Кресценє

Кресценє у вчасним християнстве

Кресценє (серб. крштење, греч. Βαπτιζω, транслит. Ваптизо, рсй. крещение – зачириц, замуриц до води пре обрядне пречисценє) то у християнстве єдна зоз Святих Тайнох хтори Исус нєпоштредно установел, а апостоли практиковали. Обряд кресценя то обряд уводзеня до християнства.

Накадзи дзецко кус замоцнєє, после штерацец дньох, мож го покресциц. Святи храм препоручує покресциц дзецко цо скорей, перше пре напредованє дзецка, а потим и кед би наступел нєщешлїви случай, же би дзецко нє умарло нєпокресцене бо би ше го нє могло по християнски поховац. Кресценє ше одвива у храме (у церкви), а може и у доме родичох.

За кресценє нєобходни кресна мац и кресни оцец (кума и кум) хтори кресцени у истей вири, як и биле платно (крижма).

Старше слово за кресценє то кресцини (всл. krescini: volac na krescini – волац дакого же би були кум и кума на кресценю).

Кресценє у нужди

Кед ше случи же ше дзецко пре хороту найдзе у животней опасносци, окончує ше ткв. кресценє у нужди. Тото кресценє може окончиц кажда кресцена особа так же ше дзецко полєє або пошкропи з воду и випове слова: Кресци ше слуга Божи (мено) во имя Оца и Сина и Святого Духа аминь, тераз и вше и навики виков аминь. То формула кресценя хтору после священїк, кед дзецко останє живе, нє вигваря, а шицки други молитви и поступки окончує по порядку.

Кресценє дзецох облапя: полїванє главки дзецка зоз швецену воду, як и миропомазанє – кед новокресцени прима печац дара Духа Святого.

Миропомазанє

У нєпоштредней вязи зоз Святу тайну Кресценя и Свята тайна Миропомазаня. Тоти два святи тайни ше при грекокатолїкох и православних окончує вєдно, за розлику од римокатолїкох, дзе кресценє и кризманє оддвоєни. Миропомазанє то Свята тайна у хторей ше з окремну материю, Святим миром, окончує помасцованє шицких часцох цела през хтори примаме тот швет: чола, очох, носа, устох, ухох, першох, плєцох, рукох и ногох.

Святе миро то олєйова материя, направена з драгих пахняцих рошлїнох.

История кресценя

Кресценє з воду ше од давна практиковало у старим швеце, як символ нє лєм физичного, алє и моралного очисценя. Християнске кресценє водзи походзенє од Исусового кресценя хторого кресцел Йоан Креститель. У перших викох християнства кресценю вше предходзело упознаванє з виру. У вчасним християнстве ше кресцело старших вирних, хтори ше пред тим мушели приявиц як кандидати за обряд кресценя и прейсц пририхтуюци период посту и молитви. Одроснути, хтори жадали прияц кресценє, волали ше оглашени. Оглашованє тирвало коло два роки. Кед би ше указало же су достойни кресценя, односно приманя до хтристиянскей заєднїци, ушлїдзел би обряд у хторим би инициянт голи, без шматох, уходзел до води, сплокуюци грихи и символизуюци шмерц свойого Я. Священїк би потим доволал Духа най зидзе на препородзеного, хтори облєка билу шмату и прима мед помишани з млєком – єдло за новонародзене дзецко. Кресцело ше у потокох и рикох, а од Константина Велького у окремних базенох з воду, хтори були при церкви.

Нєшка ше у вельким чишлє християнских церквох практикує кресценє дзецох. Гоч дзеци нє маю власни грих и нє можу вольно споведац свою виру пре нєдороснутосц, трима ше же вони заш лєм зоз своїм зачацом примаю общи стан погубеней людскей природи. Забранєне другираз ше ознова кресциц, алє ше дзеци можу ознова кресциц кед ше нє зна зоз сиґурносцу чи су кресцени чи нє.

Литература

• Словнїк руского народного язика I, А – Н, Нови Сад 2017, б. 642.

Вонкашнї вязи

• Крштење, www.starhangelmihailo.com.
• Св. тајна крштења, www.vasilijeostroski.com.