Йоан Златоусти

Святи Йоан Златоусти, византийски мозаик (Ая София, Царгород)

Скулптура (релєф) Йоана Златоустого зоз 11. вику (Лувр)

Святи Йоан Златоусти (Йоан Хризостом) (греч. Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος , Антиохия, 349.—407. рок, Комана) бул писатель, приповедач и архиепископ царгородски. Дзекуюци його красней бешеди, хтора одушевйовала слухачох, достал назвиско хторе на греческим язику значи „златоусти”.

Период кед службовал як архиепископ нє бул найлєпши, було велїх и таких цо го нє любели, та свой живот закончел у вибеженстве.

Младосц

Йоан народзени у Антиохиї 354. року, од оца Секунда, воєного войводи и мацери Антуси. Родичи го унапрямовали на ученє права, алє вон бул прихильни ґу виучованю теолоґиї. Цалком напущел ученє права и одлучел ше за живот монаха у пустинї. После кратшого часу, кед му здравє ослабло, врацел ше до Антиохиї (нєшкайша Антакия у Турскей), дзе бул пошвецени за священїка 385. року. У тим периодзе написал кнїжку О священстве и теди ше му приказали апостоли Йоан и Петро и предрекли му вельку службу и благодать, алє и вельке страданє. Шлїдуюци 12 роки бул познати праве по тим же вельо приповедал о Исусовим живоце и о писмох апостола Павла.

Царгородски архиепископ

Року 398. Йоан поволани до Царгороду же би превжал улогу архиепископа, хтору прилапел, алє нє барз дзечнє. Здобул вельо прихильнїкох медзи гражданами, ширел милосердну дїялносц и написал Божествену литурґию, борел ше процив симониї у церкви, розришел велїх епископох и паноцох симонистох. Толковал Святе писмо и охабел за собу велї драгоцини литурґийни кнїжки. Його оштри критики злохаснованя богатства ше нє спачели богатим и особом хтори мали вельки уплїв. На чолє союзу процив Йоана були Еудоския, супруга восточноримского цара Аркадия, и Теофил, александрийски архиепископ. Теофил 403. року орґанизовал сход сирийских и єгипетских архиепископох, дзе Йоана осудзели за велї поступки, од хторих даєдни були и видумани и цалком нєозбильни. Йоан нє сцел присуствовац тому сходу дзе бул преглашени за виноватого и на концу зменєни зоз места архиепископа. Цар Аркадиє го вигнал зоз Царгороду раз, а другираз 404. року занавше до Кукусус у Армениї (Єрмениї).

Йоан глєдал помоц од владики у Риме, хторому ше, з помоцу заходноримского цара Хонория, нє удало ришиц тоту нєвигодну ситуацию. У вигнанстве отримовал вязи зоз прихильнїками и на таки способ уплївовал на роботу церкви. Праве пре тото у Царгородзе одлучене же би ше Йоана вигнало ище далєй, ґу Чарному морю. Тоту чежку драгу нє прежил, умар 14. септембра 407. року у Кукузу (Комана у Єрмениї). Йоан регабилитовани 31 рок по шмерци, його посмертни остатки святочно прияли тедишнї архиепископ Прикио и цар Теодосиє I, син Аркадия и Евдоксиї у Царгородзе.

Кнїжовни дїла

Йоан Хризостом нє бул винїмкови теолоґ, анї теолоґийни писатель, так же би ше анї нє мушел споминац у историї християнскей теолоґиї. Медзитим, бул значни бешеднїк котри нє хасновал метафору (алеґорию), алє ясно толковал значенє и смисел Святого писма та и його применьованє у каждодньовим живоце. Кажда його наука ма етичне або дружтвене порученє. Його дїла ше состоя зоз казаньох , а то єдноставне викладанє библийних текстох.

Хризостомова бешеда и морални порученя универзални: його слова на читателя або слухача охабяю значни упечаток, а його духовити замеркованя були нательо оштри же дакеди виволали и шмих при слухачох у Антиохиї и Царгородзе. Насампредз ше интересовал за духовносц и благостан худобних и гнобених. Нє бул єдини цо приповедал о злохаснованю богатства, поручовал людзом же особни маєток нє у правим смислу особни, односно маєток лєм дати особи на управянє зоз нїм, так же ше закладал ше же би ше шицко цо превозиходзи розумни особни потреби, даровало другим цо су у потреби. Праве пре таке становиско ше визначовал од других бешеднїкох, священїкох и святих.

Литература

• о. Дарко Рац, Дзвони, християнски часопис, новембер 2022, бок 10.

Вонкашнї вязи

• Jovan Hrizostom, sh.wikipedija