Апостол

Икона русийского маляра Федора Зубова (1660. рок), Апостолски чтения

Апостол (лат. apostolus – „божи висланїк”, слц. и чес. аpoštol) друга по важносци богослужебна кнїжка. Евангелия ма перши штири, а Апостол 22 кнїжки Нового Завиту. Єдина кнїжка хтора ше богослужебно нє хаснує у нашим обрядзе то Апокалипса, так же у Новим Завиту єст шицкого 27 кнїжки.

Циль читаня Апостола на Служби Божей и других обрядних дїйох исти як и читанє Евангелиї: урядове нависцованє Исуса Христа. Читанє шицких 22-ох кнїжкох Апостола розпоредзене так же би нїч нє остало нєпречитане през рок.

Додатки Апостола

Апостол, тиж так як и Евагелия, ма додаток у хторим ше точно гутори, кеди ше хтору часц – Зачало – чита. Библийни кнїжки Апостола нє подзелєни на Зачала кажду окреме, яки случай з Евангелию, алє Зачала чечу шлїдбено од першей кнїжки (Дїла Апостолски) та до конца остатнєй кнїжки (Посланиє апостола Павла Єврейом). Зачала єст 335, а їх розпорядок читаня окончени у VII вику.

Додаток Апостола у хторим одредзене же кеди ше хторе Зачало чита ноши таки наслови:

• „Указ о тим же як ше ма читац Апостол у тижньох през цали рок”,

• „Пошлїдство Святей штерацецдньовници, соботох и нєдзельох Велького посту, Квитней нєдзелї и Страсного тижня”

• „Соборнїк дванац мешацох”

• „Служба каждодньова”

• „Служба обща святим”

• „Заукопоєна Служба за кажди дзень”

• „На кажду потребу”

Розлика медзи тима додатками у тим же додатки Евангелиї даваю лєм зачала читаньох, а додатки Апостола маю и антифони, кондаки, тропари, прокимена, алилуярнї и задостойнїки за шицки случаї, а то шицко рижни писнї и мелодиї хтори возглашую богослужебни текст, наприклад:

• Антифон то богослужебни тексти и мелодиї хтори ше виводзи з помоцу двох хорох, або двох шпивацких ґрупох або двох дзиякох;

• Кондаки то поема хтора обрабя дотичне швето або дньового святого;

• Тропар то главна писня дня або швета;

• Прокимен то стихи одредзеного псалму, або вообще зоз Святого Писма;

• Алилуярий ше вола три раз одшпиване тройнїсте „Алилуя”...

Церква апостолски Зачала тиж вибрала по началє: важнєйши за нєдзелї, за швета цо одвитує шветом, а за пригодни обрядни дїї, цо одвитує тим дїйом. Цо преостава, чита ше шором од Пасхалного пондзелку та до початку Постного триоду з одредзенима прескокаванями.

Библийни кнїжки Апостола

• Дїла апостолски,

• Соборне посланє ап. Якова,

• Перше соборне посланє ап. Петра,

• Друге посланє ап. Петра,

• Перше посланє ап. Йоана,

• Друге посланє ап. Йоана,

• Соборне посланє ап. Юди и

• 14 посланя ап. Павла одредзеним церквом и особом.

И тоти кнїжки Церква трима за Слово Боже, алє нє маю култне значенє як цо ма Евангелия. Тоти кнїжки ше трима у крилосу, медзи другима богослужебнима дзияцкима кнїжками.

Апостол, за розлику од Евангелиї, чита особа хтора у нїзшим священїческим чину, найправилнєйши читач, алє при нєдостатку пошвеценого читача, чита и християн – мирян и то зоз штред Святого храму, з твару на восток, обрацени ґу служащим: владикови, священству, дияконом.

Литература

• Дзвони, християнски часопис, децембер 2003. рок, протоєрей ставрофор о. Йоаким Холошняй

• Церковни литурґийно литурґични лексикон, бок 105, о. др Роман Миз