Богослужебни особи

Богослужебни особи (священство) то окремни стан одредзених членох Церкви. До того стану ше приходзи з одредзену моралну, интелектуалну и фахову приготовку и пошвецаньом.

Стан священства може буц витворени у форми рижних чинох:

Нїзши чини:

◆ Швичкар

◆ Читач и шпивач

Висши чини:

◆ Поддиякон

◆ Презвитер (єрей, т.є. священїк)

◆ Епископ (владика)

Кед у питаню низши чини священства, їх приготовка єдноставнєйша и швидша, а кед ше роби о приманю висших чинох, вельо озбильнєйша и длугша.

Швичкарох, читачох и дзияцох и поддияконох ше пририхтує на уровню и у рамикох парохиї.

За швичкарох пририхтованє найєдноставнєйше, алє ше го вшелїяк нє може подценьовац. У тей служби єст одредзени правила, так же хлапци озбильнєйши и мудрейши, побожнєйши. Найчастейше зоз швичкарох поставаю аж и священїки.

За читача и шпивача пририхтованє вельо компликованше. И ту ше муши препознац характер кандидата за дзияка. Потим приходзи вецейрочне озбильне ученє, бо мац глас и слух то лєм нужне предусловиє. Оспособйованє за дзияка представя виучованє предмету музики вообще, вец виучованє богослужебного уставу, розуменє цеку церковного року. Дакеди ше дзияци учели у пивцоучительских школох. То було школованє за учительох хтори источашнє були и дзияци. Школованє тирвало три до штири роки, и учело ше шицко цо требал знац и учитель и дзияк. Тоти цо таку школу закончели були дипломовани пивцоучителє и могли буц учителє або дзияци, або и єдно и друге.

После пивцоучительского периоду настал период дзияцкого ученя по способе ремеселнїцкого ученя. До клиросу ґу дзияцом почал ставац кандидат за будуцого дзияка. Од дзияка учел дзияцтво, як цо учел шеґерт и калфа майсторство од майстра. Таке ученє тирвало тельо кельо дотичному требало звладац компликоване дзияцке знанє, потим пред комисию покладал испит зоз шицких дзияцких предметох. Кед испит положел, кандидат достал диплому, бул пошвецени и мог ше явиц на конкурс за дзияка.

Поддиякон то нїзши послужитель при богослуженю. То и церковнїк. Будуци поддиякон мушел тиж звладац устав о богослуженю у тей часци хтора ше одноши на його служенє. После того шлїдзи пошвецанє и уключованє при одредзеним храму.

Диякон то висши послужитель у богослуженю. Тот чин як окремна установа у Католїцкей церкви остатнїх стоткох рокох знїкнул. При грекокатолїкох знїкнул пре упатранє на римокатолїкох, гоч нашо богослуженє, окреме Службу Божу, без диякона нє мож як треба одслужиц. Римокатолїки, медзитим, у остатнїм чаше оживюю окремну дияконску установу. На Заходзе интензивно, а Суботицке владичество ма уж даскелїх дияконох.

Презвитер (єрей, священїк, паноцец) то служитель Служби Божей и других святих тайнох, учитель закона Божого, локални пастир народу Божого, пошвецователь шицких и шицкого, алє лєм як „предлужена рука” свойого власного владики. Шицку свою дїялносц паноцец окончує у сотрудїцстве зоз владиком. Пре таку вельку и одвичательну улогу, кандидати за єрейски чини муша мац и найозбильнєйшу приготовку зоз шицких бокох.

Владика то пошвецитель, учитель и пастир помесней церкви. За владику нє предвидзена окремна приготовка, алє ше спомедзи священства за владику вибера найприкладнєйшого. Так и од владикох, найприкладнєйшого ше вибера за кардинала, а од кардиналох ше вибера папу, верховного поглавара Церкви.

Попри богослужебних особо хтори у чину священства, у богослуженю участвую и други богослужебни особи, мирянє. Вони присутни и активни у богослуженю, маю обовязку: кед ше шпива – шпивац, кед ше рецитує – рецитовац, кед ше чита – слухац, а шицко тото з осторожним меркованьом.

Литература

Дзвони, християнски часопис число 10, октобер 2002, „Упознай свой обяд” Протоєрей ставроф Йоаким Холошняй