Аликвотни тони
Аликвотни, парциялни, гармонски або горнї тони (нєм: Ober — високи, тон — звук ) [1] у акустики додатни звуки-тони хтори творя спектер музичного звука; висина аликвотних тонох (обертонох) висша од основного тона (отадз и мено). Присуство аликвотних пошорованих тонох пошлїдок зложеного образца вибрациї цела хторе звучи (струна, воздушни слуп, мембрана, гласово струни итд.): фреквенциї аликвотних тонох одвитую фреквенцийом вибрацийох їх часцох. Гласови тон зоз истого жридла дава характеристичну фарбу и полносц/волумен.
Реално мож обачиц же кед менше число аликвотних тонох (т.є. кед гранїчна фреквенция нїзша) теди звук инструмента ,,мегчейши” и процивно – кед число аликвотних тонох векше теди звук инструмента оштрейши. На даєдних (найчастейше смикових) инструментох мож зоз окремним поступком граня посцигнуц же би аликвотни тони зазвучали ,,видвоєно”, то такв. флажолети. Тиж, з помоцу сучасней електронїки, можлїве же зоз ,,складаньом” вецей трепеценьох одвитуюцей висини и моцносци, мож штучно твориц (синтетизовац) звук гоч якей жаданей фарби.
Гармонски аликвотни шор вєдно зоз основним тоном творя такв. природни аликвотни рядошлїд тонох.[2]
Аликвотни тони нагаднул Марин Мерсен, штредком першей половки 17. вику, а математично одредзел Жозеф Совер (Joseph Sauveur) 1701. року. На нїх Жан-Филип Рамо (Jean-Philippe Rameau) 1722. року у своїм дїлу Розправа о гармониї (франц. Traité de l’harmonie) пренашол и створел свой систем гармониї на природних фактох физики.
Приклад: Формованє гармонского рядошлїду над тоном -{A}- (з велькей октави А), чия фреквенция 110 -{Hz}-, по гранїцу од 1.500 -{Hz}-:
| Основни тон | Аликвотни тони (-{Hz}-) | |||||||||||
| 110 -{Hz}- | 220 | 330 | 440 | 550 | 660 | 770 | 880 | 990 | 1.100 | 1.210 | 1.320 | 1.430 |
| Приблїжни тон | -{a}- | -{e}-1 | -{a}-1 | -{cis}-2 | -{e}-2 | -{g}-2 | -{a}-2 | -{h}-2 | -{cis}-3 | -{dis}-3 | -{e}-3 | -{f}-3 |
| Фреквенция | Шор | Мено 1 | Мено 2 | Мено 3 | Габасте
представяанє |
Молекулово
представяанє |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 × f = 440 Hz | n = 1 | 1. парциялни | основни тон | 1. гармонски | 
|
|
| 2 × f = 880 Hz | n = 2 | 2. парциялни | 1. надтон | 2. гармонски | 
|
|
| 3 × f = 1320 Hz | n = 3 | 3. парциялни | 2. надтон | 3. гармонски | 
|
|
| 4 × f = 1760 Hz | n = 4 | 4. парциялни | 3. надтон | 4. гармонски | 
|
|
Литература
[ушориц | ушор жридло]- Марко Тајчевић. Основи теорије музике 1997, бок: 138 — 139
Вонкашнї вязи
[ушориц | ушор жридло]- Обертон (Аликвотни тони) uk.wikipedia.org
Референци
[ушориц | ушор жридло]- ↑ Harmonic series (music) en.wikipedia.org
- ↑ Юцевич, Ю. Є. Натуральний звукоряд Словник-довідник музичних термінів.