Ендометриоза
Ендометриоза то назва за стан хтори характеризує роснуце тканї ендометриюму (нукашнє пасмо плоднїци) звонка ендометриюму и миометриюму плоднїци.[1][2] Наход ендометрия у миометрию вола ше аденомиоза (дакеди лат. endometriosis interna). Така „ектопична“ ендометрия ма исте значенє як и нормална ендометрия.
Нормални ендометриюм у плоднїци ше под час менструалного циклусу олупи и виходзи зоз цела. При ендометриози, ектопична ткань реаґує на гормонални пременки як и нормални ендометриюм. Так олупени клїтинки и крев углавним нє можу висц зоз цела и спричинюю рижни пременки як цо: нукашнє кирвавенє, запалєнє, боль, рубци або даяки други симптоми на органох хтори нє часц женскей полней системи (мочова система, система за претровйованє, нервова система).
Симптоми
[ушориц | ушор жридло]Главни и найчастейши симптом ендометриози то карлїчни боль. Боль углавним зрозмирни преширеню хороти, гоч даєдни жени нє чувствую, або чувствую барз мали боль, без огляду на розширеносц и розвитосц хороти. Боль може буц и интензивни, гоч єст барз мало жирячиска ендометриози.[3] [3] Symptoms of endometriosis-related pain may include: [4]
Други симптоми можу буц:
♦ Дисменорея, хтора може буц напредуюца
♦ Хронїчни боль (у долнєй часци хрибта и карлїци, або боль у бруху)
♦ Диспареуния
♦ Боляца перисталтика або боляце мокренє (дизурия)
♦ Вельки менструални кирвавеня (менораґия)
♦ Млосц и поврацанє
♦ Предменструалне або интерменструалне платкасте кирвавенє, ткв. „spotting"
♦ Нєплодносц (напр. ендометриоза може спричинїц обструкцию вайцоводу)
♦ Обструкция черева або обструкция у мочовей системи
Локализация и класификация
[ушориц | ушор жридло]Ендометриоза ше найчастейше находзи у карлїчних структурох:
♦ Ваєчнїки
♦ Заднї бок плоднїци и заднє углїбенє у перитонеуме (лат. Excavatio rectouterina Даґласов простор)
♦ Преднї бок плоднїци и преднє углїбенє у перитонеуме (лат. Excavatio vesicouterina)
♦ Плоднїцки лиґаменти – широки (лат. Ligamentum rotundum uteri) або округли (лат. Ligamentum latum uteri)
♦ Черева, окреме шлєпе черево
♦ Мочов мехир
♦ Ендометриоза ше може шириц до гарлочка плоднїци и вулви або на места хирурґийних пререзох у абдомену
♦ Барз ридко, плюца або други часци цела.
Ендометриоза ше класификує як минимална, блага, умерена або чежка (I-IV), после лапараскопского преценьованя числа и велькосци жирячискох, як и присутносци зроснуцох.[5]
Теориї о наставаню ендометриози
[ушориц | ушор жридло]Теориї о наставаню ендометриози розвиваю ше у двох главних напрямох. Єден представя идею метаплазиї епицела одредзеного орґану, до епицела ендометриюму, а друга розпатра идею ендометриотского имплантанту, т.є. приход ендометрийних клїтинкох до одредзеного места имплантациї.
Компликациї
[ушориц | ушор жридло]
Найчастейша компликация ендометриози то нєплодносц. Зависно од локализациї, ендометриоза може спричинїц адгезиї у черевох або мочовей системи, цо може направиц проблеми зоз преходносцу часцох системи. Ридко ендометриозу можеме найсц у централней нервовей системи, дзе може спричинїц велї розлични неуролоґийни симптоми, або у плюцох. У жарячискох ендометриози може присц до гиперплазиї (як и у ендометриюме – гиперплазия ендометриюму) або до розвою злоноровного (малиґного) тумору.
Лїченє
[ушориц | ушор жридло]Лїченє ендометриози може буц зоз лїками, хирурґийно або комбиновано (предоперацийно медикаментно або постоперацийно медикаментно).
Литература
[ушориц | ушор жридло]- Словнїк медицинскей терминолоґиї, (сербско-латинско-руски), Дружтво за руски язик литературу и културу, Нови Сад 2006. рок
- Markham SM, Carpenter SE, Rock JA. Extrapelvic endometriosis. Obstet Gynecol Clin North Am. Mar 1989;16(1):193-219.
- Lobo RA. Endometriosis: etiology, pathology, diagnosis, management. In: Comprehensive Gynecology. Philadelphia, PA: Mosby; 5th ed:2007
Вонкашнї вязи
[ушориц | ушор жридло]- Endometrioza на веб-сајту Curlie (язик: анґлийски)
- Endometriosis fact sheetщ from womenshealth.gov
Референци
[ушориц | ушор жридло]- ↑ „Endometriosis: Overview”. 24. 06. 2013. Приступљено 4. 03. 2015.
- ↑ Culley L, Law C, Hudson N, Denny E, Mitchell H, Baumgarten M, Raine-Fenning N (2013). . „The social and psychological impact of endometriosis on women's lives: A critical narrative review”. Human Reproduction Update. 19 (6): 625—639. PMID 23884896. doi:10.1093/humupd/dmt027.
- ↑ Stratton P, Berkley KJ (2011). . „Chronic pelvic pain and endometriosis: translational evidence of the relationship and implications”. Hum. Reprod. Update. 17 (3): 327—46 PMC 3072022. PMID 21106492 [https://sr.wikipedia.org/wiki/Digitalni_identifikator_objekta doi:10.1093/humupd/dmq050.
- ↑ Endometriosis;NIH Pub. No. 02-2413; September 2002
- ↑ Muzii L, Marana R, Caruana P, Mancuso S. The impact of preoperative gonadotrophin releasing hormone agonist treatment on laparoscopic excision of ovarian endometriotic cysts. Fertil Steril 1996;65:1235-7.