Прейдз на змист

Аденомиоза

Материял зоз Википедиї
Аденомиоза
Синонимиadenomyosis
Аденомиоза плоднїци замеркована у цеку лапароскопиї: мегка и звекшана плоднїца; цми белави флеки представяю субсерозну ендометриозу.
СпециялносцҐинеколоґия
СимптомиМенораґия або хиперменорея,дисменорея, метрораґия, корчи у бруху, боляци и чувствивтельни брух, диспареуния
КомпликациїНєплодносц, анемия, депресия
Фреквенция20 до 35 % у ЗАД
Класификация
ICD-10:N80.0
ICD-9-CM:617.0
OMIM:600458
MeSH:D004715
DiseasesDB:D250
Вонкашнї ресурси
MedlinePlus:001513
eMedicine:radio/737

Аденомиоза то стан у хторим ше ткань шлїжацей скорочки плоднїци (ендометриюм) може розвиц у мускуловим пасме плоднїци (миометриюму). Найчастейше ше зявює при вецейродкох и при женох помедзи 36 и 45 роки. Звичайни симптом то предлужене, обилне менструалне кирвавенє провадзене зоз зявеньом болю.[1]

Розлика помедзи аденомиози и ендометриози

[ушориц | ушор жридло]

Гоч аденомиоза и ендометриоза на перши погляд подобни хороти медзи нїма постої розлика.[2] При аденомиози ткань ендометриюма ше усадзує до околних мускулох плоднїци, док ше при ендометриози ендометриюм находзи звонка миометриюму и ендометриюму (ваєчнїки, вайцовод, лигаменти, гарло плоднїци, грубе и ценке черево, мочовод, ваґинални септум)

Епидемиолоґия

[ушориц | ушор жридло]

Новши податки указую же преваленция (частосц) ендометриози од 20 до 35%.[3]

Етиология

[ушориц | ушор жридло]

Виволач аденомиози нєпознати, гоч є повязани зоз розличнима траумами хтори у даякей хвильки можу пребиц преграду помедзи ендометриюму и миометриюму, як цо то царски рез, лигация вайцоводу, поруценє або гоч яка форма ваготносци.

Єдена од причинох чом аденомиоза частейша при женох помедзи 35 и 50 роки старосци то вишок естроґену хтори присутни при женох у тим чаше. До 35 рокох жени углавним преставаю стваряц константне количество проґестерону, гормон хтори ше спроцивює анаболичним дїйствованю естроґену. Кед прейду 50-ти рок, пре початок менопаузи, жени преставаю продуковац одвитуюце количество естроґену, и од тих рокох меньша частосц ендометриози.

Клинїчна слика

[ушориц | ушор жридло]

У даєдних случайох симптоми аденомиози лєдво обачлїви або ше нє розликую од звичайних менструалних корчох або больох, док ше у 30% случайох нє зявюю симптоми.

Найчастейши симптоми аденомиози то:

♦ менораґия або гиперменорея – обилни и предлужени менструални кирвавеня,

♦ дисменорея – боляца менструация,

♦ метрораґия – нєпорядни и части кирвавеня розличного интензитету хтори нє повязани зоз менструацию,

♦ корчи у бруху

♦ боляца чувствительносц бруху пре повекшанє плоднїци

♦ диспареуния – боляци одношеня

Конєчна дияґноза аденомиози поставя ше лєм зоз гистолоґийним потвердзеньом, алє ше на аденомиозу може посумняц уж после ґинеколоґийного препатрунку.

Гистопатолоґийне потвердзенє аденомиози Скорей одходу на препатрунок, женом хтори сумняю на аденомиозу ше предклада же би:

♦ порядово записовали симптоми

♦ провадзели тирванє и обсяг менструациї.

Ґинеколоґ скорей препатрунку перше вежнє анамнезу вязану за симптоми хтори ма хоротнїца и лїки хтори хасновала (а хтори би могли уплївовац на зявенє симптомох). Уж после першого физичного препатрунку обачує ше повекшанє плоднїци. После того ше виводза допольнююци випитованя.

МРТ аденомиози

Ултразвукови препатрунок

Тота метода може указац повекшану плоднїцу, розлики помедзи преднього и заднього мура плоднїци зоз вираженим загрубнуцом заднєй часци, инклузиї знука миометриюму (цисти, лакуни), поремеценя подмирйованя креви.

Маґнетна резонантна томоґрафия

Тота метода ше хаснує кед ултразвук нє може дац ясну и чисту слику плоднїци, прето же метода ма високу специфичносц и чувствительносц.

Аденомиоза ше може цалком вилїчиц лєм зоз хирурґийним одстраньованьом плоднїци. Як аденомиоза реаґує на репродуктивни гормони, поступнє ше зменьшує после менопаузи кед ше зменьша и продукованє гормонох. При жени у репродуктивних рокох, зоз аденомиозу ше углавним може управяц зоз цильом же би ше обезпечело ублажованє больох, огранїчело напредованє процесу и зменьшало менструални кирвавеня.

Нєстероидни антиинфламаторни лїки (НСАИЛ)

[ушориц | ушор жридло]

Нєстероидни антиинфламаторни лїки як цо то ибупрофен и напроксен, углавним ше хасную вєдно зоз другима терапиями за ублажованє больох. НСАИЛ спричинюю продукованє простаґландину зоз зменьшованьом активносци ензиму циклооксиґенази. Указало ше же простаґландини першенствено одвичательни за дисменорею або боляци корчи у карлїци повязани зоз менструацию.

Гормони и гормонални модулатори

[ушориц | ушор жридло]

Интраутерини укладок або гормонална спирала хтора ошлєбодзує левонорґестрел, як цо то Мирена, ефикасни су третман за аденомиозу.[4] Вони зменшую симптоми виволуюци децидуализацию ендометриюму, зменшуюци або елиминованьом менструалного циклусу.[5] Попри того, помагаю у реґулованю естроґених рецепторох, прето же гормонални спирали зменшую зазберованє тканї у миометриюму. То доводзи до меншого менструалного кревоцеку, помага плоднїци же би ше правилнєйше контраховала и помага у зменшованю менструалних больох. Доказане же хаснованє гормоналней спирали при пациєнтох зоз аденомиозу зменьшує менструалне кирвавенє, поспишує анемию и уровень желєза, зменьшує боль, и резултує поспишованьом аденомиози зоз зменьшованьом плоднїци на медицинским знїманю. [5][4] У кратким периодзе, при пациєнтох хтори можу толеровац гормоналну спиралу за лїченє аденомиози, настава злєпшованє симптомох и лєпши квалитет животу и социялни благостан у поровнаню зоз женами хтори подложни хистеректомиї. [5]

Гормонални спирали окреме вигодни за особи хторим потребни ефикасни третман за їх аденомиозу, а же би и далєй отримали будуци потенциял плодносци. Найчастейши неґативни ефект гормоналней спирали то нєпорядни менструални кирвавеня. [5]

Орални контрацептиви (контрацептийни средства) зменьшую менструални боль и кирвавеня повязани зоз аденомиозу. Тото може вимагац константну гормоналну терапию же би ше зменьшал або утаргнул менструални циклус. Орални контрацептик(в)и можу привесц и до краткотирвацей реґресиї аденомиози.

Проґестерон або проґестини ше спроцивюю естроґену и спричинюю рост тканї ендометриюму. Така терапия може зменьшац або елиминовац менструацию на контроловани и реверзибилни способ. Проґестини то хемийни вариянти природного проґестерону.

Аґонист гормонох хтори ошлєбодзує ґонадотропин (ҐнРХ) хасную ше за ублажованє симптомох повязаних зоз аденомиозу. Тоти лїки указали одредзени ефекти, медзитим по тераз вивершене релативно мале число виглєдованьох.[6] Длуготирваце хаснованє аналоґох ҐнРХ часто повязана зоз чежкима неґативнима ефектами, траценє гусцини косцох и повекшани ризик од кардиоваскуларних хоротох, тоти лїки нє прилапююци за млади жени.[7]

Хирурґийне лїченє аденомиози подзелєне на два катеґориї: поступки хтори чуваю плоднїцу и поступки хтори нє чуваю плоднїцу.

♦ Поступки хтори чуваю плоднїцу то хирурґийни операциї хтори нє уключую подполне хирурґийне одстраньованє плоднїци. Гоч даєдни поступки хтори чуваю плоднїцу можу уплївовац на злєпшованє плодносци або затримованя схопносци ношеня ваготносци до конца, други погоршую плодносц або доводза до подполней стерилносци.

♦ Поступки хтори нє чуваю плоднїцу, по дефинициї, уключую хирурґийне одстраньованє плоднїци, пошлїдок того то подполна нєплодносц. [5]

Аденомиоза ше нє трима як животно угрожуюца хорота, алє сиґурно може уплївовац на квалитет животу. Стан ше може на час одкриц на ґинеколоґийним препатрунку и успишно лїчиц.

Опатриц ище:

Литература

[ушориц | ушор жридло]
  • Greene R, Stratton P, Cleary SD, Ballweg ML, Sinaii N (2009). . „Diagnostic experience among 4,334 women reporting surgically diagnosed endometriosis”. Fertil Steril.. 91: 32—39. [PubMed]
  • Moen MH, Muus KM (1991). „Endometriosis in pregnant and non-pregnant women at tubal sterilisation” Human Reproduction.. 6: 699—702. [PubMed]
  • Leyendecker G, Kunz G, Kissler S, Wildt L (2006). . „Adenomyosis and reproduction”. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 20: 523—546. [PubMed]
  • Leyendecker G, Kunz G, Noe M, Herbertz M, Mall G (1998). . „Endometriosis: a dysfunction and disease of the archimetra”. Human Reproduction Update.. 4: 752—762. [PubMed]
  • Donnez O, Jadoul P, Squifflet J, Donnez J (2006). . „Iatrogenic peritoneal adenomyoma after laparoscopic subtotal hysterectomy and uterine morcellation”. Fertil Steril.. 86: 1511 1512. [PubMed]
  • Koninckx PR, Braet P, Kennedy SH, Barlow DH (1994). „Dioxin pollution and endometriosis in Belgium”. Human Reproduction. 9: 1001-1002. [PubMed]

Вонкашнї вязи

[ушориц | ушор жридло]

Референци

[ушориц | ушор жридло]
  1. „Adenomiosis: MedlinePlus enciclopedia médica”. medlineplus.gov (на язику: шпанским). Приступљено 2021-06-10.
  2. Culley, Lorraine; Law, Caroline; Hudson, Nicky; Denny, Elaine; Mitchell, Helene; Baumgarten, Miriam; Raine-Fenning, Nick (2013). „The social and psychological impact of endometriosis on women's lives: A critical narrative review”. Human Reproduction Update. 19 (6): 625—639. PMID 23884896.doi:10.1093/humupd/dmt027.
  3. [Gunther, Rutger; Walker, Christopher (2024). . „Adenomyosis”. StatPearls. PMID 30969690.]
  4. 4,0 4,1 [Bragheto, Aristides M.; Caserta, Nelson; Bahamondes, Luis; Petta, Carlos A. (2007). „Effectiveness of the levonorgestrel-releasing intrauterine system in the treatment of adenomyosis diagnosed and monitored by magnetic resonance imaging”. Contraception. 76 (3): 195—199. PMID 17707716. doi:10.1016/j.contraception.2007.05.091.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Struble, Jennifer; Reid, Shannon; Bedaiwy, Mohamed A. (2016). „Adenomyosis: A Clinical Review of a Challenging Gynecologic Condition”. Journal of Minimally Invasive Gynecology. 23 (2): 164—185.PMID 26427702. doi:10.1016/j.jmig.2015.09.018.
  6. Maheshwari, Abha; Gurunath, Sumana; Fatima, Farah; Bhattacharya, Siladitya (2012). . „Adenomyosis and subfertility: A systematic review of prevalence, diagnosis, treatment and fertility outcomes”. Human Reproduction Update. 18 (4): 374—392. PMID 22442261. doi:10.1093/humupd/dms006..
  7. Niu, Zhihong; Chen, Qian; Sun, Yijuan; Feng, Yun (2013). . „Long-term pituitary downregulation before frozen embryo transfer could improve pregnancy outcomes in women with adenomyosis”. Gynecological Endocrinology. 29 (12): 1026—1030. PMID 24006906. S2CID 39831081. doi:10.3109/09513590.2013.824960.