Етно-клуб „Одняте од забуцаˮ у Коцуре

Етно-клуб Отето од заборава Одняте од забуца Megmentve a feledéstöl
Основани	2008.
Файта	Завичайна музейна збирка, комплексного типу
Локация	Коцур, Войводина, Сербия
Адреса	Маршала Тита 72.
3Д презентация	Етно-клуб у Коцуре

Етно-клуб Одняте од забуца у Коцуре

У рамикох манифестациї Костельникова єшень 9. новембра 2008. року у Коцуре бул шветочно отворени Етно-клуб под назву Одняте од забуца. Була то коруна на шицких роботох хтори ушлїдзели од його идеї та по ушоренє простору и зберанє и викладанє етноматериялу. Вецей як 200 жителє Коцура помогли же би були до фонду Етно-клуба позберани числени експонати хтори новим ґенерацийом на виродостойни способ приблїжую живот и обичаї зоз прешлосци Коцура. Етно-клуб ше находзи у будинку старей парохиї хтору, праве за тоту намену, уступел валалу Церковни одбор Грекокатолїцкей церкви у Коцуре, а ушоренє простору помогли Општина Вербас и Национални совит Руснацох.

Руске обисце на дланї

Накадзи нащивитель прекрочи праг Етно-клуба вон ше, у истей хвильки, найдзе у прешлосци. На мурох образи а опрез нащивителя стародавни фарбени посцелї и ормани, на чиїх кридлох, з нукашнього боку, записани найзначнєйши подїї зоз живота їх дакедишнїх ґаздох - кеди ше народзели дзеци и кеди помарли родичи. Ту и резбарени ствари зоз богатого обисца, а у орманох широки сукнї - шветочни блишово и зоз гадвабу, „по 80ˮ або фарбарски за роботни дзень, вец подолки, рекельчата, блузни, заруцовачки, хусточки и фитюли, плахти, хлєбовки хтори ше хаснує кед ше положнїци ноши єсц.

Предня хижа понука окремну красу - на засцелєних посцельох блишово плахти, а спод нїх викукую били, з руку дзирковани, викрохмалєни плахти. У шицким цо вискладане у орманох, у плахиткох, ручнїкох, сламячох уложени годзини, мешаци и роки роботи. Конопу ше садзело, вижинало, мочело, тлукло, чесало, а вец предло и ткало и пред нашима очми, тераз, вибилєне платно и руски партки зоз червенима смугами.

У кухнї кантички у хторих кисло млєко, глїняни гарчки у хторих ше варело у руским пецу, при муре ожох, кочерга, лопата за садзанє хлєба и коритко за мишенє хлєба, а у куце древена купачка за райбанє шматох, пранїк и качанїк. У єдней зоз просторийох Етно-клуба на розложених кроснох започата керпара. Ту и церлїца, щец, кудзель, сновальнїца, мотовидло, шпуляр, клокотка и предза намотана на бабки.

Експонати рижнородни, од зоз краснописом виписаней кнїжки з молитвами на церковнославянским язику и фиронґи старей скоро 250 роки, вишиваней 150-рочней плахти, по алати хтори ше хасновало у роботи на полю и у ремеслох и предмети вязани за рихтанє єдзеня и за каждодньови живот. Ту и посцель зоз чопами и фляша без дна за хтору утвердзене же ше ю хасновало за лапанє мухох та и други интересантни предмети. Найстарша кнїжка у Етно-клубу то з руку писани молитви и шпиванки хтори ше шпива и чита при умартому.

Одняц од забуца и препаданя

Здруженє гражданох Етно-клуб Одняте од забуца ма за циль очуванє скарбу и идентитета мултиетнїчного штредку як цо то Коцур. Етно-клуб ма 7 просториї хтори подзелєни тематски и у нїх ше находза експонати зоз прешлосци жительох Коцура - Руснацох, Мадярох и Сербох, колонистох зоз Босни. Єст окремна Мадярска хижа, та Сербска хижа, єст пар просториї общого змисту, кухня, та потим хижа дзе алати за окончованє даєдних ремеслох як цо то столар, фризерка, фарбар, ципелар и подобни.

На дворе за будинком тиж єст даєдни векши експонати хтори припадаю тому простору, алє и експонати зоз историї Коцура як цо то огньогасни коч, та мертвени коч, односно, пригодно конструована запрагна превозка у хторей давно преношени покойни з обисца на теметов.

У рокох по снованю за Етно-клуб набавени вецей бабки у велькосци одроснутей особи (8) и вони облєчени до руского, мадярского и сербского облєчива.

И финансийна потримовка Етно-клуба Одняте од забуца обезпечена так же ше поряднє плаца трошки за струю, воду, зогриванє и даєдни менши оправки на обєкту у хторим тот валалски музей.

Снованє Етно-клуба потримал цали валал

Задумка о формованю Етно-клуба Одняте од забуца здобула вельку потримовку у валалє. На самих його початкох у збераню експонатох по валалє ше найбаржей анґажовали Радойка Лазор, Аранка и Мирко Медєши, Йовґен и Зденка Фейса, Марча Дудаш, Снежана Радошевич, Драґиша и Серафина Самочета. И з боку грекокатолїцкей церкви идея була барз потримована. А нє треба забуц анї коцурских майстрох хтори оправели струю, воду, канализацию при будинку, та малярох хтори побилєли и офарбели нукашнї амбиєнт, шицки вони то зробели задармо.

Етно-клуб реґистровани за шицки файти културней дїялносци, як цо то драмска, музична, рецитаторска, а у рокох по його снованю часто бул и простор за отримованє рижних промоцийох. Континуоване и сотруднїцтво зоз Основну школу Братство-єдинство та так школяре зоз своїма наставнїками приходза на окремни годзини з историї и култури, и ту видза експонати яки у їх обисцох уж нєт алє хтори були состойна часц живота валалчаньох у прешлосци.

Литература

Мартица Тамаш. Наша прешлосц на єдним месце. Новини Руске слово, Рок LXIV, число 52 (3297), Нови Сад, 26. децембер 2008. року, б. 5.

Вонкашнї вязи

3Д Виртуална тура Одняте од забуца, Коцур, вебсайт Заводу за културу Войводянских Руснацох.