Василь Ябур
| Василь Ябур | |
|---|---|
 | |
| Датум народзеня | 28. октобра 1936. |
| Датум упокоєня | 1. юния 2025. (88) |
| Державянство | словацке |
| Язик творох | русински, словацки, чески |
| Висока школа | Висока школа русийского язика и литератури, Прага |
| Универзитет | Универзитет Коменского, Братислава |
| Науково ступнї | доктор филозофиї (1968), кандидат наукох (1987), доцент (1991) |
| Период твореня | 1959—2023. |
| Жанри | линґвистика, русинистика, образованє |
Проф. др Василь Ябур (*28. октобер 1936—†1. юний 2025), визначни русински линґвиста, педаґоґ, єден з двох главних кодификаторох русинского язика у Словацкей.
Биоґрафия
[ушориц | ушор жридло]Василь Ябур народзел ше 28. октобра 1936. року у Стащини, тедишнєй Чехословацкей. Дипломовал на Високей школи русийского язика и литератури у Праги (1958), а на Универзитету Коменского у Братислави здобул званє доктора филозофиї (1968), кандидата наукох (1987) и доцента (1991).
Василь Ябур преподавал на Педаґоґийним институту у Кошицох (1961 – 1964), на Педаґоґийним факултету у Прешове Универзитета Павла Йозефа Шафарика (УПЙШ) у Кошицох (1964 – 1978), на Катедри за язики УПЙШ у Кошицох (1978 – 1988) и на Педаґоґийним институту у Нитри (1988 – 1993).
Од 1988. року та по 2023. др Василь Ябур преподавал морфолоґию и синтаксу на сучасним Институту русинского язика и култури Прешовского универзитета у Прешове.
Др Василь Ябур, гоч по образованю русийски филолоґ, бул визначни русински линґвиста. На кодификациї русинского литературного язика у Словацкей почал робиц вєдно з доц. Пг др. Юрійом Паньком, од 1990. року. Окрем велького доприношеня кодификациї русинского язика у Словацкей 1995. року, Василь Ябур роками робел, як директор Института за русински язик и културу при Русинскей оброди у Прешове, и помагал у образованю младих карпаторусинистох. Бул перши хтори написал програму за наставу русинского язика у основних школох у Прешовскей обласци.
Василь Ябур робел у прешовскей филияли Державного педаґоґийного института у Братислави (1995–1998), и у тим чаше розвил програму за наставу русинского язика у основних школох, хтору одобрело Министерство просвити Словацкей Републики и запровадзена є до школох од 1997. року.
Автор є, лєбо коавтор, велїх наукових публикацийох и учебнїкох о русинским язику.
Припознаня и награди
[ушориц | ушор жридло]Карпато-русински наукови центер у ЗАД додзелєл Васильови Ябурови Награду святого Кирила и Мефтодия за развой русинского язика 2007.року.
Року 2016. године додзелєна му награда Александра Духновича. Прешовски Универзитет му додзелєл Стриберну медалю за животне дїло и окремне доприношенє у науки и образованю 2019. року.
Округли стол Русинох Словацкей 2020. року му додзелєл Орден Адолфа Добрянского, 4. шора. Року 2021. предсидателька Словацкей Републики Зузана Чапутова Васильови Ябурови додзелєла Прибинов криж 3. шора за заслуги у кодификациї русинского язика.
Универзитет у Прешове го 2024. року одликовал зоз Златну медалю, найвисшим припознаньом универзитета, за окремну наукову и педаґоґийну роботу и розвой Института за русински язик и културу.
У януаре 2025. року Русиньска оброда у Словацкей з нагоди 30-рочнїци кодификациї русинского язика у Словацкей додзелєла му Подзекованє.
Др Василь Ябур ще упокоєл 1. юния 2025. року у 88. року живота. Поховани є на Городским теметове у Кошицох.
Вонкашнї вязи
[ушориц | ушор жридло]- Упокоєл ше др Василь Ябур (1936–2025). П. Медвидь. Рутенпрес, ruskeslovo.com, 5. юний 2025.
- Вмер Василь Ябур – єден із двох головных кодіфікаторів русиньского языка. Петро Медвідь, вебсайт lem.fm, 4. 6. 2025
- РОС в театрі припомянула собі 30 років од кофідікації языка. Петро Медвідь, вебсайт lem.fm, 26. 1. 2025.
- Василь Ябур дістав Прибинів крест ІІІ. класы за кодіфікацію русиньского языка Петро Медвідь, вебсайт lem.fm, 27.6 2021