Консонанца

Звучанє совершених консонанцох на тону це1

Консонанца (лат. consonantia, франц.и анґл. consonance, а значи благе звучанє, склад, злога, согласє)^[1] ^[2] то звук хтори ше доживює гармонично, источашнє координована комбинация звукох. У сучасней музичней теориї, то созвучє хторе настава кед источасно звуча два або вецей тони, интервали, акорди и при слухачови виволую приємни упечаток, складносц и приємносц за ухо и нє глєдаю розришенє односно сам таки звук оможлївює змиренє.^[3]

У системи класично-романтичней гармониї, до консонанцох спадаю тони хтори углавним вязани за:

• Интервали: октава, квинта, кварта, велька и мала терца, велька и мала секста,

• трозвуки (акорди): дурски и молски трозвуки (акорди) и їх инверзиї-обрацаня.

Консонантни интервали ше дзеля на:

♦ Совершени консонанци: чиста прима, кварта, квинта и октава.

♦ Нєсовершени консонанци: велька и мала терца и велька и мала секста.

Процивно консонанци то дисонанца, хтору ше доживює як нєприємне, нєзмирене и напнуте звучанє за людске ухо и чувство и глєда розришенє до консонанци.

Методи преценьованя консонанцох и дисонанцох

Розлика медзи консонанцами и дисонанцами розпатра ше у 4 аспектох:

• Математични: консонанца ма єдноставнєйши одношенє числа вибрацийох, дисонанца зложенша; напр. чиста квинта = 2:3, мала септима = 5:9 итд.

• Физични (лєбо акустични): дисонанци маю длугши периоди повторйованя ґрупох вибрациї звучного цела од консонанцох, и прето продукує моцнєйши, ясни звук. „Дисонанцу“ мож наволац и гоч хтору акустичну оштру консонанцу, гоч важа и класификую ше як консонанци у класичней гармониї. Напр. слово о интервалу квинта а хтори у инверзиї постава кварта. О таким зявеню були написани

велї науково роботи музиколоґох и теоретичарох през велї епохи.

${ \new PianoStaff << \new Staff << \relative c' { \clef treble \key c \major \time 4/4 <f a c d>2 <f g b d> <e g c>1 } >> \new Staff << \relative c { \clef bass \key c \major \time 4/4 d2 g2 c,1 \bar "||" } >> >> }$

• Психолоґийни: консонанца ма характер основи - основного виразу мира, нє виволує напнутосц, а дисонанца - нєстабилна, ношитель напнутосци, фактор рухомосци. У европскей полифоней музики, гладки преход зоз дисонанци до консонанци доживює ше як зменшанє напнутосци, виволує менталне задовольство и постава найважнєйши критериюм за естетске преценьованє музики.^[4]

• Физиолоґийни: консонанца ше чувствує як цихи звук, дисонанца як оштри, иритантни, роздражуюци и нємиран звук. Одношенє медзи дисонанцу и консонанцу у гармониї ше метафорично описує як „ґравитация“ (од першого ґу другому), а преход зоз дисонанци до консонанци як „розришенє.”

История

Медзи консонанцу и дисонанцу од давна бул найважнєйши проблем у музики. Питаґорейци (6-4. вик пред н. е.) поцагли аналоґию медзи консонанцу (старогреческа συμφωνία) и гармония швета, шветового порядку (космоса), спроцивююци ше дисонанци - дисгармониї, гаосу. Октаву, квинту и кварту, квинту зоз октаву и дуплу октаву класификовали як консонанциї, („симфониї”) а шицки други консонанциї як дисонанци („дияфониї”). Питаґорово шлїдбенїки розликовали консонанци и дисонанци у зависносци од нумеричних одношеньох тонох; шлїдбенїки Аристоксена прилапйовали критериюм консонанци як „лагодносц и приємносц“ за ухо.

У штредньовиковней музичней теориї исновали термини „конкорданция” (лат. concordantia) и „дискорданция“ (лат. discordantia) хтори означовали консонанцу и дисонанцу; а подобни термин („конкорданция“) ше хасовал и у 17. вику у Русиї.

Од 13. вику та по нєшкайши часи 20. и 21. вику и консонанци и дисонанци (односно одвитуюци интервали и акорди) доживйовали рижни теоретски розправи, док композиторе под'єднак применьовали обидва елементи у своїх композицийох.

Консонанца и дисонанца нєшка

Дїла композиторох новей бечскей школи, та по сучасни часи (А. Скрябина, С. Прокофєва, И. Стравинского) то дїла у хторих стретаме факт же ше вецей нє розришує обовязно дисонанца до консонанци. Прилапює ше шлєбода хаснованя шицких и консонанцох и дисонанцох.

У музики 20. и 21. вику, ґрадация звучносци ше доживює як вецейтонова катеґоризация место двох - консонанца и дисонанца: прима и октава, квинта и кварта, терци и сексти (тритон), мегки дисонанци итд.

У дискусийох наглашовал нємецки композитор и музични теоретичар Паул Хиндемит:

„Тоти два концепти толкованя консонантносци и дисонантносци нїґда у подполносци нє потолковани, а тисяч роки дефинициї варировалили же цо найконсонантнєйше а цо найдисонантнєйше” ^[5]

Друге значенє

У линґвистики и поезиї хасную ше термини виведзени зоз истого кореня як и музични термини консонанца/дисонанца (од латинских дїєсловох consono, dissono) - консонантне писанє и дисонантна рима.

Асонанца од кореня assono (лат. Assonare — Складне звучанє) то дикцийна фиґура хтора настава зоз повторйованьом истих самоглашнїкох за посцигованє одредзеного звуковного ефекта.

Опатриц Aсонанца

Литература

Холопов Ю. Н. Консонанс и диссонанс // Большая российская энциклопедия. Т. 15. М., 2010, с. 79—80.
Stumpf K. Konsonanz und Konkordanz // Beiträge zur Akustik und Musikwissenschaft. H. 6, Lpz., 1911.
Roederer, Juan G. (1995). The Physics and Psychophysics of Music: An introduction (3rd ed.). New York: Springer-Verlag. ISBN 0-387-94366-8.

Вонкашнї вязи

Konsonanca I Disonanca rme.rilm.org Muzička enciklopedija (1974) Author: Natko Devčić
Консонанс Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона :в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Референци

↑ Konsonanca I Disonanca Muzička enciklopedija (1974) Author: Natko Devčić
↑ Властимир Перичић Хармонија први део, Београд, Заједница музичких и балетских школа Србије, 2004.
↑ Консонансa i дисонансa uk.wikipedia.org
↑ Володін А. О.1972. Психологические аспекты восприятия музыки web.archive.org (рос.). Архів oригиналу, Процитовано 22 січня 2021
↑ Schoenberg, Arnold (1978). Theory of Harmony. Translated by Carter, Roy E. Berkeley, CA / Los Angeles, CA: University of California Press. ISBN 978-0-520-04945-1.

[1] Konsonanca I Disonanca Muzička enciklopedija (1974) Author: Natko Devčić

[2] Властимир Перичић Хармонија први део, Београд, Заједница музичких и балетских школа Србије, 2004.

[3] Консонансa i дисонансa uk.wikipedia.org

[4] Володін А. О.1972. Психологические аспекты восприятия музыки web.archive.org (рос.). Архів oригиналу, Процитовано 22 січня 2021

[5] Schoenberg, Arnold (1978). Theory of Harmony. Translated by Carter, Roy E. Berkeley, CA / Los Angeles, CA: University of California Press. ISBN 978-0-520-04945-1.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]