок, Турня у Пизи ше нательо викривела же ю урядово особи мушели заврец за нащивительох и почац санацийни роботи. Инженєром ше удало зменшац нагнуце за 44 центи и врациц Турню до положеня яке мала 1838. року. Крива турня у Пизи ознова отворена за нащивительох и туристох у децембре 2001. року. Кед инженєре почали робиц, перше ю пре обезпеченє опасали з моцнима челїчнима штранґами. Турня ше и далєй нагинала и єдини способ утвердзиц ю и у таким положеню зохабиц и у шлїдуюцим милениюме, бул ознова випросциц фундаменти. Фаховци барз домерковано копали под Турню и винїмали вельки количества глїни. Потим Турня випросцена з помоцу даскельо тони чежких кульох.

"Врацели зме швету єдно з найвреднєйших уметнїцких дїлох", гварел архитекта Микеле Ямиолковски. „Ратуюца акция“ коштала вецей як 50 милиони нємецки марки.

Преживйованє трешеня жеми

[ушориц | ушор жридло]

Турня прежила найменєй штири моцни трешеня жеми од 1280. року. Инженєрске виглєдованє зоз 2018. року пришло до заключееня же Турня витримала потреси пре динамичну интеракцию медзи жему и структуру: висина и твардосц Турнї у комбинациї з мегкосцу фундаменталней жеми уплївую на вибрацийни характеристики на таки способ же вона нє резонує зоз рушаньом жеми при трешеню. Иста мегка жем хтора спричинєла нагинанє и скоро приведла Турню до валяня, помогла єй отримац ше.[8]

Технїчни податки

  • Ґеоґрафски координати 43.7231° С; 10.3964° В
  • Надморска висина „Площи Чуда“ (Piazza dei Miracoli): коло 2 метери
  • Висина Турнї: 55,863 m (183 ft 3 5⁄16 in),[9] 8 поверхи[10]
  • Висина од фундаментного поверху: 58,36 m (191 ft 5 1⁄2 in)[11]
  • Вонкашнї пречнїк основи: 15,484 m (50 ft 9 5⁄8 in)[9]
  • Нукашнї пречнїк основи: 7,368 m (24 ft 2 1⁄16 in)[9]
  • Угел нагнуца: 3,97 ступнї [12]or 39 m (127 ft 11 in) from the vertical
  • Чежина: 14.700 metric tons (16.200 short tons)[13]
  • Грубина мурох основи: 2,44 m (8 ft 0 in)
  • Напрам кривеня: 1173-1250 сиверно, 1272-1997 южно
  • Число дзвонох: 7, намесцени на музичней скали,[14] у напряме мунтатова на годзинки
  • Перши дзвон: L'assunta, направени 1654. року, маса 3.620 kg (7.981 lb).
  • Други дзвон: Il Crocifisso, направени 1572. року, маса 2.462 kg (5.428 lb).
  • Треци дзвон: San Ranieri, правел од 1719. по 1721. рок Дїовани Андреа Морени, маса 1.448 kg (3.192 lb).
  • Штварти дзвон: La Terza, направени 1473. року, маса 300 kg (661 lb).
  • Пияти дзвон: La Pasquereccia, направел 1262. року[15] Лотеринґ, маса 1.014 kg (2.235 lb).
  • Шести дзвон: Il Vespruccio, направел 1501. року Никола ди Якоп, маса 1.000 kg (2.205 lb).
  • Седми дзвон: Del Pozzetto, направени 1606. року, маса 652 kg (1.437 lb).[16]
  • Число ґарадичох по верх: 296[17] або 294 (остатнї поверх ма два ґарадичи менєй на сиверним-восточним боку).

Пияти дзвон ше вола Паскуареция, цо походзи од Велька ноц, бо дзвонєл на Вельку ноц. Медзитим, тот дзвон старши од самей дзвонїци и походзи з турнї Верґата у Палацо Преторио у Пизи, дзе ше волал Ла Ґиустизия (Правда). Зоз дзвоном ше давало знац забиванє злодїйох и зраднїкох, уключуюци ґрофа Уґолина 1289. року. При концу 18. вику у дзвонїци поставени нови дзвон хтори заменєл поламану Паскуарецию.

Кружна форма и велька висина дзвонїци були нєзвичайни за єй час, и крунска дзвонїца ше стилски розликує од остатку конструкциї. Тота дзвонїца уключує корекцию од 14 cm (5 1⁄2 in) за нагнуту осу попод. Поставянє дзвонїци на Пяца дел Дуомо одступа од аксиялного поровнаня катедрали и кресцальнї на Пяца дел Дуомо.

Ґинисово шветово рекорди

[ушориц | ушор жридло]

Два нємецки церкви приведли до питаня статус Турнї як найвикривеншей будовнї на швеце и наводза: квадратну Зукосу турню у Сургузену зоз 15. вику и дзвонїцу зоз 14. вику у варошу Бад Франкенгаузен.[18] Ґинисова кнїжка рекордох вимерала турнї у Пизи и Сургузену, та утвердзела же нагнуце першей 3,97 ступнї.[12] У юнию 2010, Ґинисова кнїжка рекордох утвердзела же будинок Капитал капура у Абу Дабию, ЗАЕ, як „Найбаржей нагнута турня на швеце хтору направел чловек“;[19] ма нагнуце 18 ступнї, скоро пейц раз векше од Турнї у Пизи, алє же є нароком конструована же би була нагнута. Зукоса турня Ванака на Новим Зеланду, тиж нароком правена закошена, и нагина ше на 53 ступнї ґу жеми.

Вонкашнї вязи

[ушориц | ушор жридло]

Референци

[ушориц | ушор жридло]
  1. ↑ World Heritage List, whc.unesco.org
  2. ↑ „DiPI Online”. Dizionario di Pronuncia Italiana (на језику: италијански). Приступљено 09.09.2026.
  3. ↑ Recently two German churches have challenged the tower's status as the world's most lop-sided building: the 13th century square tower at Suurhusen and the nearby 14th century bell tower in the town of Bad Frankenhausen (Sunday Telegraph no 2,406- 22nd July 2007)
  4. ↑ „Europe | Saving the Leaning Tower”. BBC News. 15. 12. 2001. Приступљено 09.09.2026.
  5. ↑ „Tower of Pisa”. Archidose.org. Приступљено 09.09.2026.
  6. ↑ „Leaning Tower of Pisa (tower, Pisa, Italy) – Britannica Online Encyclopedia”. Britannica.com. Приступљено 09.09.2026.
  7. ↑ „Leaning tower of Pisa loses crooked crown”. Irish News. Приступљено 09.09.2026.
  8. ↑ „500-year-old Leaning Tower of Pisa mystery unveiled by engineers” ScienceDaily. Архивирано из оригинала. Приступљено 09.09.2026.
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 „2051?”. The Michigan Architect and Engineer (на језику: енглески). 27: 17. 1952. Архивирано из оригинала. Приступљено 09.09.2026.
  10. ↑ Burland, J.B. (2008). „Stabilising the Leaning Tower of Pisa: the Evolution of Geotechnical Solutions”. Trans. Newcomen Soc.. 78 (2): 174. ISSN 0372-0187. S2CID 110178919. doi:10.1179/175035208X317657.
  11. ↑ Valdes, Giuliano (1994).Art and History of Pisa (на језику: енглески). Casa Editrice Bonechi. стр. 44. Приступљено 09.09.2026.
  12. ↑ 12,0 12,1 „German steeple beats Leaning Tower of Pisa into Guinness book”. Trend News Agency. AFP. 9. 11. 2007. Архивирано из оригинала 4. 5. 2009. г..
  13. ↑ Strom, Steven; Nathan, Kurt; Woland, Jake; Lamm, David (2009).Site Engineering for Landscape Architects (на језику: енглески). John Wiley and Sons. стр. 124. ISBN 9780471695493. Приступљено 09.09.2026.
  14. ↑ Black, William Harman (1920).. The Real Europe Pocket Guide-book: Number 10 of the 'Black's Blue Books' (на језику: енглески). Brentanos. стр. 360
  15. ↑ Black, Charles Bertram (1898). [https://archive.org/details/rivieraorcoastf01blacgoog   The Riviera, Or The Coast from Marseilles to Leghorn: Including the Interior Towns of Carrara, Lucca, Pisa and Pistoia ](на језику: енглески). A. & C. Black. стр. 148. OCLC 18806463.
  16. ↑ „Leaning Tower of Pisa: 1920s Photo of Dal Pozzo”. www.endex.com..Приступљено 09.09.2026.
  17. ↑ Davies, Andrew (2005). The Children's Visual World Atlas. Sydney, Australia: The Fog Press. ISBN 1-74089-317-4.
  18. ↑ unday Telegraph no. 2,406, 22 July 2007
  19. ↑ „Not so fast, Pisa! UAE lays claim to world's furthest leaning tower”. CNN news. 7. 6. 2010. Архивирано из оригинала. Приступљено 09.09.2026.
Превьате зоз "https://rsk.wikipedia.org/w/index.php?title=Крива_турня_у_Пизи&oldid=21311"