Володимир Микита

Володимир Микита
Датум народзеня	1. фебруара 1931.
Датум упокоєня	15. юлия 2025 (94)
Державянство	українске
Школа	Руска ґимназя, Мукачево
Универзитет	Ужгородске уметнїцке училїще, Ужгород
Наукови ступень	академик Националней академиї уметносцох України
Период твореня	1950—2025.
Жанри	пейзаж, портрет
Припознаня	Награда Штефана Чепи Национална награда з меном Тараса Шевченка Награда Pro Arte Ruthenorum

Володимир Микита (*1. фебруар 1931—†15. юлий 2025), заслужни русински и українски маляр уметнїк, предлужовач традициї русинскей малярскей Подкарпатскей школи.

Биоґрафия

Володимир Микита ше народзел 1. фебруара 1931. року у валалє Ракошино на Подкарпатю, теди то була територия Подкарпатскей Руси у Чехословацкей. По законченю Рускей ґимназиї у Мукачове Володимир Микита почал студиї на Ужгородским уметнїцким училїщу под надпатрунком славних представительох русинскей Подкарпатскей малярскей школи, Йосифа Бокшая и Адалберта Ерделя.

Под час студийох Володимир часто участвовал на виставох вєдно зоз своїма професорами и так, з часом, постал правдиви нашлїднїк традициї медзивойновей Подкарпатскей малярскей школи. Вон нє лєм же упознал и усвоєл технїчни тайни малярства своїх учительох алє вон тиж у подполносци приял и їх филозофию як служиц свойому народу и своєй оцовщини.

Володимир Микита мал успиху як портретист, як автор жанровских сценох и пейзажох. Вон досягнул творчу узретосц у цеку 1960-тох рокох кед ше у його тврочосци зявели як главни штири теми: психолоґийни портрет, благородна валалска робота, филозофски пейзаж и еколоґийни протест.

Мож тримац же як преламна хвилька у творчосци Володимира Микити бул малюнок Ягнятко зоз 1969. року. Од того часу ше на Микитових платнох зявйовали моцни селянски мотиви хтори вон додатково полнєл зоз окремним нукашнїм динамизмом твореня. З тима малюнками Володимир Микита представел уметнїцким кругом совєтскей України нови приступ у третированю темох традицийного валалского живота.

Ґалерию портретох Володимира Микити ширшей явносци презентує лирске платно под назву Моя мамка з 1967. року, у стилу хторого зробел даскельо портрети сучаснїкох як цо то були Уметнїк Манайло, Уметнїк Контратович або Гирурґ Фединєц. Манайлов портрет поставел Микиту на найвише место спомедзи удатних майстрох сучасного филозофского портрета.

Пейзажи Володимира Микити тиж так нєзвичайни. Мож у нїх пренайсц динамични прикази карпатских горох, протест процив насилства чловека односно жеми, а тиж так и протест процив бездуховносци сучасного дружтва.

Володимир Микита мал значну улогу у културним живоце Подкарпатя у периодзе остатнїх рокох совєтского режима як и у периодзе нєзависней України.

На инициятиву Володимира Микити у чаше 1989-1990 у Ужгородзе було основане Дружтво Русинох. Окрем того Микита бул учаснїк даскелїх Шветових конґресох Русинох хтори були отримовани у бувшей Югославиї, у Прешове и у Праги. Под час 5. Шветового конґреса Русинох, хтори бул отримани 1999. року, Володимир Микита орґанизовал ретроспективну виставу русинскей уметносци.

Нєт сумнїву, Володимир Микита припада, нє лєм у русинским контексту, до найвизначнєйших сучасних малярох.

За свойо уметнїцки досяги вон здобул назву Заслужного уметнїка України, Народного уметнїка України, дописного члена а потим и академика Националней академиї уметносцох України.

У 2001. року вон постал лауреат Награди Штефана Чепи за значни допринос до русинскей култури. Уж и прето же вон и сам мал барз важну улогу у русинским народним препородзеню на Подкарпатю. У 2005. року Микита бул лауреат Националней награди України з меном Тараса Шевченка.

Року 2021. постал Володимир Микита и перши лауреат Националней награди за русинску уметносц з меном Ивана Манайла Pro Arte Ruthenorum. Тоту награду основали Шветови конґрес Русинох вєдно зоз Русинску националну самоуправу места Вац у Мадярскей на зашеданю XV Шветового конґреса Русинох хтори отримовани 2019. року у Любовнянских купельох.

У Ужгородзе єст приватни музей Володимира Микити хтори вон сам формовал коло свойого уметнїцкого ателєа дзе вон бул водитель нащивительом. У мукачовским замку Паланок отворена стаємна вистава роботох Володимира Микити.

Року 2021. на радию и порталу lem.fm бул емитовани интервю зоз нїм кед вон виявел же Я ше таки народзел. Як виросповиданє так и националносц нє меням. Я ше таки народзел и таки сцем и умрец. Мойо дїдове и прадїдови, шицки були Русини. Нє можем себе задумац же бим було цо пременєл у правди, то нє у моїм нукашнїм духу. Я охабям свой шлїд як уметнїк Русинох, русинского народу, нашого народу.

Володимир Микита, русински маляр, умар 15. юлия 2025. року у Ужгородзе. Упокоєл ше у 94. року.

[[1]]

Файл:Володимир Микита. Учитель-пенсіонер (1958).jpg

Файл:Володимир Микита. Моя мамка (1967).jpg

Файл:Володимир Микита. Портрет Ф. Манайла (1976).jpg

Файл:Володимир Микита. Запізніла весна (1997).jpg

Вонкашнї вязи

Александер Зозуляк (2021). 1. 2. 2021: Малярь Володимир Микита славить 90-рочный юбілей. Русиньска Академія.

Віра Кобулей (2018). На порозі вічного й земного В Микита.

Петро Медвідь (8. 9. 2021). Першым лавреатом премії Pro Arte Ruthenorum став Володимір Микита. Lem.fm.

Петро Медвідь (16. 7. 2025). Вмер Володимір Микита, продовжователь русиньской Підкарпатьской малярьской школы. Lem.fm.

Федорук О. К. (2018). Микита Володимир Васильович. Енциклопедія Сучасної України.

Петро Медвідь, „Лишаю свій слід як художник Русинів, русиньского народа, нашого народа“, lem.fm,

Сайт Володимира Микити (по uk). Архівна копія з оріґінала зроблена 2024-04-24.

Сайт Володимира Микиты (посмертный)

Volodymyr Mykyta. Exhibition catalogue. Kyiv, 1979.

Біографія на сайті В. Микити.

Легенда сучасності Володимир Микита (video). Русинська Родина (канал UA:Закарпаття).