Дзияцка школа у Дюрдьове

Дзияцка школа о. Йоакима Холошняя

Свидоми слабеня общих моцох и нєдостаток дзиякох у грекокатолїцких церквох, по местох дзе жию Руснаци, о. Йоаким Холошняй парох у Дюрдьове ше намагал, кед нє зопрец, та голєм спомалшиц замеранє, щезованє и забуце наших церковних вредносцох. Як добри духовни учитель, жадал и других научиц поготов младших, пренєсц им свойо знанє церковного шпиваня и научиц основу дзияцкого шпиваня.

Док нєпреривно длугши период роздумовал о дзияцкей школи, о. Й. Холошняй ше сцерпезлїво и методолоґийно пририхтовал за тото подняце. Обдумано и систематично творел одвитуюци знїмки, хтори послужа як звукова илустрацийна материя учашнїком дзияцкей школи. Пририхтовал церквону-дзияцку литературу за шпиванє. Нотно записовал осмоглашнїк и нєпременлїви часци Служби Божей, вечурнї и утринї, а з часом и други пременлїви часци главних шветох и других богослуженьох.

Реализация дзияцкей школи

Влєце, 2000-го року здобули ше условия реализовац пейцтижньову дзияцку школу, у Дюрдьове. Зоз потримовку и благословом владики Славомира Микловша, а на поволанку шицким парохийом одволали ше особи зоз вецей местох: Михайло-Мижо Колєсар, Йовґен Надь зоз Нового Саду, Иван Копчански зоз Вербасу, Дарко Рац и Славко Орос зоз Руского Керестура, Михал Лїкар зоз Дюрдьова.

План и програма роботи дзияцкей школи були предвидзени и облапени зоз теорийну и практичну часц.

Програма облапяла шлїдуюци теми и обласци:

увод до основи музичней теориї,

основне музичне описменьованє,

дзияк-улога, значенє и нєобходни прикмети,

• кратка история церковного шпиваня,

• увод до богослуженьох зоз толкованьом и типик (правила),

• церковнославянски язик зоз акцентом на читаню текстох,

• практикум-шпиванє и увежбованє церковних мелодийох.

Найвекшу учасц у витворйованю програми мал сам о. Й. Холошняй, а помогли, як сотруднїки, о. Борис Холошняйов, о. Михаил Холошняйов, профєсорки-педаґоґи музики и дириґентки: Татиана Барна и Мария Драґин.

Шицок уложени труд о. Йоакима Холошняя бул на Славу Богу, а циль и задаток цалей задумки ше витворел. Оможлївело ше и реализовало нащивительом школи през тот час участвовац на богослуженьох у Дюрдьове, а тиж витворени госцованя до поєдиних парохийох зоз истим цильом. На тот способ учашнїки могли дожиц и здобуц и практичне дзиякованє у служби.

Паноцец о. Йоаким Холошняйов свою визию и идею реализовал, на жаль лєм у єдним периодзе, алє заш лєм робота дзияцкей школи охабела шлїди. Тророчне дзияцке службованє Михайла Колєсарового (учашнїка школи), у Ґосподїнцох, то лєм ище моцнєйше потвердзело. Познєйше у Н. Садзе Йовґен Надь, тиж постал порядни дзияк на богослуженьох у рускей грекокатолїцкей церкви св. Петра и Павла. Дарко Рац у медзичаше закончел високи школи богословиї. Велї з особох хтори ходзели на обучованє до дзияцкей школи у своїх штредкох активно участвовали у Служби Божей.

Понеже о. Й. Холошняй бул предодредзени за служенє Богу а зоз своїм винїмковим прекрасним тенорским гласом, демонстровал и закладал ше и през дзияцку школу же би тексти на церковнославянским язику були похоплїви, знал же ше то оможлївує зоз точним читаньом, ясним вигваряньом и правилним акцентованьом каждого слова. На тих елементох инсистовал и бул дошлїдни у практичним ученю. У служеню нє допущовал импровизовац, прето же знал же кажде правило значне, а безчислени комбинациї богослужебних текстох, допринєшу лєм доброго народу и вирнїком.

Дзияцка школа Татиани Барна

Друга етапа отримованя дзияцкей школи у Дюрдьове одвивала ше 2021. року у лєтним периодзе. Професорка-педаґоґ музичней култури Татиана Барна обновела и такп. предлужела роботу дзияцекей школи хтору започал и реализовал о. Й. Холошняй 2000. року. Односно и з тей нагоди було орґанизоване теорийне а ище обсяжнєйше практичнє ученє шпиваня Карпаторуского простопиния, а тиж ученє и церковнославянского язику. Обучованє ше отримовало у грекокатолїцкей церкви Рождества Пресвятей Богородици у Дюрдьове у лєтним периодзе, од початку юлия по конєц авґуста, у церковних просторийох.

Идею за другу етапу дзияцкей школи Т. Барна порушала за членох, дзецох хтори музично образовани. Лєбо ишли ище вше до основней музичней школи лєбо ю уж закончели и були штредньошколци. Тоти школяре були музично уж описменєни (познали ноти, їх тирваня и висину, знали по нотох интоновац- шпивац, знали музични артикулацийни знаки, познали основу теориї музики итд.) так же робота була олєгчанша и швидше ше прешло на основни циль ученя дзиякованя, односно звладованє церковного шпиваня и значних часцох у богослуженю.

Школяре хтори участвовали у роботи дизяцкей школи то: Валентина Салаґ-ґимназиялка, Сенка Вереш, Дуня Бабий, Серґей Салонски, Андрей Барна. Дакеди ше им придружела и помагла длугорочна шпивачка хору Розанов, Сенка Джуньова хтора добре познала дзияцки елементи шиваня и Службу Божу.

Татиана Барна мала свой методолоґийни план по хторим робела поряднє зоз дзецми вецей раз у тижню през цале лєто 2021.року.

Робота дзияцкей школи була подзелєна на два часци:

У першей часци школяре ше упознали зоз Службу, часцами и єй шпиваньом на церковнославянским язику. У тей наставней часци обрацало ше повагу и толковало слова хтори дзецом були нє познати, значенє словох, точне висловйованє и наглашованє складох и словох у тексту, а тиж и на други елементи хтори значни кед ше шпива у Служби зоз народом лєбо кед шпива сам дзияк (отримованє ровномирного темпа, рецитативне вигварянє, триманє поваги людзох у церкви зоз шпиваньом, отримованє интонациї, складне шпиванє и подобне).

У другей часци практичней настави, дзияцке шпиванє ше преширело на ученє тропарох, кондакох, прокименох зоз октоиха. Односно то порядни и нєпременлїви часци служби хтори ше шпиваю на нєдзельових Службох Божих. После звладаней початней часци обуки, учашнїки, 1. авґуста 2021. року, першираз провадзели Службу а до конца мешаца поряднє зоз шпиваньом участвовали на нєдзельових богослуженьох у церкви.

Попри стаємного увежбованя и участвованє у богослуженю та и утриньох, вечурньох їм то була практична часц робти у дзияцкей школи. Зоз своїм шпиваньом у Служби у Дюрдьове на швето Преображенє лєтна дзияцка школа заокружела свою едукацию и на тот способ була закончена. Так же законченє було шветочне и пре тото же ше на таке швето шпиваю окремни часци, антифони и задостойнїк (серб. задостојник), хтори млади дзияци успишно звладали и шпивали.

Окрем же тоти школяре шпивали и надалєй на богослуженьох, як награда им була и путованє до Австриї до Бечу на стретнуце Днї церквох. Кажда церква у Бечу а єст их вельо, през тоти окремни наступи на тим стретнуцу, представя свой програм и свойо активносци. Хор Розанов як и дзеци дзияцкей школи госцовали у церкви Paulaner Kirche. У тей церкви службує о. Борис Холошняй и вон жадал приказац своїм вирнїком-пастви, шпиванє восточно обряду.

У церкви, Paulaner Kirche було орґанизоване стретнуце и наступи рижних шпивацких церковних и дзияцких хорох и камерних ґрупох зоз рижних церквох и реґионох. Так же мож повесц же учашнїки дзияцкей школи под руководством дириґентки Татиани Барна мали нагоду упознац и други церковни розшпиви и рижнородни дзияцки шпиваня других народох и на других язикох.

Ґалерия

Члени дзияцкей школи Татиани Барна шпиваю у Служби Божей у Дюрдьове 2021. року.
Беч, госцованє дзецох-учашнїкох дзияцкей школи на сходу Днї церквох 2022. року (зоз свою домашню парохиянку Юту (з лївого боку) после Богослуженя у порти церкви Paulaner Kirche. (друга зоз првого боку Татиана Барна).